Кіріспе
17 ғасырдағы ағылшын желкенді кемесі +Sea Venture Sea Venture – 1609 жылы Джеймстаун колониясына үшінші жабдықтау миссиясының флотилиясының құрамына кірген ағылшын желкенді кемесі. Ол Лондон компаниясының 300 тонналық флагманы болды. Вирджинияға бағытталған саяхаты барысында Sea Venture тропикалық дауылға тап болып, сүңгіп кетті, ал экипажы мен жолаушылары адам тұрмайтын Бермуда аралдарына жетті. Sea Venture кемесінің апатқа ұшырауы Уильям Шекспирдің 1611 жылғы «Бораны» пьесасына шабыт берген деп кеңінен саналады.
the English sailing ship
+Sea Venture
Sea Venture was a seventeenth century English sailing ship, part of the Third Supply mission flotilla to the Jamestown Colony in 1609. She was the 300 ton flagship of the London Company. During the voyage to Virginia, Sea Venture encountered a tropical storm and was wrecked, with her crew and passengers landing on the uninhabited Bermuda. Sea Ventures wreck is widely thought to have been the inspiration for William Shakespeare's 1611 play The Tempest.
Вирджиния компаниясы
Лондон компаниясының иелері 1607 жылы Вирджиниядағы Джеймстаун қонысын құрды, ал 1608 жылы көптеген өлім-жітімге қарамастан, қосымша қоныс жасайтындар мен жабдықтарды жеткізіп, ағылшын колониясының халқын 200-ге жеткізді. Бүкіл операцияның ерекшелігі – жетіспейтін ресурстар мен тәжірибе болды. Компанияның флоты Атлант мұхиты арқылы көптеген жолаушыларды тасымалдауға қолайлы емес кемелерден тұрды, ал колонияның өзі ашаршылық, аурулар және жергілікті халықтармен соғыс қаупіне тап болды. Капитан Кристофер Ньюпорттың Бірінші және Екінші жабдықтау миссияларында 1608 жылы жабдықтар жеткізілгеніне қарамастан, Джеймстаун колониясы Солтүстік Америкадағы екі бұрынғы сәтсіз ағылшын әрекеті – Роанок және Попхэм колониялары сияқты, үлкен көмек келмесе, осы тағдырға ұшырауы мүмкін еді. Дегенмен, Лондон компаниясының инвесторлары өздерінің спекулятивтік инвестицияларынан пайда табуды күтті. Екінші жабдықтау кезінде олар наразылықтарын білдіріп, Джеймстаун басшыларына жазбаша талаптар қойды. Олар колониялықтардан сапар шығындарын өтеуге жететін тауарлар, алтын кесегі, Оңтүстік теңізін тапқандықтарына кепілдік беру және жоғалған Роанок колониясының бір мүшесін жіберуді талап етті. Осы талаптарға жауап беру үшін кеңестің үшінші төрағасы кірісті. Әрқашан батыл болған капитан Джон Смит Лондон инвесторларына ой тартқызып, оларды оятарлық хабар жеткізді. Ол "Смиттің әдепсіз жауабы" деп аталған хатында былай деп жазды (бір бөлігінде): Смит хатының басында өтініш айтып: "Егер мен сізді әдепсіз жауабыммен ренжітсем, мен адамынан кешірім сұраймын". Лондондықтар Смиттің хабарын түсінгенін және қабылдағанын көрсететін нақты дәлелдер бар. Олардың үшінші жабдықтау миссиясы ең ірі және жақсы жабдықталған миссия болды. Олар тіпті жаңадан салынған, мақсаттық кеме "Sea Venture" флотының бас кемесін Кристофер Ньюпорттың ең тәжірибелі қолына тапсырды.
Smith did begin his letter with something of an apology, saying "I humbly intreat your Pardons if I offend you with my rude Answer". There are strong indications that those in London comprehended and embraced Smith's message. Their Third Supply mission was by far the largest and best equipped. They even had the newly constructed purpose built flagship Sea Venture placed in the most experienced hands of Christopher Newport.
