Кіріспе
Англо-нормандық рыцарь сер Джон де Курси (1150–1219) 1176 жылы Ирландияға келген ағылшын-нормандық рыцарь болды. 1204 жылы қуылғанға дейін ол үлкен аумақты бағындырып алды, діни орындарға мүлік дарытты, бенедиктиндер мен цистерциандықтар үшін монастырлар салдырды, сондай-ақ Даун графтығындағы Дундрум және Антрим графтығындағы Каррикфергус қамалдарында бекіністер салдырды.
Sir John de Courcy (1150–1219) was an Anglo Norman knight who arrived in Ireland in 1176. From then until his expulsion in 1204, he conquered a considerable territory, endowed religious establishments, built abbeys for both the Benedictines and the Cistercians and built strongholds at Dundrum Castle in County Down and Carrickfergus Castle in County Antrim.
Ирландиядағы алғашқы еңбек жолы
Курси (Нормандия) атауын алған әулеттен шыққан Джон де Курси шамамен 1171 жылы Ирландияға нормандықтардың басып кіруші әскерінің құрамында келді. Ол Линстердің қуылған королі Диармейд Мак Мурчадаға жалданып жұмыс істеген сарбаз ретінде әкелінді. Де Курсидің тегінің нақты жайлылығы белгісіз. Оның ұлы атасы саналатын Ричард де Курсинің аты "Соңғы сот кітабында" көрсетілген. Де Курсидің әкесі Вильгельм де Курси I, Эмма де Фалазға үйленді. Оның әкесі Уильям де Курси II, Авице де Румиллиге үйленді және 1130 жылға дейін қайтыс болды, Сомерсеттегі және Англияның басқа жерлердегі отбасылық иеліктерін ұлы Уильям де Курси III-ке, Джонның мүмкін інісіне қалдырды. Джонның өзі де, оның әулеті де өздеріне жер иеленгісі келді. Ол солтүстік Ирландияны басып алуға шешім қабылдады, оны ирланд әулеттері басқарды. 1177 жылдың қаңтар айының басында ол 22 салт атты және 300 жаяу әскерден тұратын шағын әскер жинап, солтүстікке қарай күніне отыз шақырымнан жол жүрді. Олар Моурн тауларының арғы бетімен өтіп, Дун-Да-Лиатглас (қазіргі Даунпатрик) қаласын күтпеген жерден басып алды. 1177 жылдың ақпан және маусым айларындағы екі қатал шайқастан кейін де Курси Улайдтың соңғы королі Руайдри Мак Дуиншлейбені жеңді. Ол мұның бәрін Генрих II патшаның рұқсатысыз жасады. Ол солтүстік Ольстерді жаулап алғаннан кейін Карикфергуста өзінің резиденциясын орнатып, онда әсерлі тас қамал салды. Ол салған басқа да монастырлар мен қамалдар – Инч аббаттығы және Дундрум. Ол Манн королі Годред II Олафссонның қызы Аффрикаға үйленді. Бұл неке, сол кездегі көптеген патшалар мен патша болуға ниеттенгендер сияқты, Норвегия патшасына құрмет көрсеткен әкесімен одақ құру мақсатында саяси болды. Джон мен Аффриканың балалары болғандығы туралы мәлімет жоқ. Аффрика Грейаббиде Құдайдың мойынбауының қасиетті Мариясына арналған монастырь салды. Ол сол жерде жерленген және оның тастан жасалған мүсіні әлі де көрініп тұр. 1183 жылы де Курси Англиядағы Честердегі бенедиктин монахтарына (Честер соборының билігінен толығымен босатылған) жомарт үлестің беріп, Даун соборында монастырь құруға көмектесті. Бұл ғимарат 1245 жылы жер сілкінісінен қирады. Ол сондай-ақ, Франциядағы Сток Курси және Лонлей үйлері үшін Ардстағы Сент-Эндрюсте (Қара аббаттық) бенедиктин монахтарына арналған шағын ғимарат салды, ол қазіргі Даун графтығындағы Киркуббинге жақын, Инишарги маңында орналасқан. Ирландияның ежелгі Нендрум монастыры Камберлендтегі Сент-Бис үйіне берілді, олар да өздерінің шағын ғимаратын салуы мүмкін болды. Оның әйелі Аффрика 1193 жылы Холм Култрамнан (Камберленд) тараған цистерциандық Грей аббаттығына негіз салды. Ол сондай-ақ өз аумағын және билігін кеңейту үшін батысқа да шабуыл жасады. 1188 жылы ол Коннахтқа шабуыл жасады, бірақ жеңіліске ұшырады, ал келесі жылы Армагты тонады.
