Кіріспе

Жарнама және маркетинг саласында, қалаулы жас – тұтынушылардың өзіне тән ерекшеліктерді бойға сіңдіруге ұмтылатын идеал жас. Сондықтан, осы қалаулы жасқа бағытталған маркетингтік хабарламалар басқа жастағы тұтынушылардың да назарын аударады. Батыс қоғамында қалаулы жас – балалық шақ пен ересек өмірдің арасындағы шекті кезең. Теория бойынша, осы жастан кіші тұтынушылар ересек болу мен еркіндікке ұмтылады, ал одан үлкендер осы жастағы жастық пен жауапкершіліктен босануды қайта тілеуі мүмкін. Осылайша, шартты түрде жасөспірімдерге бағытталған өнімдер кең көлемді тұтынушылар нарығына қызықты болады.

Идеология

Талап етілген жас – тұтынушылардың еркіндік сияқты жағымды естеліктермен байланыстыратын кезең деп анықталады. Мысалы, көптеген ересектер күнделікті жауапкершіліктерге ден қойып, оларды стресс көзі деп санайды. Сондықтан, талап етілген жасқа бағытталған маркетинг бизнеске ностальгиялық сезімдегі тұтынушылардың назарын аударуға мүмкіндік береді. Осылайша, талап етілген жас құралы негізінен ностальгияға құрылған. Ересектердің пікірінше, "талап етілген жас" психологиясы – жастық шақты қайта бастан сезіну қалауы. "Жылдам қарқынды қазіргі өмір, стресс және экономикалық дағдарыстың салдары" тұтынушының "талап етілген жасына" деген құштарлығын күшейтетін факторлар болып саналады.

Дәлел

Аспанға тілеу дәуірі, ерекше Америкаға байланысты Батыс әлемінде қалыптасқан, жастарға құмар мәдениетке сүйенді. Crux Research компаниясының мәлімдемесіне göre, балаларға бағытталған жарнамалар түріндегі аспанға тілеу дәуірі, негізінен, "есейгендердің өткенге құштарлығын" пайдаланады. Осы эмоционалды байланысты тиімді пайдалану маркетологтарға кең аудиторияны қамтуға мүмкіндік береді. Вулвергемптон университетінің "Жасқа байланысты орынбасарлық ностальгия және эстетикалық тұтыну" атты зерттеуі, жастың "толықтай хронологиялық уақыт шектеулерімен байланысты емес" құбылыс екенін көрсетті. Осы тұрғыдан алғанда, ностальгия "адамның танымдық жасына әсер етеді", бұл бизнестің аспанға тілеу дәуіріне бағытталған маркетингтік стратегияларын, жағымды танымдық реакцияны тудыру үшін пайдалы болуын қамтамасыз етеді. Гарвард Бизнес Ревью журналында жарияланған, Гренобль Менеджмент мектебі жүргізген зерттеуге сәйкес, "ностальгиялық сезімдер адамдардың қалаған заттары үшін төлеуге дайындығын арттырады". Мақалада "аспанға тілеу дәуірінің" психологиясы "өнімдерінде ностальгия сезімін оятуға тырысатын брендтер үшін пайдалы" деген қорытынды жасалған. Мысал ретінде Subaru компаниясының 2012 жылғы "Бірінші көлігімнің тарихы" кампаниясы келтірілген. Көлік 16 жастағы жастарға бағытталмаса да, кампания ересектерге анимация арқылы өздерінің алғашқы көлік тарихын жасауға мүмкіндік береді. Зерттеудің көрсетуінше, тұтынушылар ностальгиялық сезімде болғанда, көбірек ақша жұмсайды.

Мысалдар

Нақты өмірдегі аспирациялық жасқа бағытталған бизнес мысалдары ретінде Urban Outfitters және Pepsi компанияларын келтіруге болады. The Business Journals журналындағы мақала технологияны пайдалану арқылы бизнестің өнімдерін аспирациялық жасқа қалай сатуы туралы айтылады. Аспирациялық жас маркетингпен қатар өнімді әзірлеу құралына айналады. Мақалада Urban Outfitters компаниясының Лиза Франк, Nickelodeon-ның '90 Are All That' телеарнасы және Pepsi-нің 'Pepsi Throwback' сияқты ескі танымал брендтерді насистеу арқылы ностальгиялық маркетингке жүгінуі мысал ретінде келтірілген. Осылайша, аспирациялық жас – бұл нақты жасқа бағытталған құрал, сонымен бірге ересек ұрпаққа бұрын ұнаған өнімдер мен қызметтер туралы естеліктерді ойға келтіруге мүмкіндік береді.