Құрылыс
Sea Venture, көптеген болжамдар бойынша 1603 жылы салынған және Төмен елдермен сауда жасауда қолданылған, бірақ оған қарсы келетін, тексеруге келмейтін теориялар да бар. Археологиялық дәлелдер оның жоғалу кезінде жаңадан салынған кеме болмағанын көрсетеді. Дегенмен, ол 17 ғасырдың басында қолданылған ең соңғы технологиялармен салынған. Осы себепті, оның пішіні «Мэри Роуз» сияқты кемелердің жетістіктерінен туындаған. Археологиялық қалдықтардың шектеулілігіне қарамастан, корпусының пішінін анықтауға болады, ол тұрақты корпус екенін көрсетеді (процестегі қателіктерді ескерсек те), және бұл оның дауылдан аман қалғанымен расталады (бірақ дауыл кезіндегі мәселе – кемеде пайда болған ағып жату).
Саяхат, дауыл және Бермудадағы жоғалту
1609 жылдың 12 маусымында [O. S. 2 маусым 1609] Sea Venture Англияның Плимут қаласынан жеті кемеден тұратын флотилияның флагманы ретінде (қосымша екі пинас буксирленіп) Вирджинияның Джеймстаун қаласына үшінші жабдықтаудың бөлігі ретінде 500-600 адамды алып жүрді (экипаж бен қоныс аударушылардың саны кіретіні белгісіз). Әдетте, Еуропадан Солтүстік Америкаға баруға ниеттенген кемелер Канар аралдарына дейін оңтүстікке қарай жүзеді, себебі сол ендікте желдің бағыты батысқа қарай болып, Атлант мұхиты арқылы итеріп жібереді (Еуропаға қайтатын кемелер Каролина жағалауында шығысқа бұрылып, сол ендікте желдің бағыты шығысқа қарай болатын), содан кейін Батыс Үнді аралдары арқылы Флоридаға, одан кейін континенттің Атлант жағалауымен жүзеді. Бірақ Батыс Үнді аралдары Испания империясының билігінде болғандықтан, ағылшын флотилиясы испандық қауіптен қашып өту үшін ашық Атлант мұхитында солтүстікке бұрылып, тікелей Вирджинияға баруды жоспарлады. Джеймстаунға бірнеше күн қалғанда, 24 шілдеде флотилия қатты тропикалық дауылға тап болды, бұл дауыл болуы мүмкін, кемелер шашырап кетті. "Catch" атты пинас кемесіндегілердің барлығы мерт болды. Sea Venture болса үш күн бойы дауылмен күресті. Жаңбыр мен желдің арасында жолаушылар мачталардың үстінде Сент-Эльмо оттарын көрді. Ұқсас өлшемдегі кемелер мұндай ауа райынан аман қалған, бірақ Sea Venture-дің жаңа кеме екендігінен туындаған бір маңызды кемшілігі болды: оның ағаштары толық бекімеген. Кемеде судың ағып кетуіне себеп болған қақпақтар арасынан шығарылды, кеме тез суға тола бастады. Барлық адамдар суды шығаруға кірісті, бірақ су деңгейі көтерілуін тоқтатпады. Кеменің оң жағындағы зеңбіректер кемеге су кірмеуі үшін тасталды, бірақ бұл тек қана уақытты соқтырды. Компанияның адмиралы сэр Джордж Сомерс дауыл кезінде рульде болды. 1609 жылдың 25 шілдесінде таңертең ол жағаны көрген кезде кемедегі су 3 метрге жетіп, экипаж бен жолаушылар шаршап қалған еді. Дауылдың күшімен әлі де итеріліп бара жатқанда, жағалаудағы рифтер арқылы өтуге тырысудан басқа амал қалмады. Жағалаудан шамамен бір шақырымдай жерде кеме Бермуданың шығысындағы рифтердегі V пішіндес саңылауға тығылып қалды (кейін Гейтс шығанағының жағажайының жанындағы Sea Venture Flats деп аталды). Ауа райының ең қиын кезеңі өтті. Бұл 150 адамды (олардың көпшілігі жүзе алмады) және бір итті кеме қайықтарында жағаға шығаруға мүмкіндік берді. Тірі қалғандардың арасында бірнеше компанияның лауазымды тұлғалары (генерал-лейтенант сэр Томас Гейтс, кеме капитаны Кристофер Ньюпорт, Сэмюэл Джордан, Сильвестр Джордан, Стивен Хопкинс, кейіннен Мейфлауер кемесімен саяхаттаған, және хатшы Уильям Стречи), Поухатан елшісі Намонтак және оның серігі Мачампс шамамен тоғыз айға Бермудада қамалып қалды.
