Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лондондағы ағын, Англия
Stream in London, England
Тиберн өзені – Англияның Лондонындағы ағын болатын. Оның негізгі ізбасары – канализация, ол өзеннің негізгі арналарын қайталайды, бірақ Миддлсекс графтығындағы Колн сияқты, көптеген салалары (ішкі сағалары) болған. Өзен Оңтүстік Хэмпстедтен басталып, Мэрилебон, Мейфэр, Сент-Джеймс приходтары/ауданы және Грин Парк арқылы ағып, төрт жерде Темзаға құятын, жұптарға біріккен. Бұл жұптар Даунинг-стриттен шығысқа қарай Уайтхолл сатыларының жанында және Миллбанк мұнарасы мен Темза үйі арасындағы Торни-стритте орналасқан. Оның әлдеқайда кішігірім саласы – Тибёрн Брук, Вестборнның қосымша өзені және Темзаға құятын келесі өзен (батыс, солтүстік жағалауда) болды.
The River Tyburn was a stream (bourn) in London, England. Its main successor sewers emulate its main courses, but it resembled the Colne in its county of Middlesex in that it had many distributaries (inland mouths). It ran from South Hampstead, through Marylebone, Mayfair, St James's parish/district and Green Park to meet the tidal Thames at four sites, grouped into pairs. These pairs were near Whitehall Stairs (east of Downing Street), and by Thorney Street, between Millbank Tower and Thames House. Its much smaller cousin, the Tyburn Brook, was a tributary of the Westbourne and the next Thames tributary (west, on the north bank).
Атауы
959 жылғы жарғыда өзен еске алынған, оны Мерфлиот деп атаған, бұл, болжам бойынша, «Шекара ағысы» деп аударылады, ал мұндай пікір контекст арқылы нығайтылады, себебі өзен сипатталған иеліктердің батыс шекарасын құрайды. 951 жылғы Эдгар жарғысында да ол Teo burna деп көрсетілген, бұл есімнің «екі өзен» деген мағынасы бар деп саналады. Бұл Мэрилебон арқылы өтіп, Оксфорд көшесінің солтүстігінде біріккен Тиберн өзенінің екі саласына сілтеме болуы мүмкін. Экуолл 1928 жылы жазғанда, бұл атау шекаралық өзенді білдіреді деді, өйткені ол Лайлстоун және Тиберн иеліктері арасындағы бағытты көрсеткен, бірақ қазір бұл күмәнді, себебі өзеннің екі жағалауы да Тиберн иелігінде орналасқан. Тиберн өзені сонымен қатар Ай және Корольдік ғалымдардың тоғаннан шығатын суарнасы деп те аталады, бірақ «суарна» сөзі бастапқыда жер бетіндегі суды ағызуға арналған ашық каналды білдіретінін және 1815 жылға дейін оны зиянды заттармен ластауға тыйым салынғанын естен шығармау керек.
A charter of AD 959 appears to mention the river, which it refers to as Merfleot, which probably translates as Boundary Stream, a suggestion reinforced by context, with the river forming the western boundary of the estate described. It is also mentioned in Edgar's Charter, dating from AD 951, where it is rendered as Teo burna, a name which is thought to mean "two burn". This may refer to the two branches of the Tyburn which passed through Marylebone and converged to the north of Oxford Street. Ekwall, writing in 1928, suggested that the name meant boundary stream as it followed a course between Lilestone manor and Tyburn manor, but this is now questioned, as both of the river banks were in Tyburn manor. The Tyburn is also known as the Aye and the Kings Scholars Pond Sewer, though it has to be remembered that the word "sewer" originally referred to an open channel used for the drainage of surface water, and it was illegal to pollute them with offensive material prior to 1815.
Курс
Бұрын құбырға салынып, кейін кәріз ретінде пайдаланылған бұл 7 миль (11 км) сағасы Оңтүстік Хэмпстед төбелерінде екі өзеннің қосылған жерінен бастау алады. Оның негізгі бастауы Хэмпстедтегі Фицжон даңғылының жанындағы Шепперд құды. Грин-паркте сулар тармақтарға бөлініп, Вестминстер аббаттығы салынған Торни аралын құрайды. Картада көрсетілгендей, олар тағы екіге бөлінеді: біреуі төменгі, көктемгі су тасқыны кезінде суға батып қалатын жағалауда, қазіргі Уайтхолл тұрған жерде, екіншісі Винсент скверіне жақын, Пимлико, Вестминстерде. Өзеннің қазіргі ағысы бетон, кірпіш, саябақтар мен жолдармен толық қоршалған, бүкіл ұзындығында жер асты құбырлары арқылы ағып өтеді, тіпті Бэкингем сарайының астынан да. Тайберн өзінің атын Мэрилебонға қарасты бұрынғы Тайберн ауданына берген, ол Domesday Book-та тіркелген және қазіргі Оксфорд көшесінің батыс жағында орналасқан. Орта ғасырдың соңынан бастап 18 ғасырға дейін Тайберн дарға асылу алаңында дарға асылған сатқындар осы жерде қалдырылатын. Тайберн Оксфорд көшесі мен Парк-Лейннің алдыңғы атауларына – Тайберн жолы мен Тайберн көшесіне – есім берген. Оксфорд көшесі мен Дэвис көшесінің қиылысындағы Грейс антикварлық орталығының мәлімдемесіне қарағанда, олардың жертөлесіндегі ашық құбырдан көрінетін су Тайберннің бөлігі болуы мүмкін, ол құбырға жақын орналасқан. Бірақ Лондондық веб-сайт бұл ұсынысты «қиялға берілген» деп сипаттайды, себебі қазіргі Тайберн – кәріз. Ағынның оңтүстікке қарай бағыты Лансдаун Роу, Керзон көшесінің солтүстік-шығысы, содан кейін Уайт-хорс көшесі және Грин-парктің жаяу жүргіншілерге арналған аллеясы арқылы Букингем сарайының алдыңғы қақпаларына (Конституция төбесінде) дейін созылады. Содан кейін бір тармағы Сент-Джеймс паркі көлі