Ұрпақтар арасындағы айырмашылықтар

Алайда, ұрпақтар арасындағы айырмашылықтар бүгінгі күні "ұмтылыс жасына" бағытталған маркетингтің егде жастағы тұтынушыларды міндетті түрде қызықтырмауы мүмкін, өйткені олардың жастық шақтарының тәжірибесі мүлдем басқаша болған. Әлеуметтік өзгерістер мен технологиялық жетістіктер әртүрлі тәжірибелерге және, демек, әртүрлі ұмтылыстарға әсер еткен. Y ұрпағы; (1981-1996) Y ұрпағы – БАҚ-тың дамуы мен Интернеттің пайда болуына куә болған "бейби-бумерлердің" өнімі. Y ұрпағын "таңдаудың мүмкіндігі, жекелендіру, сын көзімен қарау, адалдық, жылдамдық және ойын-сауық" сипаттайды. Z ұрпағы; (1997-2012) Z ұрпағы "tweendom" кезеңінің басталуымен ерекшеленеді. Осы ұрпақтың бүгінгі жасөспірімдері "бірден нәтиже алуға, сәттілікке жетуге және либералды әлеуметтік құндылықтарға" ұмтылыспен танылады. Осылайша, Y ұрпағының өкілдері "кибер тілді" (әсіресе Батыс әлемінде) жақсырақ меңгерген. 8-18 жастағы жастардың төрттен бірі уақытын әлеуметтік желілерде өткізетіндіктен, "ұмтылыс жасын" анықтау қиынға түседі. Маркетинг құралы ретінде "ұмтылыс жасының" табысы соңғы ұрпақтың мақсатты аудиторияға бейімделу деңгейіне байланысты.

Музыка

Кәсіпорындар өз өнімдерін белгілі бір өмірлік мақсаттарға ұмтылатын жас топтарына бағыттай алады, бірақ бұл индустрияға байланысты өзгереді. Мысалы, музыка лейблдері өздерінің "армандалған жастарында" брендтік дамуды қалыптастыра алады. Лейблдер 32 жасты, мысалы, армандалған жас деп анықтауы мүмкін. "Музыка қалай құндылықты қалыптастырады" еңбегі 32 жастағы өмір салтын "жаппай нарық өмірінің элементтерін басып өтетін" кезең ретінде сипаттайды. Кейс-стади бойынша, лейбл (Smashburger) 32 жастағыларға бағытталған арнайы "арманды тәжірибе" құруға мүмкіндік алады, себебі бұл жас "ерекше жас" саналады.

Тағам

Белгілі бір салада талаптарға сай келетін жас ерекшеліктері бойынша да айырмашылықтар болуы мүмкін. Жаңа азық-түлік өнімдерін әзірлеуге қатысты интеграциялық тәсіл баланың мақсатты жасын "баланың күнтізбелік жасынан 1-3 жасқа үлкен" деп қарастырады. Бұл өнімге және өндірушінің кімге бағытталғандығына байланысты. Егер компания кеңірек аудиторияны қамтығысы келсе, мақсатты жас "аудиториядағы ең кіші жастағы балаға қабылданатын" болуы керек. Мақалада мақсатты жас "қауіпсіз" таңдау ретінде қарастырылады, себебі тұтынушылар "дәмі қарапайым өнімді қабылдамай қоймайды".

Мәдениеттік айырмашылықтар

Батыс әлемінің ұмтылыс жасы мүлдем өзгеше болар еді. Мысалы, күтілетін жас (егер оны жасөспірім шағына жатқызылса) барлық жерде бірдей болатынын жорамалдау стереотип болуы мүмкін. Некеге келу жасы немесе алкоголь ішуге рұқсат етілген жас сияқты қоғамдық заңдардың күшті ықпалынан тәжірибедегі айырмашылықтар туындап, мәдениеттер арасындағы идеалды ұмтылыс жасының әртүрлі болуына себеп болады.

Стереотиптер

Age UK компаниясының есебінде, биологиялық жасқа емес, көкейкестікке бағытталған жарнама «стереотиптік» деп танылды. Age UK компаниясы Сандра Чалмерс басшылығымен жүргізген зерттеуде егде жастағы адамдар өз буындарына «ешқандай назар берілмейтінін» сезінгендерін айтты. Осылайша, көкейкестік жасқа бағытталған маркетингтің салдарынан егде жастағы тұтынушылардың жеткіліксіз өкілдігі тәуекелді болуы мүмкін. Энн Мюррей Чаттертон 52 жарнаманы зерттеді, нәтижесінде олардың 35%-ында 50 жастан асқан адамдар, ал 12%-ында 65 жастан асқан адамдар бейнеленгені анықталды. Осының салдарынан, мақсатты аудиторияны тартуға тырысуда егде жастағы тұтынушылар аз көрсетілген.

Өнімді әзірлеу

"Ностальгия: Нейропсихиатриялық түсінік" мақаласы тіпті иіс қолданып өнімдік дамыту "ностальгиялық еске түсіруді" қозғауға мүмкіндік беретінін, сонымен қатар бұл маңызды "маркетинг құралы" екенін көрсетеді. Осыған орай, өнімдік дамыту процесінде жеңіліс көретін жас шақ факторын да пайдалануға болады.

Қайтарулар

Баланың өсуімен қатар, ересектердің жасқа деген құштарлығы төмендегендіктен, өсу жасының өзгеруі әртүрлі болады. "Балалар ойнайды: Америка тарихы" атты еңбек Америкадағы өнімдер мен жас арасындағы байланысты қарастырып, "бұрын он төрт жастағы балаларға ойыншықтар сатуға тырысқан маркетологтар енді өз мақсатты аудиториясын он жасқа дейін төмендеткен" деген тұжырымға келді. Өсу жасы қоғамдағы өзгерістерге байланысты өзгеріп отырады. "Он бір жасар бала енді плюштік ойыншық немесе өрттен сақтайтын машина сұрамай, Madden NFL футбол ойыны, ұялы телефон, iPod немесе Beyonce Knowles CD-сін қалайды, ал отыз бес жасар адам да сол Madden футбол ойыны, ұялы телефон, iPod немесе Beyonce Knowles CD-сін сатып алып қуанады".