Құтқарылу мен шыдамдылық
Қоныс аударушылар енді теңізшілерден Джеймстаунның нақты жағдайларын естігендіктен, қозғалуға құштарлық танытпады және Бермудада қалу үшін бірнеше рет бүлік көтерді. Олар, кейін "Мейфлауэр" жолаушылары сияқты, дауыл мен кеме апаттарынан кейін келісімшарттан босатылғанын және енді өз үкіметін таңдай алатынын мәлімдеді. Губернатор Гейтс қашу әрекеттерін тоқтатты, ал жаңа қоныс еркіне қарсы кемелер жасауға мәжбүр етілген тұтқындар лагеріне айналды. Бермудада болған уақытта аман қалғандар жергілікті Бермуда кедрінен екі жаңа кеме – "Deliverance" (Босану) және "Patience" (Сabr) салды. Бұл ағаш кескеннен кейін дереу жұмыс істеуге қолайлы және шіру мен ағаш құрттарына төзімді еді. Сонымен қатар, жағаға отырған кемелердің құтылып қалған бөліктері, әсіресе, оның тұтқалары қолданылды. Олар 1609 жылдың күзінің соңы мен 1610 жылдың көктемінің басында адмирал Сомерс пен "God's Gift" (Құдайдың сыйы) кемесінің капитаны Джеймс Дэвис басшылығымен салынды, ол кеме жасау саласында мол білімге ие болған. Бұл кемелер Америкадағы ағылшын колонияларында салынған екінші және үшінші пинас еді, алғашқысы 1607-08 жылдары Жаңа Англиядағы Попхэм колониясында салынған Вирджиния болды. Бастапқы жоспар бойынша тек "Deliverance" кемесін салу көзделген, бірақ ол қоныс аударушыларды және аралдарда жиналған барлық азық-түлікті тасымалдауға жеткіліксіз екені тез анықталды. "Deliverance" кемесі ағашшы Ричард Фробишердің басшылығымен Гейтс шығанағынан алыс емес Сент-Джордж аралында, қазіргі уақытта "Building Bay" (Құрылыс шығанағы) деп аталатын жерде салынды. "Patience" кемесі, әдетте, Касл-Харбордың батыс жағалауында, "Walsingham Bay" аралында, "Walsingham" деп аталатын аймақта (дегенге қарай, "Sea Venture" кемесінің борттық офицері Роберт Уолсингхемнің құрметіне аталған) салынды, бұл бүгінде Гамильтон округінің бір бөлігі. Бермудалық мұғалім және Корольдік теңіз резервінің (Теңіз кадеттері корпусының) лейтенант-командирі доктор Дерек Тулли құрылыс алаңы ретінде Сент-Дэвид аралын ұсынды. Страчи есебінде: оның болмағанда сэр Джордж Саммерс аралдардың жағалауын аралап, олардың бұрынғы картасын жасады, сондай-ақ барлық компаниямыз үшін күнделікті балық аулады және аң аулады, 27 қарашаға дейін, онда біз Вирджиниядан естімейтінімізді жақсы түсіндік және Ричард Фробишер салған пинас барлық адамдарымызды сол жерден Вирджинияға тасымалдауға жеткіліксіз болатынын түсіндік (әсіресе жыл мезгіліне қарай, біз кейінге шегінуіміз мүмкін болғандықтан), ол біздің губернаторымызбен кеңесті, егер ол екі ағашшыны (бізде төрт болды, олар қандай болса да) және жиырма адамды басқа аралға алып кетсе, ол біздің халқымыздың жақсырақ отыруы және тасымалдануы үшін біздікке қосымша шағын кеме жасауға асығады. Жаңа кемелер салынып жатқанда "Sea Venture" кемесінің қайығына мач орнатылып, Генри Рейвенстің басшылығымен Вирджинияны табуға жіберілді, бірақ қайық пен оның экипажы ешқашан қайтадан көрінбеді. Ақырында, Ньюпорттың басшылығымен, екі кемеде 142 аман қалған адам болды (Страчи кеме апатынан аман қалған 153 теңізші мен жолаушы – Гейтс, Сомерс, Ньюпорт және тағы 150 адам. Бермудада қайтыс болғандар: Джон Рольфтің әйелі миссис Рольф; Уотерс өлтірген теңізші Эдвард Самуэлл; Ричард Льюис; Уильям Хитчман; Джеффри Бриарс; және