мен Даунинг көшесі арқылы екі жақын орналасқан сағаға жетеді. Үшінші тармақ ғимараттар мен көшелердің жоспарында Ламбет көпіріне жақын Торни көшесінде табылмайды. Үш нұсқа қарастырылды. Біріншісі көпірді ауыстыруды және туннель қабырғаларын нығайтуды қарастырды, бірақ бұл теміржолды үш айға жабуды талап ететін еді, бұл жұмыстың құнына қоса шамамен 30 миллион фунт стерлинг тұрар еді. Кәріздің үстінде екінші дүниежүзілік соғыс кезінде орнатылған деп есептелетін темір бетон плиталар болды, ал екінші нұсқа – олардан жаңа конструкцияны ілуді қарастырды. Алайда, қосымша тексерулер плиталардың қауіпсіздік үшін жеткілікті берік еместігін көрсетті. Қабылданған шешім – қолданыстағы кәріз ішінде Vierendeel конструкциясын салу болды, оған шыны талшығымен күшейтілген пластиктен (GFRP) жасалған қаптама орнатылды. Бүкіл конструкция кішкентай модульдік бөліктерден жасалды, оларды кіру тесігі арқылы орнатуға болады. Жиналғаннан кейін конструкцияның ұзындығы теміржол туннелінің енінен ұзын болады, сондықтан оның ұштары туннель қабырғаларының сыртындағы жерге тіреледі. Барлық компоненттер дайын болғаннан кейін, монтаждау жұмыстары 2018 жылдың маусым айында басталып, 2018 жылдың қазанына дейін жалғасты. Жобаны Skanska, MWH Treatment және Balfour Beatty (SMB JV) бірлескен кәсіпорны басқарды, Stantec UK Ltd жобалаушы болды, ал McAllister Group жергілікті жұмыстарды жүзеге асырды. Болат конструкция 120 жылға дейін күтімсіз жұмыс істеуге арналған, ал GFRP қаптамасының қызмет ету мерзімі 50 жылды құрайды. Шешімнің инновациялық сипаты 2021 жылы жобаға Құрылыс инженерлері институтының мақтау қағазын әкелді.
Before it was culverted then used as a sewer, this 7 mile (11 km) brook rose from the confluence of two streams in the hills of South Hampstead, deriving from the broad ravine between Barrow and Primrose Hills. Its main source was the Shepherd's Well near Fitzjohn's Avenue, Hampstead. At Green Park, the waters split into distributaries, creating Thorney Island on which Westminster Abbey was built. As the map shows, these again split in two, one in the then lower, thus typically Spring tide immersed bank, where Whitehall sits, the other close to Vincent Square, Pimlico, Westminster. The river's current path is fully enclosed by concrete, bricks, parks and roads, flowing through underground conduits for its entire length, including one beneath Buckingham Palace. The Tyburn gave its name to the former area of Tyburn, a manor of Marylebone, which was recorded in Domesday Book and which stood approximately at the west end of what is now Oxford Street, where from late medieval times until the 18th century traitors were left following hanging at Tyburn Gallows. Tyburn gave its name to the predecessors of Oxford Street and Park Lane—Tyburn Road and Tyburn Lane, respectively. Grays Antique Centre near the junction of Oxford Street and Davies Street claims that the body of water which can be seen in an open conduit in the basement of its premises is part of the Tyburn; it is undoubtedly close to the culverted course of the stream. The Londonist website describes this suggestion as "fanciful", as the modern Tyburn is a sewer. The stream's southward route followed Lansdowne Row, the north east of Curzon Street then White Horse Street and the pedestrian avenue of Green Park to the front gates of Buckingham Palace (foot of Constitution Hill) from where one mouth used the depression of St James's Park Lake and Downing Street to reach two close paired mouths. A third distributary is untraced in the building lines and street layout to Thorney Street close to Lambeth Bridge, Three options were considered. The first involved replacing the bridge and strengthening the walls of the tunnel, but this would have involved closing the railway for three months, at a cost of some £30 million, in addition to the cost of the work. Above the sewer there were reinforced concrete slabs, thought to have been installed during the Second World War, and the second option was to hang a new structure from these. However, further investigation showed that the slabs were not sufficiently robust for this to be safe. The solution adopted was to construct a Vierendeel truss within the existing sewer, fitted with a glass fibre reinforced plastic (GFRP) liner. The entire structure was made of small modular parts, which could be fitted through a access hole. When assembled, the structure would be longer than the railway tunnel width, so that its ends were supported by ground beyond the tunnel walls. Once all the components had been manufactured, installation work began in June 2018, and continued until October 2018. The scheme was managed by a joint venture comprising Skanska, MWH Treatment, and Balfour Beatty (SMB JV), with Stantec UK Ltd as a designer and McAllister Group carrying out the on site work. The steel truss is expected to last for 120 years without maintenance, while the GFRP liner has a life span of 50 years. The innovative nature of the solution resulted in the project being given a commendation by the Institution of Structural Engineers in 2021.