Кіріспе
Израиль жазушысы (туған 1967) Этгар Керет (туған 20 тамыз 1967) – ізраилдық жазушы, ол өзінің қысқа әңгімелерімен, комикстерімен және кино мен теледидарға жазған сценарийлерімен белгілі.
Etgar Keret (, born August 20, 1967) is an Israeli writer known for his short stories, graphic novels, and scriptwriting for film and television.
Жеке өмір
Керет 1967 жылы Израильдің Рамат-Ган қаласында дүниеге келген. Ол Холокосттан аман қалған ата-анасының үшінші баласы. Оның әкесі мен анасы Польшадан шыққан. Ол Охель Шем орта мектебінде және Тель-Авив университетінің дарынды студенттері арналған Ади Лаутман салааралық бағдарламасында оқыған. Қазір ол әйелі Шира Геффен және ұлы Левпен Тель-Авивте тұрады. Беер-Шевадағы Бен-Гурион Негев университетінде және Тель-Авив университетінде лекция оқиды. Ол Израиль және Польша азаматтығын бірдей иеленеді.
Әдеби мансап
Кереттің алғашқы жарияланған туындысы «Құбырлар» (צינורות, Tzinorot, 1992) болды, ол шыққан кезде көп назарсыз қалған әңгімелер жинағы. Оның екінші кітабы «Жоғалған Киссинджер» (געגועיי לקיסינג'ר, Ga'agu'ai le Kissinger, 1994), елу өте қысқа әңгімеден тұратын жинақ, жалпы жұртшылықтың назарын аударды. Қазіргі израильдік қоғамның қарама-қайшылықтарын зерттейтін «Сирена» әңгімесі Израильдің әдебиет пәнінен емтихан бағдарламасына енгізілген. Керет бірнеше комикстердің авторы, соның ішінде Руту Моданмен бірлескен «Ешкім бұл оңай болмайды демеді» (לא באנו ליהנות, Lo banu leihanot, 1996) және Асаф Ханукамен бірлескен «Ашудың көшелері» (סמטאות הזעם, Simtaot Haza'am, 1997). 1999 жылы оның бес әңгімесі ағылшыл тіліне аударылып, «Jetlag» деген ортақ атаумен «графикалық романға» айналдырылды. Суретшілер «Actus Tragicus» тобының бес мүшесі болды. 1998 жылы Керет «Kneller's Happy Campers» (הקייטנה של קנלר, Hakaytana Shel Kneller) атты әңгімелер жинағын жариялады. Жинақтағы ең ұзын әңгіме, өзін-өзі өлтірген жас жігіт туралы, ол өмірден кейінгі әлемде махаббат іздейді. Бұл әңгіме Кереттің «Құдай болғысы келген автобус жүргізушісі және басқа да әңгімелер» (2004) атты ағылшыл тіліндегі жинағында және Асаф Ханука салған «Pizzeria Kamikaze» (2006) графикалық романында пайда болды. Кереттің соңғы әңгімелер жинақтары – «Аниху» (אניהו, сөзбе-сөз «Мен олмын», 2002; ағылшыл тіліне «Cheap Moon» деп аударылған, жинақтағы басқа бір әңгімеден алынған атау) және «Питом Дефика Ба делет» (פתאום דפיקה בדלת, ағылшыл тіліне «Suddenly a Knock at the Door» деп аударылған). Керет балаларға арналған «Әкем циркпен қашып кетті» (2004) кітабын да жазды, суреттерін Руту Модан салған. Керет өзінің кейбір туындыларын «Бима хадаша» («Жаңа сахна») еврей тіліндегі веб-сайтында жариялайды. 2019 жылы ағылшыл тілінде «Fly Already» (תקלה בקצה הגלקסיה, сөзбе-сөз «Галактика шетіндегі ақау») деп жарияланған кітабы Израильдің беделді Сапир әдеби сыйлығын жеңіп алды. Сыйлық жеңімпаз кітабын автор таңдаған тілге аударуды қамтиды, және Керет идиш тілін таңдағаны үшін көп назар аударды. Бұл сыйлық тарихында автордың алғаш рет осы тілді таңдауы болды.