атылған Генри Пэйн. Поухатан елшісі Намонтак Мачампспен бірге аң аулау сапарында жоғалып кетті және оның тағдыры ешқашан анықталмады. Генри Рейвенс теңізге саяхатқа дайындалған "Sea Venture" кемесінің қайығының командасы ретінде Джеймстаунға жіберілді, сонымен қатар мыс саудагері Томас Уитингхэм және 6 белгісіз теңізші; олар бірнеше күннен кейін Бермуданың риф желісі арқылы ашық Атлантикаға өту жолын таба алмады, содан кейін тағы бір әрекет жасады және олар туралы ешқашан естілген жоқ. Бермудада екі бала дүниеге келді: Рольфтардың қызы, Бермуда Рольф, ол Бермудада қайтыс болды және жерленді; және Бермудас Эйсон, Эдвард Эйсон мен оның әйелі. Картер мен Уотерссіз, бұл 137 жолаушы мен экипаждың санын береді, олар "Sea Venture" кемесі апатынан кейін Бермудада туған бір баламен бірге "Deliverance" және "Patience" кемелерінде Джеймстаунға дейін жалғасты. 1610 жылдың 10 мамырында Вирджинияға жол тартып, 23-інде Джеймстаун қонысына жетті, бұл екі аптадан аз уақытқа созылатын сапар. Кристофер Картер мен Эдвард Уотерс (кейбір деректерде Роберт Уотерс деп аталады) екі теңізші қалды; Уотерс басқа теңізшіні өлтіргені үшін сотқа тартылуы мүмкін еді және орманға қашқан. Картер, көптеген қоныс аударушылар мен экипаж сияқты, Бермудадан кеткісі келмеді және орманға Уотерспен қосылып, кетіп бара жатқанда мәжбүрлеуден жалтарды. Джеймстаунға жеткенде, олардан бұрын келген 500-дей адамның 60-қа жуығы ғана тірі қалды. Олардың көптегені де өліп бара жатқан еді, ал Джеймстаун тез арада өмірге жарамсыз деп танылды. Барлығы "Virginia", "Deliverance" және "Patience" кемелеріне мінді және Англияға қайтып кетті. Губернатор барон Де Ла Уаррдің басқаруымен келген тағы бір көмек флотының уақтылы келгені Джеймстаунға тыныс алдырды. Барлық қоныс аударушылар колонияға қайтадан қондырылды, бірақ тамақ жетіспеушілігі әлі де күшті болды. 1610 жылдың күзінде адмирал Сомерс Бермудаға "Patience" кемесімен қанақөздер мен сақталған тамақ алу үшін оралды. Өкінішке орай, Сомерс Бермудада "шошқаның көп жеуінен" қайтыс болды, ал кеме, оның жүйесі Мэтью Сомерс басқаруымен, Дорсеттегі Лайм Регисіне тікелей қайтып келді, оның мұрасын алу үшін. Күдіксіз, бұрынғы қашқандары үшін кешірілген Кристофер Картер мен Эдвард Уотерс Бермудада қалды, сонымен қатар Эдвард Чард, Бермуданың тұңғыш тұрақты тұрғындары (Кристофер Картер мен Эдвард Уотерс 1612 жылы Бермуданың алғашқы лейтенант-губернаторы Ричард Мурға кеңес беруге тағайындалған алты кеңесшінің қатарында болды, және Мур кеткеннен кейін 1616 жылға дейін лейтенант-губернаторлық олардың арасында ауысып отырды). Жалпы, Үшінші Жүктің әкелген тағамдары мен жабдықтары жеткіліксіз болды. 1610 жылғы "Аштық кезінде" колонистердің 80% -і қайтыс болды. Кейін Джеймстаундағы аман қалғандар "Deliverance" және "Patience" кемелеріне мініп, теңізге қарай өзенмен төмен қарай жүзіп бара жатқанда тағы бір көмек флотымен кездесті. Лорд Делавер осы экспедицияның жетекшісі болды және қайғылы жағдайдағы қоныс аударушыларды кері қайтарды. Ол дәрігер әкелді, бірақ тамақ жабдықталуы жеткіліксіз болды. 1960 жылдары "Deliverance" кемесінің көшірмесі (құрғақ докта) Орднанс аралында қойылды. Он жылдық дауылдардан кейін жөндеуге келмейтіндей және қауіпті деп танылғаннан кейін, ол 2022 жылы (50 жылдан кейін) бұзылды.
