Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Поляк халқының қарулы көтерілісі
Ұлы Польшадағы басқа көтерілістер
Armed uprising of the Polish population
other uprisings in Greater Poland
1794 жылғы Ұлы Польша көтерілісі (Польша: Powstanie Wielkopolskie 1794 roku) – 1793 жылғы екінші бөлістен кейін осы аумақты басып алған Пруссия Корольдігіне қарсы Ұлы Польшадағы поляктардың әскери көтерілісі.
The 1794 Greater Poland uprising (Polish: Powstanie Wielkopolskie 1794 roku) was a military insurrection by Poles in Wielkopolska (Greater Poland) against Kingdom of Prussia which had taken possession of this territory after the 1793 Second Partition of the Polish–Lithuanian Commonwealth.
Шығу тегі
1794 жылдың наурызында Польшаның орталық бөлігінде Костюшко көтерілісінің басталуы Пруссия бөлігінде поляк әскери құрамаларының құрылуына ықпал етті, себебі Великопольшадағы поляктар өз аймақтарын азат етуді үміттенеді. Бастапқыда, орталық Польшада орыстармен күресті бастаған Тадеуш Костюшко екі фронтты соғыстан қашынбақ ниетпен Великопольша көтерілісін қолдауға құштар болған жоқ (сол кезде Пруссия Корольдігі Ресейге қарсы Польшамен номиналды одақта болды). Осының салдарынан, Великопольшада жоспарланған көтеріліс басталмас бұрын тоқтауға жақын болды. Алайда, жағдай 1794 жылдың маусымында өзгерді, осы кезде пруссиялықтар патшалық Ресейді қолдайтындарын жариялап, Костюшконы (Рацлавице шайқасындағы жеңісінен кейін) басып тастау үшін оларға әскери көмек ұсынды. 22 тамызда көтерілісшілер Гнезноны алды, ал генерал Павел Скожевский көп ұзамай Конин мен аймақтағы басқа да қалаларды басып алды. Дабровский Быдгощ қаласында қыстауды және содан кейін Торунь арқылы өтуді жоспарлаған, бірақ Костюшконың Мацейовице шайқасында жеңіліске ұшырауына байланысты, ол Великопольшаны эвакуациялап, Польшаның орталық бөлігіне қарай жол тартуды шешті. Великопольшада эпизодтық партизандық ұрыстар желтоқсанның ортасына дейін жалғасты. Варшавадағы шайқастардың батыры және Костюшконың полковниктерінің бірі, шебер аяқкиімші Ян Килинский (Тремезнода туған) поляк күштерін қайта ұйымдастыру үшін Великопольшаға келген кезде көтеріліс қайта жандануға жақын болды. Ол Италиядағы поляк легиондарын ұйымдастырды, олар Наполеонмен бірге келесі соғыстарда күресті. Нимоевский де Францияға эмиграциялап, Наполеон армиясында қызмет етті, соңында бригадир-генерал шеніне жетті.
The outbreak of Kościuszko Uprising in central Poland in March 1794 served as the spark for the formation of Polish military units in the Prussian partition, as Poles in Wielkopolska hoped to liberate their region. Initially, Tadeusz Kościuszko, who had initiated the fight against Russians in central Poland did not want to support the Greater Poland Uprising in the hope of avoiding a two front war (at the time, Kingdom of Prussia was nominally in an alliance with Poland against Russia). As a result, the planned insurrection in Wielkopolska almost ended before it could start. However, the situation changed in June 1794 when the Prussians declared their support for Tsarist Russia and offered them military support in suppressing Kościuszko (after his victory at the Battle of Racławice). On 22 August the insurrectionists took Gniezno and General Paweł Skórzewski took Konin and other towns in the area soon after. Dąbrowski planned to winter in Bydgoszcz and then move through Toruń, but because of Kościuszko's defeat at the Battle of Maciejowice he decided instead to evacuate Wielkopolska and make his way into central Poland. In Wielkopolska sporadic guerrilla fighting continued until mid December. The uprising almost got a second life when a hero of the fighting in Warsaw and one of Kościuszko's colonels, the shoemaker Jan Kiliński (who had been born in Trzemeszno), arrived in Wielkopolska to try to reorganize the Polish forces. He went on to organize the Polish Legions in Italy which fought alongside Napoleon in subsequent wars. Niemojewski also emigrated to France and served in Napoleon's army where he eventually attained the rank of Brigadier General.