Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүтқоректілер түрі
Species of mammal
Алтын түлік сэнги (Rhynchocyon chrysopygus) – Африканың кішкентай сүтқоректі жануары. Бұл пил-шатыршалар тұқымдасының ең ірі түрі, сондай-ақ оның жақын туысы – сұр бетті сэнги. Ол құрып кетуге жақын түр ретінде тіркелген.
The golden rumped sengi (Rhynchocyon chrysopygus) is a small African mammal. It is the largest species of the elephant shrew family along with its close relative the grey faced sengi. It is classified as endangered.
Таксономия және сипаттама
Алтын түлік сэнги Кенияның Момбаса қаласындағы Арабуко Сококе ұлттық паркі мен оның айналасындағы солтүстік жағалау аймақтарында таралған. Оның аты арт жағындағы жарқыраған алтын түсті түктерінен, ерекше алтын түсті қылқасынан және қара қызғылт қоңыр түсіне қарсы келетін алтын түсті маңлайынан шыққан. Алтын түлік сэнгиде ұзын, күшті артқы аяқтары мен қысқа, нашар дамыған алдыңғы аяқтары болады. Басқа да пілшатырлар сияқты, бұл түрдің де ұзын және икемді мұрыны бар, содан оның туысы осылай аталады. Оның құйрығы көбінесе қара болып келеді, тек соңғы үштен бір бөлігі ақ түсті және қара ұшы бар. Жастардың терісінде алып сэнгилерде, мысалы, шатырлы пілшатырда кездесетін шахмат үлгісінің іздері сақталады.
The golden rumped sengi is found in the northern coastal areas in and around Arabuko Sokoke National Park Mombasa in Kenya. Its name derives from the conspicuous golden fur on its hindquarters, distinctive golden coloration on its rump, and grizzled gold forehead contrasting with its dark reddish brown color. The golden rumped sengi has long muscular rear legs and shorter, less developed forelegs. Like other elephant shrews, this species has a long and flexible snout, which is where its genus gets its name. Its tail is largely black except for the last third, which is white with a black tip. On juveniles, the fur shows vestigial traces of a checkerboard pattern seen on giant sengis like the checkered elephant shrew.
Көбею
Алтын түлікпен сенгилер моногамды және еркектер де, әйелдер де өздерінің үстіне жататын аймақтарды қорғап, аймақтық мінез-құлық көрсетеді. Олар жыл бойы көбейеді. Аналықтары шамамен 42 күндік циклмен бір туады. Жаңа туған балалар әдетте екі аптадан кейін анасының қонысынан шығып кетеді, ал қоныстан шыққаннан кейін толық тәуелсіз болуларына шамамен бес күн уақыт керек. Атасы жаңа туған балалардың күтіміне қатыспайды.
The golden rumped sengi are monogamous and territorial behavior is seen in both males and females defending overlapping territories. They mate year round. Females give birth to one young in an approximate 42 day cycle. The newborn offspring are usually ready to leave the mother's den after two weeks, and it takes approximately five days after leaving the nest for them to become fully independent in the wild. The male does not take part in any parental care of the newborns.
Тіршілік ету ортасы және таралуы
Алтын түлікпен сенги – күндіз белсенді жануар, тығыз өсімдік жамылған ормандарда тіршілік етеді. Жыртқыштардан қорғану үшін ашық кеңістіктерден қашып жүреді. Алтын түлікпен сенгилер бір уақытта алтыға дейін ұя салады және аң аулайтын жыртқыштардың іздерін қалдырмау үшін әр түні ұяларын ауыстырып отырады. Олар жағалау аймақтарында, ылғалды, тығыз бұталы және жазық жарымжапырақты ормандарда таралған. Еркектердің қоныс аумағы аналықтарға қарағанда сәл ірі болады, сондай-ақ олар көрші аумақтарға жиі басып кіреді, бұл оларды жыртқыштар үшін әлсіз етеді.
The golden rumped sengi is a diurnal animal, which lives in densely vegetated forests, avoiding clear and open areas to help protect themselves from predators. Golden rumped sengis build up to six nests at a time, alternating nests every night to leave no pattern for hunting predators to follow. It inhabits coastal regions and is found in moist, dense brush forests and lowland semi deciduous forests. Males have slightly larger home areas than females, and are more likely to trespass into neighboring territories, which makes them more vulnerable to predators.