In his absence Sir George Summers coasted the Ilands, and drew the former plot of them, and daily fished, and hunted for our whole company, vntill the seuen and twentieth of Nouember, when then well perceuing that we were not likely to heare from Virginia, and conceuing how the Pinnace which Richard Frubbusher was a building would not be of a burthen sufficient to transport all our men from thence into Virginia (especially considering the season of the yeare, wherein we were likely to put off) he consulted with our Gouernor, that if hee might haue two Carpenters (for we had foure, such as they were) and twenty men, ouer with him into the maine Iland, he would quickly frame vp another little Barke, to second ours, for the better sitting and conueiance of our people. While the new ships were being built, Sea Ventures longboat was fitted with a mast and sent under the command of Henry Ravens to find Virginia, but the boat and her crew were never seen again. Finally, under the command of Newport, the two ships with 142 survivors (of the 153 mariners and passengers Strachey reported surviving the wreck – Gates, Somers, Newport, and 150 others – those who died in Bermuda were: Mrs Rolfe, the wife of John Rolfe; Edward Samuell, the sailor killed by Waters; Richard Lewis; William Hitchman; Jeffery Briars; and Henry Paine, who had been executed by firing squad. The Powhattan emissary Namontack had vanished while on a hunting expedition with Machumps and his fate was never discovered. Henry Ravens had been sent to Jamestown in command of the Sea Venture's longboat, fitted out for the ocean voyage, along with cape merchant Thomas Whittingham and 6 unidentified sailors; they returned several days later, having been unable to find a passage through Bermuda's reefline onto the open Atlantic, then set out for another attempt and were never heard of again. Two children were born in Bermuda: the daughter of the Rolfes, Bermuda Rolfe, who died and was buried in Bermuda; and Bermudas Eason, the son of Edward Eason and his wife. Minus Carter and Waters, this would give a figure of 137 passengers and crew that continued to Jamestown aboard the Deliverance and Patience, including one child born in Bermuda after the wreck of the Sea Venture) set sail for Virginia on 10 May 1610, and arrived at the Jamestown settlement on the 23rd, a journey of less than two weeks. Two sailors, Christopher Carter and Edward Waters (whom some records name Robert Waters), remained behind; Waters faced possible trial for the killing of another sailor and had fled into the forest. Carter, like many others of the settlers and crew, did not wish to leave Bermuda and had joined Waters in the forest to avoid being compelled to leave. On reaching Jamestown, only 60 survivors were found of the 500 or so who had preceded them. Many of these were themselves dying, and Jamestown was quickly judged to be nonviable. Everyone then boarded Virginia, Deliverance, and Patience, which set sail for England. The timely arrival of another relief fleet, bearing Governor Baron De La Warre, granted Jamestown a reprieve. All the settlers were relanded at the colony, but there was still a critical shortage of food. In the fall of 1610, Admiral Somers returned to Bermuda in Patience to obtain wild pigs and food that had been stockpiled there. Unfortunately, Somers died in Bermuda from a "surfeit of pork" and the pinnace, captained by his nephew Mathew Somers, returned directly to Lyme Regis in Dorset, England with the body in order to claim his inheritance. Christopher Carter and Edward Waters, who evidently had been forgiven their earlier desertion, remained behind in Bermuda, again, joined by Edward Chard, the first permanent settlers of Bermuda (Christopher Carter and Edward Waters were to be among the Counsell of Six appointed to advise the first Lieutenant Governor of Bermuda, Richard Moore, in 1612, and amongst whom the Lieutenant Governorship was rotated during the period in 1616 between the departure of Moore and the arrival of his successor). Overall, the food and supplies brought by the Third Supply were not adequate. 80% of the colonists would die during the Starving Time of 1610. Afterwards, survivors at Jamestown had boarded Deliverance and Patience and were sailing downstream to the ocean when they met yet another resupply fleet. Lord Delaware was this expedition's leader and he turned the distraught settlers back. He had brought a doctor but food supplies remained inadequate. In the 1960s, a replica of Deliverance was displayed (in drydock) on Ordnance Island. Deeming the replica beyond repair and unsafe after decades of storms, it was demolished in 2022 (fifty years later).
