Жак Лекок: Театр педагоги және физикалық театр шебері
Jacques Lecoq
Жак Лекок (1921-1999) – француздық театр педагогы, физикалық театр, мим және актерлік шеберлік бойынша әдістемелерімен танымал. Париж мектебінің негізін қалаушы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз театр педагогы (1921–1999)
French theatre pedagogue (1921–1999)
Жак Лекок (15 желтоқсан 1921 – 19 қаңтар 1999) – француз сахна актері және актерлік қимыл-қозғалыстың жаттықтырушысы. Ол физикалық театр, қимыл-қозғалыс және мим салаларындағы оқыту әдістемелерімен әйгілі болды, осы әдістемелерді Париждегі өзі құрған Халықаралық театр мектебінде оқытты. 1956 жылдан бастап 1999 жылы миға қан құйылу салдарынан қайтыс болғанға дейін ол онда сабақ берді. Жак Лекок ХХ ғасырда спорт және спорттық оңалту саласында кәсіби тәжірибесі бар, сондай-ақ актерлік қимыл-қозғалыстың жалғыз белгілі нұсқаушысы және театр педагогы ретінде танылды.
Jacques Lecoq (15 December 1921 – 19 January 1999) was a French stage actor and acting movement coach. He was best known for his teaching methods in physical theatre, movement, and mime which he taught at the school he founded in Paris known as École internationale de théâtre Jacques Lecoq. He taught there from 1956 until his death from a cerebral hemorrhage in 1999. Jacques Lecoq was known as the only noteworthy movement instructor and theatre pedagogue with a professional background in sports and sports rehabilitation in the twentieth century.
Өмір
Жасөспірім кезінде Лекок жүгіру, жүзу және гимнастика сияқты көптеген спорт түрлеріне қатысты. Лекок гимнастикаға ерекше бейімділік танытты. Ол алғаш рет театр мен актерлік өнерге Жак Копоның қызы Мари Элен және оның күйеуі Жан Дасте арқылы енді. 1956 жылы Парижге оралып, өзінің мектебін – École Internationale de théâtre Jacques Lecoq ашып, өмірінің соңына дейін көп уақытын өткізді. Ол Еуропа театрлары одағының халықаралық спикері және шеберлік сабақтарын өткізуші ретінде жұмыс істеді. Мектеп 1976 жылы Ле-Централға көшірілді. Бұл ғимарат бұрын бокс орталығы болған, және дене шынықтырудың жақтаушысы Франсиско Аморос өзінің гимнастикалық әдістемесін осы жерде дамытқан. Көптеген актерлер Лекоктан білім алуға тырысты, себебі Лекок өз жұмысын жасағысы келетін, драматург мәтініне ғана тәуелденбегісі келетін адамдарға әдістер ұсынды. Оның оқытуында маскаларға ерекше мән берілді, бастауыш деңгейде бейтарап маска қолданылды. Бұл маска симметриялы, қабаулары жұмсақ, ал аузы кез келген қимылға дайын болып көрінеді. Лекок бұл масканың оқушыларына өнер көрсету кезінде ашық болуға және сыртқы әсерлерге толыққанды сезінуге мүмкіндік беретініне сенді. Себебі масканың өткені жоқ, әлемнің қалай жұмыс істейтіні туралы алдын ала білімі де жоқ. Бұл оқушыларға өнер көрсету барысында беймәлімдік күйінде болуға көмектеседі. Бейтарап масканың мақсаты – дене мінез-құлқына назар аударуға көмектесу, өйткені маска киген кезде бұл мінез-құлықтар көрермендерге айқын байқалады. Лекок оқушылары бейтарап маскамен үйренгеннен кейін, личинка маскалары, экспрессивті маскалар, комедия маскалары, жартылай маскалармен жұмыс істеуге көшті, соңында репертуарындағы ең кішкентай маскаға – клоунның қызыл мұрынына жетті. Личинка маскасы Лекок оқушыларына реализм шеңберінен шығуға және қойылымға еркін қиял енгізуге мүмкіндік беретін дидактикалық құрал ретінде пайдаланылды. Маска – бұл негізінен бос бет, нақты пішінсіз, ешқандай міндетті сипаттамалары жоқ. Лекок француз тіліндегі «efficace» ұғымын, яғни қозғалыстың тиімділігі мен нәтижелілігін ерекше атап өтті. Лекок қозғалысты қарапайым, тікелей, минималды, бірақ мағыналық тұрғыдан терең қимылдар жасаудың зен өнері ретінде қарастырды. Лекок мимика мен пантомима өнерінің философиясы туралы жазды. Онда ол мимикаға ұқсас мінез-құлықты балалық шақтың даму кезеңдерімен байланыстырады, мимиканың адамдардың әлемді тануы мен түсінуі үшін маңызды екенін айтады. Лекок ым-ишара туралы және оның мағынаға қатысты философиялық байланысы туралы да жазды, ым-ишара өнерін өзіндік тілдік жүйе ретінде қарастырды. Лекок ым-ишараларды үш негізгі топқа бөледі: іс-қимыл, көрініс және демонстрация ым-ишаралары. 