Америка Құрама Штаттарында тарихи ескерткіштерді сақтау заңнамасы

Кіріспе

Құрама Штаттардағы тарихи ескерткіштерді сақтауға бағытталған заңнама

Ұлттық тарихи сақтау туралы заң (NHPA, ,) – Америка Құрама Штаттарындағы тарихи және археологиялық орындарды сақтауға бағытталған заңнама. Бұл заң Тарихи орындардың ұлттық тізімін, Ұлттық тарихи ескерткіштер тізімін және Мемлекеттік тарихи сақтау кеңселерiн құрды. Сенаттың 3035 нөмірімен қабылданған Ұлттық тарихи сақтау туралы заң 1966 жылдың 15 қазанында қол қойылды және АҚШ-та қабылданған ең ауқымды сақтау заңнамасы болып табылады. Одан бері бірнеше түзетулер енгізілді. Басқа нәрселермен қатар, заң федералдық агенттіктерге барлық федералдық қаржыландырылатын немесе рұқсат етілген жобалардың тарихи мүліктерге (ғимараттар, археологиялық орындар және т.б.) тигізетін әсерін 106-бап бойынша қарау рәсімі арқылы бағалауды талап етеді. 16 АҚШ кодексіндегі тарихи сақтау ережелерінің көп бөлігі 2014 жылдың 19 желтоқсанында қол қойылған заңда қамтылған.

Ерте дамуы

1960 жылдарға дейін "тарихи мұраны сақтау", 2015 жылғы "Вашингтон Пост" газетінің бір мақаласында айтылғандай, "қоғамдық саясат мәселесі де емес, Американың сәулет, жоспарлау және жылжымайтын мүлік саласындағы дамуының бір бөлігі де емес еді. Тарихи мұраны сақтау заңдары мүлдем болған жоқ". 1966 жылға дейін сақтау жөніндегі ұлттық саясат қабылданбаса да, 19 ғасырдағы бастамалар заңнамалық жолға түсуге ықпал етті. Мұраны сақтау қозғалысының ең алғашқы қадамдарының бірі 1850 жылдар шамасында жасалды. Джордж Вашингтонның үйі, Маунт-Вернон, қиралы жағдайда болды. Оның туысы оны федералды үкіметке 200 000 долларға сатуға тырысты, бірақ үкімет мұндай сатып алуға келіспеді. Мүліктің одан әрі зардап шегуіне немесе курортқа айналуына жол бермес үшін Энн Памела Каннингэм Маунт-Вернон әйелдер қауымдастығын құрып, осы үйді сақтау үшін күресті. Олар мұраны сақтауды қолдау үшін алғашқы ұйымды құрғаннан кейін, үйді сатып алу үшін ақша жинап, оны құлаудан сақтады. Олардың еңбегінің нәтижесінде бұл үй елдің және тәуелсіздіктің бастауының символына айналды, сонымен қатар "кейінгі ұйымдар үшін үлгі болып қызмет етті". 1906 жылы елдің тарихы мен жеріне қатысты заң қабылданды. Президент Тедди Рузвельт "Ескіліктер туралы заңға" қол қойды, ол "Ішкі істер министрінің рұқсатысыз мемлекеттік жерлерден ескіліктерді қазуға тыйым салды". Бұл заң президентке белгілі бір жерді ұлттық ескерткіш деп жариялауға және оны заңсыз пайдаланудан қорғауға, сондай-ақ ұлттық ерекшелікті бекітуге мүмкіндік берді. 1916 жылы Ішкі істер департаменті Ұлттық саябақтар қызметін құрды, ол ұлттық ескерткіштерді қоса алғанда, мемлекеттік жерді басқару және реттеуге арналған елдің алғашқы мекемесі болды. "Соңғы 50 жылда Ұлттық саябақтар қызметі 500 мыңнан астам жерді иеленді, оның ішінде табиғи сұлулығымен және құндылығымен танымал саябақтар ғана емес, сонымен қатар тарихи ғимараттардың, ескерткіштердің және нысандардың алуан түрлі жиынтығы бар". 1935 жылы Конгресс Тарихи орындар туралы заңды қабылдады, ол мұраны сақтау жөніндегі ұлттық саясатты белгіледі және Ішкі істер министріне мұраны сақтау мақсатында бағдарламалар жасауға рұқсат берді. Ұлы депрессия кезінде Франклин Д. Рузвельт әкімшілігі Американың тарихи ғимараттарын зерттеу (HABS) жобасын іске қосты. Бұл жоба жұмыссыз архитекторларға, инженерлерге және геодезистерге жұмыс орындарын ұсынды. Олар тарихи мүлікті зерттеу, жазу, құжаттау және түсіндірумен айналысты, осылайша көптеген ғимараттар мен құрылыстар туралы құнды мәліметтер жинады. Тарихи орындар туралы заң Ұлттық саябақтар қызметіне бағынышты ұлттық саябақтарды ұйымдастырды, бұл болашақта Тарихи орындардың ұлттық тізілімін құруға негіз болды. Ескіліктер туралы заң мен Тарихи орындар туралы заң мұраны сақтау қозғалысының маңызды қадамдары болғанымен, олар кең жұртшылықта "ұлттық сананы" қалыптастырмады. 1949 жылдың 26 қазанында президент Гарри Трумэн "ұлттық маңызы бар немесе халықаралық қызығушылық тудыратын жерлерді, ғимараттарды және нысандарды сақтауға қоғамдық қатысуды жеңілдету" мақсатында Ұлттық тарихи мұраны сақтау қорын құру туралы заңға қол қойды. Бұл заң сонымен қатар "Америка тарихындағы ұлттық маңызы бар жерлерді, ғимараттарды және нысандарды сақтау және қорғауға қоғамдық қатысуды қамтамасыз етті". Бастапқыда Ұлттық тарихи мұраны сақтау қоры мұраны сақтау жобаларын қаржыландырмады. Бүгінде ол жоспарлау және білім беру үшін қаржылай көмек көрсетеді, сондай-ақ жергілікті тұрғындарға мұраны сақтау жұмыстарын жүргізуге көмектесетін көптеген ақпараттарды, техникаларды және әдістерді ұсынады.