Басқа медиа
Керет Израиль теледидары мен киносында жұмыс істеді, оның ішінде үш маусым бойы танымал «The Cameri Quintet» скетч-шоуының сценаристі болды. Ол сондай-ақ 2001 жылы Шмил Бен Аридің басты рөлде ойнаған «Абалле» телефильміне сюжет жазды. 2006 жылы Кереттің «Кенеллердің бақытты лагерьшілері» повесі негізінде түсірілген «Жарақаттанғандар: махаббат тарихы» қараңғы комедиялық/махаббат тарихы Санденс кинофестивалінде көрсетілді. Режиссер Горан Дукич бұл әңгімені Патрик Фугит, Шэннин Соссамон, Том Уэйтс және Уилл Арнетт ойнаған фильмге бейімдеді. Этгар мен оның әйелі Шира 2007 жылы Шираның әңгімесі бойынша «Медуза» фильмін түсірді. 2009 жылы «$9.99» тоқтаулы анимациялық көркем фильмі шықты. Керет жазған және Татия Розенталь режиссерлік еткен бұл фильм Израиль мен Австралияның бірлескен туындысы, оған Джеффри Раш, Энтони ЛаПаглиа және басқа да көрнекті австралиялық актерлер дауыстарын берді. 2010 жылы Кереттің әңгімесіне негізделген қысқаметражды фильм жарық көрді. Жаңа поляк режиссері Кшиштоф Шот «Эксклюзив» повесін бейімдеп, режиссерлік етті. «Wyłączność» (Эксклюзив) деп те аталатын бұл фильм 2010 жылғы Канн кинофестивалінде «Қысқаметражды фильмдер бұрышында» ұсынылды. Кереттің туындылары Ұлттық қоғамдық радионың «Бұл американдық өмір» бағдарламасында жиі пайда болады, онда оның сегіз әңгімесі оқылды. 2011 жылдың қазан айында қоғамдық радионың «Selected Shorts» шоуы Кереттің әңгімелерін тікелей оқып, «Кенеттен есік қағуы», «Halibut», «Lieland» және «Fatso» әңгімелерін қоса, бүкіл бағдарламаны оған арнады. Керет өзі де бірнеше әңгімені таныстырды. 2012 жылдың тамызында Этгар Кереттің «Желме» әңгімесі негізінде түсірілген «Желме» қысқаметражды фильмі Род-Айленд халықаралық кинофестиваліне қатысты. 2013 жылдың мамырында бразилиялық-американдық режиссер Сильвия Гроссманның бейімдеуі мен режиссерлік жұмысымен түсірілген «Лияленд» қысқаметражды фильмі Канн кинофестивалінде көрсетілді. 2017 жылы Кереттің «Параллель әлемдер» әңгімесі британдық-израильдік актер Лиран Натанның қысқаметражды фильміне бейімделді. Фильм Ньюпорт Бич кинофестивалі және Британдық қалалық кинофестивалі сияқты түрлі халықаралық кинофестивальдерде көрсетілді.
Жазу стилі
Кереттің жазу стилі ықшам, күнделікті тіл, жаргон және диалект қолданады. Оның туындылары оның буынындағы көптеген жазушыларға әсер етті, сонымен қатар 1990 жылдардың екінші жартысында Израильде қысқа әңгіме жанрының танымалдылығы қайта жанданды. Тіл білімі маманы Гил'ад Цукерманның сөзіне сәйкес, Этгар Керет тіл білімі маманы Менахем Зеви Каддари тарапынан "Шмуэль Йосеф Агнонмен салыстырғанда "жіңішке тіл" қолданғаны үшін" сынға ұшырады. Цукерман Керетті қорғайды және "Каддари Керетті Агнонмен бір тілдің екі түрлі стилінде жазғандай етіп салыстырады" деп мәлімдейді. 2010 жылы Керет Францияның Өнер және әдебиет орденінің (Ordre des Arts et des Lettres) Chevalier (Рыцарь) медалін алды. Ол 2016 жылы Чарльз Бронфман сыйлығының иегері атанды. Керет 2018 жылғы Сапир әдебиет сыйлығын "Тақалла бе Катзех ха Галаксия" (иврит тілінде תקלה בקצה הגלקסיה, "Галактика шетіндегі ақау") атты әңгімелер жинағы үшін жеңіп алды. Оның ағылшын тіліне аудармасы "Fly Already" 2019 жылғы Ұлттық еврей кітап сыйлығын жеңіп алды. Бұл кітап 2020 жылы болгар тілінде де жарық көрді.
In 2010, Keret received the Chevalier (Knight) Medallion of France's Ordre des Arts et des Lettres. He has received the Charles Bronfman Prize for 2016. Keret received the 2018 Sapir Prize for Literature for his short story collection Takalah be Katzeh ha Galaksiya (Hebrew title: תקלה בקצה הגלקסיה, "A Glitch at the Edge of the Galaxy") whose English translation, Fly Already, won the 2019 National Jewish Book Award for Fiction. This book also appeared in a Bulgarian translation in 2020.
Комикстер
Jetlag, Тель-Авив, Actus Tragicus, 1998; Top Shelf Productions, 1999, Пиццерия Камикадзе, Асаф Ханука салған суреттері, Альтернативті комикс, 2005.
Балалар кітаптары
Әкем циркпен қашып кетеді, Кембридж, Массачусетс: Candlewick Press, 2004, .
Мини-серия
Аралық адам. 2020 жыл.
Байланысты сайттар
Wristcutters: A Love Story, фильмнің ресми сайты. Glue, фильмнің ресми сайты.