Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық парапсихолог (1856–1910)
British parapsychologist (1856–1910)
Фрэнк Подмор (5 ақпан 1856 – 14 тамыз 1910) – ағылшын жазушысы және Фабиан қоғамының негізін қалаушы мүшесі. Ол Психикалық зерттеулер қоғамының ықпалды мүшесі ретінде және спиритизм туралы сыншыл жазбаларымен ең көп танылды.
Frank Podmore (5 February 1856 – 14 August 1910) was an English author and founding member of the Fabian Society. He is best known as an influential member of the Society for Psychical Research and for his sceptical writings on spiritualism.
Өмір
Элстриде, Гертфордширдің Борехамвуд ауданында дүниеге келген Подмор, Истборн колледжінің директоры болған Томпсон Подмордың ұлы еді. Ол Хейлибери және Оксфордтың Пемброк колледжінде білім алған (онда ол алғаш рет спиритизмге қызығушылық танытып, Психикалық зерттеулер қоғамына қосылды – бұл қызығушылық өмірі бойы сақталды). 1883 жылдың қазан айында Подмор мен Эдвард Р. Пиз Эдит Несбит пен Хьюберт Бленд құрған социалистік пікірсайыс тобына қосылды. Подмор бұл топқа римдік генерал Квинт Фабий Максимус Веррукоздың есімін беруді ұсынды, ол қарсыластарды тікелей шайқасқа түспей, мазалау арқылы әлсіретуді жақтаған болатын. 1884 жылдың қаңтар айында топ Фабиан қоғамы деп аталды, ал Подмордың Вестминстердегі 14 Динаның ауласындағы үйі ұйымның алғашқы ресми кеңсесіне айналды. Ол 1885 жылы таратылған Оксфордтың Фасматологиялық қоғамының мүшесі болды. 1886 жылы Подмор мен Сидни Уэбб жұмыссыздық мәселесін зерттеді, нәтижесінде Фабиан қоғамының памфлеті – «Жұмыссыздардың мемлекеттік ұйымы» жарық көрді. Подмор 1891 жылы Элеонора Брамвеллге үйленді, алайда, олардың некесі сәтсіз аяқталып, ажырасты. Олардың балалары болмады. Оның маңызды еңбегі – Роберт Оуэннің өмірі мен идеяларын терең зерттеу (1906). Подмор 1907 жылы Пошта басқармасындағы жоғары лауазымынан кетіп қалды. Психикалық зерттеуші Алан Гольд былай деп жазды: «1907 жылы Подмор, күдікті гомосексуалистік қатыстарына байланысты Пошта басқармасынан зейнетақысыз кетуге мәжбүр болды. Ол әйелінен ажырасып, Кеттерингке жақын Браутонның пасторы, ағасы Клодпен бірге тұруға кетті». Подмор 1910 жылдың тамызында Уорстерширдегі Малвернде суға батып қайтыс болды. Зерттеуші Рональд Пирсолл жазғандай, көпшілік Подмордың гомосексуалист екеніне сенген, ал оның ағасы Клодтың, әйелінің немесе Психикалық зерттеулер қоғамының кез келген мүшесінің оның жерлеу рәсіміне келмегені «өте қызық» болып саналды.
Born at Elstree, Borehamwood, Hertfordshire, Podmore was the son of Thompson Podmore, headmaster of Eastbourne College. He was educated at Haileybury and Pembroke College, Oxford (where he first became interested in Spiritualism and joined the Society for Psychical Research – this interest remained with him throughout his life). In October 1883, Podmore and Edward R. Pease joined a socialist debating group established by Edith Nesbit and Hubert Bland. Podmore suggested that the group should be named after the Roman General, Quintus Fabius Maximus Verrucosus, who advocated weakening the opposition by harassing operations rather than becoming involved in pitched battles. In January 1884 the group became known as the Fabian Society, and Podmore's home at 14 Dean's Yard, Westminster, became the organisation's first official headquarters. He was a member of the Oxford Phasmatological Society which dissolved in 1885. In 1886 Podmore and Sidney Webb conducted a study into unemployment, eventually published as a Fabian Society pamphlet, The Government Organisation of Unemployed Labour. Podmore married Eleanore Bramwell in 1891, however, the marriage was a failure and they separated. They had no children. His major work was a detailed study of the life and ideas of Robert Owen (1906). Podmore resigned from a senior post in the Post Office in 1907. Psychical researcher Alan Gauld wrote that "In 1907 Podmore was compelled to resign without pension from the Post Office because of alleged homosexual involvements. He separated from his wife, and went to live with his brother Claude, rector of Broughton, near Kettering." Podmore died by drowning at Malvern, Worcestershire, in August 1910. Researcher Ronald Pearsall wrote that it was generally believed that Podmore was a homosexual and that it was "very strange" that his brother Claude, his wife or any member of the Society for Psychical Research did not attend his funeral.