Prior to the 1960s, "historic preservation was," according to a 2015 column in The Washington Post, "neither a public policy issue nor part of America's architectural, planning and real estate development culture. Historic preservation laws didn't exist." Although there was no national policy regarding preservation until 1966, efforts in the 19th century initiated the journey towards legislation. One of the earliest efforts of the preservation movement occurred around the 1850s. President George Washington's home, Mount Vernon, was in shambles. His nephew attempted to sell it to the federal government for $200,000, but the government did not authorize such a purchase. To prevent further destruction or conversion of the property to a resort, Ann Pamela Cunningham founded the Mount Vernon Ladies' Association to fight for this house. After establishing the first group promoting preservation efforts, they raised the money to acquire the property and protect it from ruin. Due to their efforts, this house has come to stand to represent the nation and the birth of independence, but it also, "served as a blueprint for later organizations." In 1906, an act was passed on the behalf of the nation's history and land. President Teddy Roosevelt signed the Antiquities Act that "prohibited the excavation of antiquities from public lands without a permit from the Secretary of Interior." It also gave the president authority to declare a specific piece of land a national monument, therefore protecting it from scavengers and proclaiming national identity. In 1916, the Department of the Interior established a new entity known as the National Park Service, the nation's first agency to regulate and manage public space, including the national monuments. "Over the past fifty years the NPS has acquired more than of land, including not only the great chain of parks preserved for their natural beauty and value, but an extraordinary variety of historic buildings, monuments, and sites." By 1935, Congress passed the Historic Sites Act, which established a national policy for preservation and permitted the Secretary of Interior to create programs on behalf of preservation efforts. During the Great Depression era, the Historic American Buildings Survey (HABS) was established by the Franklin D. Roosevelt Administration. It provided jobs for unemployed architects, engineers, and surveyors. They were charged with surveying, recording, documenting, and interpreting historic properties, creating an invaluable documentation of numerous buildings and other structures. The Historic Sites Act also organized the national parks under the National Park Service, which created the foundation for the future development of the National Register of Historic Places. Although the Antiquities Act and Historic Sites Act were major stepping stones for the preservation movement, these did not create a broad public "national awareness." On October 26, 1949, President Harry Truman signed legislation creating the National Trust for Historic Preservation "to facilitate public participation in the preservation of sites, buildings, and objects of national significance or international interest." In addition, the law "enforced public participation in preserving and protecting the sites, buildings, objects of national significance in American history." Initially, the National Trust for Historic Preservation did not provide funds for preservation projects. Today, they offer funds for planning and education and provide a plethora of information, techniques, and methods to assist people in carrying out preservation efforts locally.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі және қалаларды жаңарту

