Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гүлді өсімдіктер түрі
Species of flowering plant
Stevia rebaudiana – астралылар тұқымдасына жататын Stevia туысына жататын өсімдік түрі. Оны көбінесе тәтті жапырақ, қант жапырағы немесе шамшырақ деп атайды. Бұл Stevia биіктігіне дейін өсетін шағын маусымдық өсімдік. Stevia – Бразилия мен Парагвайдың ылғалды, сулы аймақтарына тән нәзік көп жылдық өсімдік. Оның тәтті дәмін құрайтын химиялық қосылыстар – әртүрлі стевиол гликозидтері (негізінен стевиозид және ребаудиозид), олардың тәттілігі қанттан 200-300 есе жоғары. Stevia жапырақтарында 9,1% стевиозид және 3,8% ребаудиозид А қамтылған.
Stevia rebaudiana is a plant species in the genus Stevia of the family Asteraceae. It is commonly known as candyleaf, sweetleaf or sugarleaf. It is a small seasonal plant which grows to a height of Stevia is a tender perennial native to parts of Brazil and Paraguay having humid, wet environments. The chemical compounds that produce its sweetness are various steviol glycosides (mainly stevioside and rebaudioside), which have 200–300 times the sweetness of sugar. Stevia leaves contain 9.1% stevioside and 3.8% rebaudioside A.
Сипаттама
Гүлдері ақ түсті, ашық лаванда түсті өрнектермен және хош иісі жоқ. Өсімдіктер қабырғалы, орам тәрізді жемістер тудырады. Стевия құмды сияқты топыраққа жақсы көнеді. Агликон стевиолдың және оның гликозидтерінің нақты құрылымы 1955 жылы жарияланды.
The flowers are white with light purple accents and no fragrance. Plants produce fruit which is ribbed spindle shaped. Stevia prefers sandy like soil. The exact structures of the aglycone steviol and its glycoside were published in 1955.
Қолданылуы
Бразилия мен Парагвайдағы гуарани халқы стевияны ғасырлар бойы қолданып келеді, оны ка'а х'е ("тәмді шөп") деп атап, жергілікті мате шайын тәттілендіру үшін, дәрі ретінде және "тәмді тағам" ретінде пайдаланған. 1899 жылы ботаник Моисес Сантьяго Бертони алғаш рет өсімдікті Парагвайдың шығысында өсетінін сипаттап, оның тәтті дәмін байқады. Жапырақтарынан ұнтақ жасалғанда, стевия дамыған елдердің көпшілігінде қанттың орнына қолданылады. JECFA (Азық-түлік қоспалары жөніндегі бірлескен сарапшылар комитеті) мәлімдемесіне сәйкес, адамдар үшін стевиол гликозидтерін қауіпсіз пайдалану мөлшері күніне 4 мг/кг дене салмағына тең деп белгіленген. 2011 жылы Еуропалық комиссия да оны Еуропа елдерінде азық-түлік өнімдерінде қолдануға келісім берді. Стевиол гликозидтері АҚШ-та да жалпыға бірдей қауіпсіз (GRAS) деп танылды. Бірақ стевия жапырақтары мен шикі экстракттары GRAS ретінде қарастырылмайды және оларды АҚШ-қа тәттілендіргіш ретінде әкелуге рұқсат етілмейді.
Stevia rebaudiana has been used over centuries by the Guaraní people of Brazil and Paraguay, who called it ka'a he'ẽ ("sweet herb"), to sweeten the local yerba mate tea, as medicine, and as a "sweet treat". In 1899, botanist Moisés Santiago Bertoni first described the plant as growing in eastern Paraguay, and observed its sweet taste. When extracts of its leaves are processed into a powder, stevia is used as a sugar substitute in most of the developed world. Based on the JECFA (Joint Expert Committee on Food Additives) declaration, safe consumption of steviol glycosides for humans is determined to be 4 mg/kg body weight per day. It was also agreed by the European Commission in 2011 for use in food in European countries. Steviol glycosides have also been accepted in the US as generally recognized as safe (GRAS). Stevia leaf and raw extracts are not treated as GRAS and their import into the US is not allowed for usage as sweeteners.