Ауа райының қалдықтары
Sea Venture кемесі Gate's Bay шығанағындағы рифтердегі уақыттың жеткілікті мөлшерін өткізіп, экипажы мен жолаушылары ғана емес, сондай-ақ кейінгі қоныс аударушылар тарапынан да барлық пайдалы бөлшектері мен материалдарынан айырылды; оның қалған бөлігі ақырында толқындардың астында жоғалып кетті. Оның екі зеңбірегі 1612 жылы құтқарылып, Бермуданың алғашқы нығайтылуында қолданылды (біреуі Губернатор аралына, Пэджет бекінісіне қарсы, екіншісі Касл аралына орналастырылды). Кеме суға батқаннан кейін, оның нақты орны 1958 жылғы қазан айында спорттық суға түсушілер Даунинг пен Хирд оны қайта тапқанға дейін белгісіз болды, ол әлі де маржан рифіне кіріп тұрды. Кеме мен оның жүгінен аз ғана нәрсе қалды. Археологиялық заттардың табылмауына қарамастан, кеме апатының 350 жылдығына орай 1959 жылы оның анық екені белгілі болды. Келесі зерттеулер бір зеңбірек пен ядроны, сондай-ақ ұсақ қаруларға арналған оқ-дәрілерді ашты. Испан құмыралары, Германиядан әкелінген тас ыдыстар, керамика және Джеймстаунды қазғанда табылғандарға ұқсас ас пісіруге арналған ыдыстар да болды.
Жазбаша түрде
Апаттың Уильям Шекспирдің "Дауыл" пьесасына шабыттандырғаны саналады. Бұл дәстүр Сильвестр Жордан сияқты апаттан аман қалғандардың баяндамаларымен, сондай-ақ тарихшы және жазушы Уильям Стречидің "Сэр Томас Гейтс рыцарының апат туралы шын баяндамасы және құтқарылуы" атты еңбегімен мұқият салыстыру арқылы расталды, осы еңбек Шекспир үшін негізгі дереккөз болды. Вашингтон Ирвинг, "Бермуданың үш патшасы және олардың амбергрис қазынасы", 1840 жыл. Бермуда тұрғыны және романист Ф. Ван Уайк Мейсон апат туралы фантастикалық әңгіме, "The Sea 'Venture" жазды, алғаш рет 1961 жылы жарияланды. 20 ғасырдың американдық жазушысы Скотт О'Делл "Sea Venture" кемесінің апаты туралы фантастикалық әңгіме, "Жылан ешқашан ұйықтамайды" деп аталатын туындысын жазып, жариялады. Балалар жазушысы Клайд Роберт Булла "Sea Venture" сапары туралы фантастикалық әңгіме, "Бізді қорғайтын арыстан" атты кітап жазды. Онда үш баланың әкесін табу үшін Джеймстаунға сапар шегуі баяндалады. "Sea Venture" 1970 жылдары Flagship Cruises компаниясы үшін АҚШ пен Бермуда арасында жүрген круиз лайнерінің де аты болды, кейін ол Princess Cruises компаниясының меншігіне өтті, оны "Pacific Princess" деп атады, ол кейін "The Love Boat" телешоуында пайдаланылды.