1999 жылы Жан Ноэль Рой мен Жан Габриэль Карассо «Жак Лекоқтың екі сапары» атты фильмді шығарды, ол École internationale de théâtre Jacques Lecoq мектебіндегі екі жылдық оқуды көрсетеді. Бұл деректі фильмде Лекок Париждегі театр мектебінде студенттермен жұмыс істеген кадрлармен қатар, оның бұрынғы белгілі оқушыларымен жасалған көптеген сұхбаттар бар.
As a teenager, Lecoq participated in many sports such as running, swimming, and gymnastics. Lecoq was particularly drawn to gymnastics. He was first introduced to theatre and acting by Jacques Copeau's daughter Marie Hélène and her husband, Jean Dasté. In 1956, he returned to Paris to open his school, École Internationale de théâtre Jacques Lecoq, where he spent most of his time until his death, filling in as international speaker and master class giver for the Union of Theatres of Europe. The school was eventually relocated to Le Central in 1976. The building was previously a boxing center and was where Francisco Amoros, a huge proponent of physical education, developed his own gymnastic method. Many actors sought Lecoq's training initially because Lecoq provided methods for people who wished to create their own work and did not want to only work out of a playwright's text. His training involved an emphasis on masks, starting with the neutral mask. This neutral mask is symmetrical, the brows are soft, and the mouth is made to look ready to perform any action. Lecoq believed that this mask allowed his students to be open when performing and to fully let the world affect their bodies. This is because the mask is made to seem as if it has no past and no previous knowledge of how the world works. This is supposed to allow students to live in a state of unknowing in their performance. The aim was that the neutral mask can aid an awareness of physical mannerisms as they get greatly emphasized to an audience whilst wearing the mask. Once Lecoq's students became comfortable with the neutral masks, he would move on to working with them with larval masks, expressive masks, the commedia masks, half masks, gradually working towards the smallest mask in his repertoire: the clown's red nose. The larval mask was used as a didactic tool for Lecoq's students to escape the confines of realism and inject free imagination into the performance. The mask is essentially a blank slate, amorphous shape, with no specific characterizations necessarily implied. The French concept of 'efficace' suggesting at once efficiency and effectiveness of movement was highly emphasized by Lecoq. Lecoq viewed movement as a sort of zen art of making simple, direct, minimal movements that nonetheless carried significant communicative depth. Lecoq wrote on the art and philosophy of mimicry and miming. Therein he traces mime like behavior to early childhood development stages, positing that mimicry is a vital behavioral process in which individuals come to know and grasp the world around them. Lecoq also wrote on the subject of gesture specifically and its philosophical relation to meaning, viewing the art of gesture as a linguistic system of sorts in and of itself. Lecoq classifies gestures into three major groups: gestures of action, expression, and demonstration. In 1999, filmmakers Jean Noël Roy and Jean Gabriel Carasso released Les Deux Voyages de Jacques Lecoq, a film documenting two years of training at École internationale de théâtre Jacques Lecoq. The documentary includes footage of Lecoq working with students at his Paris theatre school in addition to numerous interviews with some of his most well known, former pupils.