1956 жылы президент Дуайт Д. Эйзенхауэр 1956 жылғы Федералдық көмек автожолдары заңына қол қойды, ол мемлекетаралық автожол жүйесін құрды, соның арқасында шабуыл болған жағдайда әскерлердің тез және тиімді түрде шығуына мүмкіндік болды. Осы жаңа құрылыс салдарынан көптеген тарихи ескерткіштер жойылды. 1960 жылдары президент Джон Ф. Кеннеди қалаларды жаңарту бағдарламасын бастады. Қалаларды қайта жаңғырту мақсадымен жоспарланған бұл бағдарлама, шындығында, қала орталықтарындағы бұзушылықтарды күшейтті. Сол кезде халық санының өсуі және автомобильдерді өндірудің дамуы күрт өзгерістерді қажет етті, бұл ұлтымыз бен мәдениетімізге кедергі келтірді. "Қалалану, бұзу және Американы қайта құру – өткеннің физикалық куәліктерін жоюмен тең." 1950-1960 жылдары адамдар өз қалаларындағы жағымсыз өзгерістерді көріп, "өмір сапасы және жеке басының айқындығы" туралы алаңдады. Федералдық деңгейде бастама көтерілген бұзушылықтарға жауап ретінде Леди Берд Джонсон басшылығымен жүргізілген зерттеу елді және қалаларды жаңартудың салдарына талдау жасады. "Ұлттың өте бай мұрасы" атты эсселер жинағында "ұлттың мұрасын көрсететін мүліктердің кең ауқымды тізімі, федералдық іс-қимылдардан туындаған қажетсіз зияннан оларды қорғау механизмі, қаржылық ынталандыру бағдарламасы және тарихи сақтауға қатысты федералдық агенттіктердің іс-қимылын үйлестіруге арналған тәуелсіз федералдық орган" туралы жазылған. Бұл кітап мәселеге қатысты қоғамдық назарды аударды және Ұлттық тарихи сақтау заңы арқылы жағдайды шешуге бағытталған ұсыныс жасады. Бұл заң бірнеше институт құрды: Тарихи сақтау жөніндегі консультативтік кеңес, Мемлекеттік тарихи сақтау кеңсесі, Тарихи орындардың ұлттық тізілімі және 106-бөлімді қарау рәсімі. Кеңестің міндеті – президентке және Конгреске тарихи сақтау мәселелері бойынша кеңес беру, федералдық агенттіктер арасындағы қақтығыстарды реттеу саясатын және нұсқауларын әзірлеу, сондай-ақ 106-бөлімді қарау рәсіміне қатысу. Ұлттық саябақтар қызметінің бақылауындағы Тарихи орындардың ұлттық тізілімі – елдің сақтауға лайық аудандардың, нысандардың, ғимараттардың, құрылымдардың және заттардың ресми тізімі. Олар археологиялық немесе тарихи маңызы бар екеніне қарамастан, ресми түрде "тарихи мүліктер" деп танылады. Тізімге енгізу үшін мүлік төрт критерийдің біреуіне сай келуі және жеткілікті деңгейде сақталған болуы керек. Ұлттық тізімге енгізілу немесе енгізілу мүмкіндігі автоматты түрде зақымдануға немесе жоюға жол бермейді, бірақ бұл бекітілген мүліктің гранттар, несиелер және салық жеңілдіктеріне ие болуына мүмкіндік береді. Мемлекеттік тарихи сақтау кеңсесі (МСҚК) және офицері Ұлттық тарихи сақтау заңымен тарихи мүліктердің жалпы мемлекеттік тізімін жүргізу, мүлікті Ұлттық тізімге ұсыну, мемлекеттік сақтау жоспарын жасау, басқаларға көмек көрсету және жергілікті тұрғындарға кеңес беру және білім беру үшін құрылды. Барлығы 59 МСҚК офицері бар, әр штат бойынша біреуден, сондай-ақ Колумбия округі, Пуэрто-Рико, Виргин аралдары және тағы сегіз қосымшасы бар.

