Шақырылатын облигациялар: мәні, ерекшеліктері және қалай жұмыс істейді

Кіріспе

Алынған облигация (сондай-ақ, өтеуге жарамды облигация деп те аталады) – облигация эмитентіне облигацияның мерзімі аяқталғанға дейін белгілі бір уақытта облигацияны өтеу құқығын сақтауға мүмкіндік беретін облигация түрі (қарыздық бағалы қағаз). Яғни, облигацияны сатып алу күнінде (call date) эмитент облигация иелерінен белгілі бір сатып алу бағасымен облигацияларды қайта сатып алуға құқылы, бірақ міндетті емес. Техникалық тұрғыдан алғанда, облигациялар эмитент тарапынан сатып алынып, қолында ұсталмайды, тікелей жойлады. Сатып алу бағасы әдетте номиналдық немесе шығарылған бағасынан жоғары болады. Кейбір жағдайларда, әсіресе жоғары кірісті қарыз нарығында, сатып алу премиясы айтарлықтай болуы мүмкін. Осылайша, эмитент жоғары купондық ставка ұсыну арқылы төленетін опцияға ие болады. Егер нарықтағы пайыздық ставкалар облигацияны сатып алу күніне дейін төмендесе, эмитент өзінің қарызын арзандатылған бағамен қайта қаржыландыруға мүмкіндік алады және бастапқыда шығарған облигацияларды өтеуге ынталанады. Бұл өзара әрекеттесуді тағы бір қырынан қарасақ, пайыздық ставкалар төмендеген сайын облигациялардың қазіргі құны артады; демек, облигацияларды номиналдық құнымен қайта сатып алу тиімді. Алынған облигациямен инвесторлар алынбаған облигацияға қарағанда жоғары купондық ставкадан пайда көреді. Алайда, пайыздық ставкалар төмендесе, облигациялар өтелуі мүмкін, ал олар төмен ставкамен ғана инвестициялай алады. Бұл опцияны сатуға (жазуға) ұқсас – опцияны сатушы алдын ала сыйлық алады, бірақ опция орындалған жағдайда зиянға ұшырауы мүмкін. Алынған облигациялардың ең ірі нарығы – мемлекеттік кепілдік берілген ұйымдардың шығарылымдары. Олар көптеген ипотекалық несиелер мен ипотекалық қарыздық бағалы қағаздарға ие. АҚШ-та ипотекалық несиелер көбінесе бекітілген ставкалы болады және басқа елдердегідей емес, ешқандай төлемсіз ерте төленуі мүмкін. Егер пайыздық ставкалар төмендесе, көптеген үй иелері төмен ставкамен қайта қаржыландыруға баруы мүмкін. Осының салдарынан агенттіктер активтерін жоғалтады. Алынған облигацияларды көптеп шығару арқылы олар табиғи қорғанысқа ие болады, өйткені олар өз шығарылымдарын өтеуге және төмен ставкамен қайта қаржыландыруға мүмкіндік алады. Алынған облигацияның бағасы сатуға болатын облигацияның бағасына кері пропорционалды. Сатып алу опциясы мен сату опциясы бір-бірінсіз болмайтындықтан, облигацияда екі опция да болуы мүмкін.

A callable bond (also called redeemable bond) is a type of bond (debt security) that allows the issuer of the bond to retain the privilege of redeeming the bond at some point before the bond reaches its date of maturity. In other words, on the call date(s), the issuer has the right, but not the obligation, to buy back the bonds from the bond holders at a defined call price. Technically speaking, the bonds are not really bought and held by the issuer but are instead cancelled immediately. The call price will usually exceed the par or issue price. In certain cases, mainly in the high yield debt market, there can be a substantial call premium. Thus, the issuer has an option which it pays for by offering a higher coupon rate. If interest rates in the market have gone down by the time of the call date, the issuer will be able to refinance its debt at a cheaper level and so will be incentivized to call the bonds it originally issued. Another way to look at this interplay is that, as interest rates go down, the present values of the bonds go up; therefore, it is advantageous to buy the bonds back at par value. With a callable bond, investors have the benefit of a higher coupon than they would have had with a non callable bond. On the other hand, if interest rates fall, the bonds will likely be called and they can only invest at the lower rate. This is comparable to selling (writing) an option — the option writer gets a premium up front, but has a downside if the option is exercised. The largest market for callable bonds is that of issues from government sponsored entities. They own many mortgages and mortgage backed securities. In the U. S., mortgages are usually fixed rate, and can be prepaid early without cost, in contrast to the norms in other countries. If rates go down, many home owners will refinance at a lower rate. As a consequence, the agencies lose assets. By issuing numerous callable bonds, they have a natural hedge, as they can then call their own issues and refinance at a lower rate. The price behaviour of a callable bond is the opposite of that of puttable bond. Since call option and put option are not mutually exclusive, a bond may have both options embedded.