Экология және мінез-құлық
Олардың тамақтануы құрттар, мыңжаяқтар, жәндіктер және өрмекшілер сияқты омыртқасыз жануарлардан тұрады. Бұл жануарлар күннің 80% саранча, қоңыздар, өрмекшілер және басқа да ұсақ омыртқасыздарды іздеу үшін жапырақтарды аралап өткізеді. Алтын қырлы сэнги жыртқыштардан, әсіресе жыландардан (мысалы, қара мамбалар мен кобралар) және оңтүстік жолақты жылан бүркітінен қашу үшін әр түрлі стратегияларды дамытты. Бұл жануар өте жылдам, ол қашып құтылу қашықтығында жыртқышты байқағанда, қорғаныс позициясын қабылдап, шапшаңдығы мен жылдамдығын пайдаланып қашуға тырысады. Егер жыртқыш қашып құтылу қашықтығынан тыс болса, сэнгилер жапырақтарды шапалақтау арқылы жыртқышқа өздерін көргенін хабарлайды. Қуғын немесе шабуыл кезінде, алтын қырлы сэнгинің жылтыраған түсі жыртқыштың назарын бастан бұрып, қалың терісі бар қырға аударады, бұл оларға шабуылдан аман қалуға мүмкіндік береді. Қорғалған қыр еркектерде әйелдерге қарағанда көбірек байқалады, ал бұл тері қалқаны арқасының ортасындағы теріден шамамен үш есе қалың. Әр сэнги бірнеше ұя сақтайды, осылайша із қалдырмай немесе белгілі бір үлгіні орнатпай, оларды табу қиынға түседі.
Their diet consists of invertebrates such as earthworms, millipedes, insects and spiders. These animals root through the leaf litter for 80% of their day looking for grasshoppers, beetles, spiders and other small invertebrates. The golden rumped sengi evolved various strategies to avoid predators, particularly snakes (such as black mambas and cobras) and the southern banded snake eagle. This animal is fast, capable of running up to When it detects a predator within its escape distance, it will adopt a defensive position and will try to escape taking advantage of its agility and speed. If, however, the predator is outside its escape distance, the sengis will advertise its presence by slapping the leaf litter, letting the predator know it has been spotted. In the event of a chase or an ambush, the golden rumped's flash of fur will often deflect the predator's attention away from the head and onto the rump, which has thicker skin and could give them an opportunity to survive an attack. The protected rump is more pronounced in males than female, and this dermal shield is roughly three times thicker than the skin in the middle of its back. Each shrew maintains several nests so they cannot be easily found by leaving a trace or establishing a pattern.
Қауіп-қатерлер мен қорғау
Алтын түлікпен сенги, негізінен, фрагменттелген орман ортасы мен антропогендік факторларға байланысты жойылу қаупі төмендеп отыр. Олардың ең ірі популяциясы Кениядағы Арабуко Сококе орманнда орналасқан. Олар тұзаққа түсуі мүмкін, бірақ олардың дәмдері нашар болғандықтан тағамдық мақсатта ауланбайды. 1990 жылдардың басында тұзақшылардың жылына шамамен 3000 данасын аулағаны бағаланды. Орманды патрульдеу тұзақтауды азайтты, бірақ патрульдемейтін аймақтар да бар, онда тұзақшылар еркін тұзақ қоя алады. Арабуко Сококе орман және осы сенгилердің мекендейтін Кенияның басқа да ормандық аймақтары Ұлттық ескерткіш мәртебесіне ие, бұл одан әрі дамуға кедерес келтіреді, бірақ оларға немесе биоәртүрлілікке ерекше қорғауды қамтамасыз етпейді. Олардың аз популяциясының салдарынан, көптегендары қорғалған болса да, олардың саны кездейсоқ оқиғалар мен адамның шаруашылық әрекеттерінен туындаған бұзылыстардың салдарынан одан әрі азаюы күтілуде.
The golden rumped sengi is classified as endangered largely due to a fragmented forest environment and anthropogenic factors. Their most notable population is in the Arabuko Sokoke Forest in Kenya. They are subject to being caught in traps, but are not targeted as a source of food because of their poor taste. In the early 1990s, it was estimated that roughly 3,000 were caught yearly by trappers. Forest patrols have reduced trapping since then, but there are areas that are not patrolled, where trappers are able to trap freely. The Arabuko Sokoke forest and other Kenyan forests where the shrews live, have the status of National Monuments, which prevents any further development, but does not particularly provide specific protection for them or for biodiversity. Due to their small populations, even though many are protected, their numbers are expected to continue to decline due to stochastic events and further anthropogenic disturbances.