In 1956, President Dwight D. Eisenhower signed the Federal Aid Highway Act of 1956 into law which established the Interstate Highway System, providing an easy and efficient way for troops to depart if under attack. Due to this new construction, many historic properties were destroyed. In the 1960s, President John F. Kennedy launched the Urban Renewal Program. Hoping the plan would rejuvenate the cities, it in fact increased the destruction in the downtown areas. The increase in population around this time, as well, and the manufacturing of cars called for a rapid change, therefore hindering our nation and its culture. "With the urbanization, tear downs, and rebuilding America it is destroying the physical evidence of the past." During the 1950s and 1960s, people saw the negative changes in their cities and developed a concern for their "quality of life that reflected their identity." As a response to the nationwide destruction brought about by federally initiated programs, a report coordinated by Lady Bird Johnson analyzed the country and the effects of urban renewal. With Heritage So Rich, an accumulation of essays, wrote "an expansive inventory of properties reflecting the nation's heritage, a mechanism to protect those properties from unnecessary harm caused by federal activities, a program of financial incentives, and an independent federal preservation body to coordinate the actions of federal agencies affecting historic preservation." The book triggered public awareness of the issue and offered a proposition to handle the situation through the National Historic Preservation Act. This act established several institutions: Advisory Council on Historic Preservation, State Historic Preservation Office, National Register of Historic Places, and the Section 106 review process. The council's role is to advise the President and Congress on historic preservation issues, to develop policies and guidelines handling any conflicts of federal agencies, and to participate in the Section 106 review process. The National Register of Historic Places, overseen by the National Park Service, is the nation's official list of districts, sites, buildings, structures, and objects worthy of preservation, and are officially designated "historic properties" regardless of whether they are archaeological or historic. To be eligible for listing, a property must meet one of four criteria and have sufficient integrity. Being listed on or eligible for listing on the National Register does not automatically prevent damage or destruction but it qualifies these approved properties for grants, loans, and tax incentives. The State Historic Preservation Office (SHPO) and Officer was established by the NHPA to coordinate statewide inventory of historic properties, nominate properties to the National Register, maintain a statewide preservation plan, assist others, and advise and educate locals. There are a total of 59 SHPO officers, one for each state with eight additional ones, which include the District of Columbia, Puerto Rico, the Virgin Islands, and others.