Психикалық зерттеулер
Подмордың кітаптары, ол зерттеген психикалық зерттеулердің көп бөлігіне паранормальды емес түсіндірмелер бергендіктен, ғылыми журналдарда жағымды пікірлер алды. Оның «Психикалық зерттеулер» кітабы «Британдық медициналық журналында» жағымды бағаланып, оның алаяқ медиумдарды ғылыми тұрғыда әшкерелеуі сипатталды және «кітапты оқуға тұрарлық, тіпті оқуға қолайлы, себебі стильі көбінесе күшті және жиі керемет» деген қорытынды жасалды. Көптеген медиумдарды алаяқтық деп санайтын Подмор, Леонора Пайпердің сеанстарына қатысты телепатиялық гипотезаға ашық көзқарас білдірді. Алайда, Айвор Ллойд Таккет Миссис Пайперге қатысты бұл гипотезаны «толыққанды жоққа шығарды». Подмор Хелена Блаватскаяны және оның теософиялық пайымдауларын сынады. Рационалист жазушы Джозеф Маккейб, Подмордың «өте сыншыл қабілетіне» қарамастан, Ричард Ходжсонның Пайпер ісінде оны жаңылыстырғанын айтты. Бұл доктор Чарльз Артур Мерсьердің «Спиритуализм және Оливер Лодж» кітабының 2-басылымындағы, Джордж Пеллоудың туысы Эдвард Клодқа жазған хатына негізделген. Ходжсон профессор Фискеге Пайпердің сеансындағы бақылауының нағыз Джордж Пеллоу екеніне «толық сенімді» екенін айтқан, бірақ Пеллоудың туысы Фискеге хабарласып сұрағанда, ол Пайпердің барлық сұрақтарына «жалған» деп жауап берді, себебі Пайпер «үлкен қателік жасаған немесе мүлдем дұрыс емес» болған. Алайда, Алан Гольд бұл хаттың Клодд жариялаған нұсқасының «толыққанды сенімсіз» екенін, Ходжсон өзінің бастапқы баяндамасында Фискедің жағымсыз көзқарасын жазғанын және Ходжсонның өзі Фискемен өткізген сеанстарды ешқандай дәлелді құндылығы жоқ деп санайтынын атап өтті. Подмордың «Месмеризм және христиан ғылымы: психикалық емнің қысқаша тарихы» атты еңбегі «Британдық психиатрия журналында» жағымды бағаланып, «осы қызықты және маңызды тақырыпты тамаша жазған» деп сипатталды. Подмор телепатия мен әруақтардың болуын қорғады, соңғысын «телепатиялық галлюцинациялар» деп есептеді.
Podmore's books, giving non paranormal explanations from much of the psychical research that he studied, received positive reviews in science journals. His book Studies in Psychical Research received a positive review in the British Medical Journal which described his debunking of fraudulent mediums as scientific and came to the conclusion the "book is well worth reading, and it is agreeable reading, for the style is generally vigorous and not infrequently brilliant." Podmore who considered most mediums fraudulent, was open minded about the telepathic hypothesis for Leonora Piper's séances. However, Ivor Lloyd Tuckett had "completely undermined" this hypothesis for Mrs. Piper. Podmore was critical of Helena Blavatsky and her claims of Theosophy. Rationalist author Joseph McCabe stated that despite Podmore's "highly critical faculty" he was misled in the Piper case by Richard Hodgson. This was based on a letter he saw in the 2nd edition Spiritualism and Oliver Lodge by Dr. Charles Arthur Mercier, from a cousin of George Pellew to Edward Clodd, alleging that Hodgson claimed that Professor Fiske from his séance with Piper was "absolutely convinced" Piper's control was the real George Pellew, but that when Pellew's brother contacted Fiske about it, he replied it was "a lie" as Piper had been "silent or entirely wrong" on all his questions. However, Alan Gauld, referring to this letter as published by Clodd, stated that it was "wholly unreliable", noted that Hodgson in his original report wrote that Fiske had a negative attitude, and that Hodgson himself considered the Fiske sittings to be of no evidential value. Podmore's text Mesmerism and Christian Science: A Short History of Mental Healing received a positive review in the British Journal of Psychiatry, which referred to it as "an excellent account of this interesting and important subject." Podmore defended the validity of telepathy and ghosts, the latter of which he believed to be "telepathic hallucinations."