Ирландиядағы кейінгі мансабы
1189 жылы Ричард I таққа отырғаннан кейін де Курси Уильям де Лейсимен бірге Ирландиядағы іс-әрекеттерімен патшаны ренжіткендей көрінеді. Де Лейси Ричардпен тез арада татуласты, ал де Курси оған қарсы шықты, соңғысының кейінгі тарихы негізінен де Лейсилермен ұзаққа созылған қақтығыстың өзгерулерінен тұрады. Хью де Лейси, Хью де Лейсидің кіші ұлы, Меат лорды, Джон де Курсиге қарсы соғыс бастады, 1204 жылы оны тұтқынға алды. Оның тұтқындалуы туралы мәліметтер Хаут кітабында кездеседі. Бұл үзінді Джонның батыр, Құдайға мойынсұнатын жауынгер ретінде танылуына себепкер болған жайттарды түсіндіруге көмектеседі: text=Сэр Хью де Лейсиге сэр Джон де Курсиді ұстау үшін бар күшін салуға бұйрық берілді, сондықтан ол сер Джонның өзінің адамдарымен оны қалай ұстауға болатынын ойластырып, кеңесті. Олар оны ұстау мүмкін емес деді, себебі ол әрқашан толық қаруланған күйде өмір сүрді, егер ол Ұлы жұма күні болмаса. Олар оның сол күні қалқан, зәрлі қару немесе қару кимейтінін, шіркеуде тізе бүгіп намаз оқитынын, ал бұрын шіркеуді бес рет жалаңаяқ айналып шығатынын айтты. Сөйтіп, олар оны күтпегенде шапты, ол қарсы тұруға мүмкіндік таппады, тек бағанамен қорғанып, ол сынғанша он үш адамды өлтірді. |sign=|source=
text=Sir Hugh de Lacy was commanded to do what he might to apprehend and take Sir John de Courcy, and so devised and conferred with certain of Sir John's own men, how this might be done; and they said it were not possible to take him, since he lived ever in his armour, unless it were a Good Friday and they told that his custom was that on that day he would wear no shield, harness nor weapon, but would be in the church, kneeling at his prayers, after he had gone about the church five times bare footed. And so they came at him upon the sudden, and he had no shift to make but with the cross pole, and defended himself until it was broken and slew thirteen of them before he was taken.|sign=|source=
1205 жылы мамыр айында король Джон Хьюді Ольстер графы етіп тағайындады, оған провинцияның барлық жерін "Джон де Курси оны Хью жеңген күні иеленгендей" берді. Джон де Курси 1205 жылы шілде айында Ман аралынан Ирландия теңізі арқылы Норвегия сарбаздарымен және оның жекжаттысы, Ман королі Рангольдтан алған жүз қайықпен қайтып келді. Джон және оның әскері Странгфордқа қонды және Дандрум қамалын қоршауға алды, бірақ оның өзі салған қорғаныс тым мықты болғандықтан сәттілікке жете алмады.
Қасиетті жер және өлім
Содан кейін король Джон Джон де Курсиді түрмеге қамап, ол өмірінің соңына дейін кедейлікте өтті. Ол Иерусалимге қажылыққа бару үшін "өзін шатырлағаннан" кейін босатылды. Қасиетті жерден оралғаннан кейін де Курси қазіргі Крейгавонның жанында беймәлім күйде қайтыс болды.
Әдебиеттік сілтемелер
Марк Твеннің "Принц пен кедей" кітабының 12-тарауында Джон де Курсидің француз чемпионын жеңгені және корольдің алдында жабық болу құқығын алғаны туралы айтылады. Энтони М. Уилсон өзінің "Сен Патрик қаласы" кітабында Джон де Курси туралы былай дейді: мәтін=Гиральдус, замандасы, Джон де Курсиді төрт ұлы адамның бірі, өз заманының батыры деп атайды. Ол ең алдымен Ольстерде билік орнатқан, содан кейін бүкіл елге үстемдік еткен осы керемет адамға шынайы құрмет көрсеткен. Оның ирландия тарихындағы орны берік. Қазіргі Ульстер тұрғындары оны Англиядағы Жеңімпаз Уильямның аналогы ретінде еске ала алады, ол Ульстерді, болғаны күшпен болса да, еуропалық құқық, дін және мәдениет ағысына енгізді. Даунпатрик тұрғындары оны өз қалаларын негіздеуші ретінде құрметтеуі керек. Ол ағылшын шетелдігі, жат жұрттық баскыншы ретінде келді, және осы процесте, Ирландия ауасында жиі тиімді болатын сияқты, ол нағыз ирландтыққа айналды. Ол жеке өзі Әйіп Патриктің даңқын және құрметін көтеріп, қала мен аббаттың атын оның қасиетті есімімен байланыстырды. Төбедегі бенедиктин аббаттығынан басқа, ол қалаға жақын үш монастырь салды және Даун төбелерінде ортағасырлық және 20 ғасыр азаматтары мақтан тұтатын монастырь және сауда қаласын құрды.
text=Giraldus, a contemporary, names John de Courcy as one of the four great men, a hero of his time. Goddard Orpen, the respected historian of the Norman invasion of Ireland, clearly admired this remarkable man who first established a power base in Ulster and then dominated the whole country. His conspicuous place in Irish history is secure. The people of modern Ulster can look back to him as a counterpart of William the Conqueror in England, the man who brought Ulster, albeit by force, into the mainstream of European law, religion and culture. By the inhabitants of Downpatrick he must be regarded and honoured as the founder of their town. He came as an alien Englishman, a foreign invader and, by that process so often effective in the very air of Ireland, he was converted into a true Irishman. He personally fostered and promoted the fame and honour of Saint Patrick and linked the name of the town and Abbey to the name of the patron saint. As well as the Benedictine Abbey on the hill, he founded three other monasteries close to the town and he created on the hills of Down a city, both monastic and mercantile, of which both the mediaeval and the twentieth century citizens can be proud.