Әсерлер

Ұлттық тарихи сақтау туралы заң тарихи сақтау саласындағы жұмыспен қамту тенденцияларында маңызды өзгерістерге әкелді. Археологтар, тарихшылар, тарихи сәулетшілер және басқа мамандар мәдени ресурстарды басқару саласында кең көлемде жұмыс істеді. Мәдени ресурстарды басқару – археологияны, тарихи сақтауды және басқа да ғылымдарды қамтитын, NHPA және басқа да федералды және мемлекеттік тарихи сақтау заңдарына сәйкестікті қамтамасыз ету мақсатымен қолданылатын кең ауқымды термин. 1966 жылғы Ұлттық тарихи сақтау туралы заңның қабылдануы және одан кейін сот арқылы күшіне енгізілуіне дейін көптеген археологтар, (сәулеттік) тарихшылар және басқа да тарихи сақтау мамандары негізінен академиялық ортада, университеттерде немесе басқа да жоғары оқу орындарында жұмыс істеді. Бірақ NHPA қабылданғаннан бері осы мамандықтардың саны мәдени ресурстарды басқару индустриясын қолдауға жұмыс істейтін болды. Ірі құрылыс жобалары көбінесе археологтар тобының жер астындағы археологиялық қалдықтарды тиісінше тіркеу және оларды Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізуге болатынын бағалау үшін шектеулі қазба жұмыстарын жүргізуін қажет етеді. Бұл сала сонымен қатар көптеген адамдардың археология мен тарихқа қатысуына мүмкіндік берді, себебі академиялық ортадан өзгеше, кәсіби өмір сүру үшін PhD дәрежесі қажет емес. Ішкі істер министрінің археологтарға қоятын кәсіби біліктілік талаптары жоғары білімді, кем дегенде бір жыл толық жұмыс тәжірибесі, кем дегенде төрт айлық далалық жұмыс және зерттеуді аяқтау қабілетін көрсетуді талап етеді. Сонымен қатар, мәдени ресурстарды тіркеуді қолдау үшін жиі қажет болатын далалық жұмыстарды бакалавр дәрежесі бар немесе бітірушілер жүргізеді. Осының нәтижесінде Ұлттық тарихи сақтау туралы заңның іске асырылуын қолдайтын салаларда көптеген студенттер мен жаңа түлектер табысты жұмыс таба алды. Бұрын олар осындай салаларда жоғары білімсіз өмірлік күнкөріс табуға мүмкіндік ала алмаған. Дегенмен, мәдени ресурстарды басқару (CRM) білімді мамандар үшін ең төмен жалақы төленетін салалардың бірі болып табылады.

The National Historic Preservation Act has led to major changes in the employment trends in historic preservation fields. Archaeologists, historians, historic architects, and others have been employed in vast numbers in the field of cultural resource management. Cultural resource management is an umbrella term that encompasses archaeology, historic preservation and other disciplines when employed for the purposes of compliance with NHPA and other federal and state mandated historic preservation laws. Prior to the passage and subsequent enforcement (through litigation) of the National Historic Preservation Act of 1966 and other laws, most archaeologists, (architectural) historians, and other historic preservation specialists were employed primarily in the field of academia, working at universities or other places of higher learning. However, since the passage of the NHPA, ever increasing numbers of these professionals are employed in support of the cultural resources management industry. Large public works projects often require that teams of archaeologists perform limited excavations in order to properly inventory buried archaeological remains and assess their eligibility for the National Register of Historic Places. This industry has also allowed a larger swath of individuals to participate in archaeology and history as, unlike in the academic arena, a PhD is not required to earn a professional livelihood. The Secretary of the Interior's Professional Qualification Standards for archeologists require a graduate degree plus at least one year of full time experience, at least four months of fieldwork, and demonstrated ability to carry research to completion. Additionally, the basic field work often required in support of performing inventories of cultural resources is conducted by individuals with or earning bachelor's degrees. As a result, many undergraduates and recent graduates in the fields which support the implementation of the National Historic Preservation Act have found gainful employment. In the past, they stood little chance of earning a living in these fields without an advanced degree. However, Cultural Resource Management (CRM) is still one of the lowest paying fields for educated professionals.