Жаңа әлем картасы: XXI ғасырдағы соғыс және бейбітшілік

Кіріспе

2004 жылы Томас П. М. Барнетттің кітабы «Пентагонның жаңа картасы: ХХІ ғасырдағы соғыс және бейбітшілік» – Томас П. М. Барнетттің 2004 жылы Esquire журналында жариялаған мақаласына негізделген кітабы. Ол Американың сыртқы саясаты үшін жаңа стратегияны ұсынады. Бұл Барнетттің жылдар бойы көрсетіп келе жатқан PowerPoint презентациясының бір түрі, ол жай ғана «Бриф» деп аталады. Қызығушылық танытатын тараптар мемлекеттік және жеке секторларды, соның ішінде әскери ұйымдар мен шетелдік үкіметтерді қамтиды. 2005 жылдан бастап Барнетттің презентациясының кем дегенде екі нұсқасы C-SPAN телеарнасында көрсетілді. 2004 жылдың желтоқсанында телеарна Барнетттің соңғы презентациясын көрсетті, содан кейін тікелей эфирде кітабы мен оның салдары туралы талқылау өтті. Барнетттің идеяларымен танысу үшін оның өміріне арналған мақаланы қараңыз. АҚШ Әуе күштері Барнеттке генерал шеніне жеткен жаңа офицерлердің барлығына презентация жасауды тапсырды. 2004 жылдың соңында Барнетттің жұмыс берушісі (Теңіз соғыс колледжі) оған екінші кітап жазуды немесе жұмысын сақтауды ұсынды. Ол біріншісін таңдап, «Іс-қимыл жоспары: құруға лайық болашақ» кітабын жазды. Барнетт Esquire журналында жазбаларын жалғастырып, Enterra Solutions компаниясының аға басқарушы директоры ретінде жаһандық қауіпсіздік мәселелері бойынша кеңес береді. Қазіргі уақытта ол Enterra Solutions негізін қалаушы Стивен ДеАнжелиспен бірлесіп, орнықтылық тақырыбында үшінші кітапты жоспарлап жатыр.

Негізгі идеялар

Ережелер жиынтығы деп аталатын ережелер жүйесі зорлық-зомбылық қақтығыстарын азайтады. Халықаралық қақтығыстарды реттеу үшін ережелер белгіленген сайын (мысалы, ДСҰ-ның дауларды шешу жөніндегі келісімі), зорлық-зомбылық азаяды. Әлемді шамамен екі топқа бөлуге болады: экономикалық өзара тәуелділікпен сипатталатын Функционалдық Ядро және тұрақсыз басшылық пен халықаралық саудадан шеттеумен сипатталатын Интеграцияланбаған Аралық. Ядроны Ескі Ядроға (Солтүстік Америка, Еуропа, Жапония, Австралия) және Жаңа Ядроға (Қытай, Үндістан, Оңтүстік Африка, Бразилия, Аргентина, Чили және Ресей) бөлуге болады. Аралыққа Таяу Шығыс, Оңтүстік Азия (Үндістаннан басқа), Африканың көп бөлігі, Оңтүстік-Шығыс Азия және Оңтүстік Американың солтүстік-батысы кіреді. Аралық елдерін жаһандық экономикаға интеграциялау, Аралықта тұратын адамдарға өмірлерін жақсарту мүмкіндігін береді, соның арқасында зорлық-зомбылық пен терроризмге қанағаттанарлық балама ұсынылады. АҚШ әскері – бұл интеграцияны жеңілдету үшін әскери қолдау көрсете алатын жалғыз күш. Барнетттің сөзіне сүйенсек, ол 20 жылдан бері қауіпсіздікті «экспорттау» арқылы осы жұмысты атқарып келеді (АҚШ әлемдегі әскери шығындардың шамамен жартысын жұмсайды). Сәтті болу үшін АҚШ әскері соғысты соғыс ретінде емес, «басқа барлық нәрсе» ретінде қарастыруы керек, яғни демография, энергетика, инвестициялар, қауіпсіздік, саясат, сауда, иммиграция және т.б. Өзінің екі қызметін мойындап, АҚШ әскері өзін екі функция бойынша ұйымдастыруы керек: «Левиафан» және «Жүйелік әкімші». Левиафанның мақсаты – зорлық-зомбылықты тез тоқтату үшін күшті күш қолдану. Ол үкіметтерді құлатуға, Ядро елдерін қорғауға және АҚШ әскерінің Екінші дүниежүзілік соғыстан бері жүзеге асырып келе жатқан қорқыту жұмысын жалпы алғанда орындауға мүмкіндік береді. Левиафан күштері негізінен жас және агрессивті қызметкерлермен толықтырылған, және олардың көп бөлігі американдықтар. Жүйелік әкімшінің мақсаты – бейбітшілік орнату: бейбітшілікті сақтау, мемлекет құру, әлсіз үкіметтерді нығайту және т.б. Жүйелік әкімші күштері негізінен ересек және тәжірибелі қызметкерлермен толықтырылған, бірақ толығымен емес (ол теңізшілерді Жүйелік әкімшіде «Мини Левиафан» деп қарастырады). Жүйелік әкімші күштері Ядро бойынша кең ауқымда жұмыс істегенде тиімдірек болады. Қауіпсіздікті экспорттау арқылы АҚШ және Ядроның қалған бөлігі сауданың өсуінен, халықаралық инвестициялардың өсуінен және басқа да артықшылықтардан пайда көреді.

Systems of rules called Rule sets reduce violent conflict. Violence decreases as rules are established (e. g., the WTO Dispute Settlement Understanding) for dealing with international conflicts. The world can be roughly divided into two groups: the Functioning Core, characterized by economic interdependence, and the Non Integrated Gap, characterized by unstable leadership and absence from international trade. The Core can be sub divided into Old Core (North America, Europe, Japan, Australia) and New Core (China, India, South Africa, Brazil, Argentina, Chile and Russia). The Disconnected Gap includes the Middle East, South Asia (except India), most of Africa, Southeast Asia, and northwest South America. Integration of the Gap countries into the global economy will provide opportunities for individuals living in the Gap to improve their lives, thereby presenting a desirable alternative to violence and terrorism. The US military is the only force capable of providing the military support to facilitate this integration by serving as the last ditch rule enforcer. Barnett argues that it has been doing so for over 20 years by "exporting" security (US spends about half of the world's total in military spending). To be successful the US military must stop thinking of war in the context of war but war in the context of "everything else", i. e. demographics, energy, investment, security, politics, trade, immigration, etc. In recognition of its dual role, the US military should organize itself according to two functions, the "Leviathan" and the "System Administrator." Leviathan's purpose is the use of overwhelming force in order to end violence quickly. It will take out governments, defend Core countries, and generally do the deterrence work that the US military has been doing since the end of WWII. The Leviathan force is primarily staffed by young aggressive personnel and is overwhelmingly American. The SysAdmin's purpose is to wage peace: peacekeeping, nation building, strengthening weak governments, etc. The SysAdmin force is primarily staffed by older, more experienced personnel, though not entirely (he would put the Marines in SysAdmin as the " Mini me Leviathan"). The sys Admin force would work best as a Core wide phenomenon. By exporting security, the US and the rest of the Core benefit from increased trade, increased international investment, and other benefits.