Кіріспе
Чиогия ([, кьодджа; жергілікті жерде Клодия) – Италияның солтүстігіндегі Венето аймағындағы Венеция метрополитен қаласының жағалау қаласы және коммунасы.
Chioggia (ˈkjɔddʒa; , locally ; Clodia) is a coastal town and comune of the Metropolitan City of Venice in the Veneto region of northern Italy.
География
Қала Венеция лагунасының оңтүстік кіреберісіндегі шағын аралда орналасқан, Венециядан оңтүстікке қарай шамамен (жолмен) орналасқан; қозғалыс көпірлері оны материкпен және қазіргі уақытта Sottomarina деп аталатын оның бөлігімен байланыстырады. Коммунаның халқы шамамен 50 000 адамды құрайды, оның жартысы дерлік қаланың өзінде, ал қалғанының көп бөлігі Сотомаринада тұрады. Провинцияның оңтүстігінде, Падуа және Ровиго провинцияларына жақын орналасқан муниципалитет, Кампанья Лупия, Каварзере, Кодевиго, Кона, Коррезола, Лорео, Розолина және Венециямен шектеседі.
Тарих
Киогия мен Сотомарина ежелгі дәуірде аса танымал болған жоқ, бірақ олар Плинийдің жазбаларында алғаш рет fossa Clodia деп аталады. Жергілікті аңыз бойынша, бұл атау қаланы негіздеген Клодийге байланысты, бірақ осы сенімнің пайда болуы белгісіз. Қаланың атауы көп рет өзгерді: Клодия, Клуза, Клугия, Чиоцца, Чиоццо, Чиогжио. Киогияны атаған ең көне құжаттар 6-шы ғасырға дейін сақталып қалған, ол кезде қала Византия империясының құрамында болды. 9-ғасырда Италия королі Пиппин Киогияны қиратты, бірақ тұз өндірісіне негізделген жаңа саланың айналасында оны қайта жаңғыртты. Орта ғасырларда Киогия Клугия майор деп белгіленді, ал Клугия минор Адриатика теңізіне шамамен 600 метрдей қарай созылған құм сілкінісі болды. 1110 жылдан бастап еркін коммуна және епископтық орын ретінде танылған Киогия, Генуя мен Венеция арасындағы Чиогия соғысында маңызды рөл атқарды. 1378 жылы Генуя қаланы басып алды, ал 1380 жылдың маусымында Венеция оны қайта иеленді. Қала көбінесе дербес болып қала бергенімен, одан кейін әрқашан Венецияға бағынышты болды. 1381 жылдың 14 наурызында Киогия Венецияға қарсы Задар және Трогир қалаларымен одақ жасады. Ақырында, 1412 жылы Киогия Венеция тарапынан жақсы қорғауға ие болды, себебі Шибеник 1412 жылы негізгі кеден кеңсесі мен тұзды тұтыну кеңсесінің орналасқан жеріне айналды, сонымен қатар Киогияда және бүкіл Адриатика теңізінде тұз саудасына монополия құрды.
Мәдениет
19 ғасырға дейін Чиоггиядағы әйелдер перде ретінде қолданылатын көтерілетін алжапқыш негізіндегі киім киетін. Чиоггия сонымен қатар тігізгіштік өнерімен танымал; Пеллестрина сияқты, бірақ Буранодан өзгеше, бұл тігізгіштік бобиналар арқылы жасалады. Чиоггия Карло Голдониге итальян әдебиетінің классикасы саналатын "Le baruffe chiozzotte" пьесасының оқиға орны ретінде қызмет етті: "баруффа" – шулы төбелес, ал "чиоццотто" (қазір итальян тілінде "чиоггиотто" немесе венециан тілінде "cioxoto" деп жиі айтылады) – Чиоггия тұрғынының атауы. Голдони осы орынды өте қастерледі: пьеса тігізгіштік, балықшылар және басқа да жергілікті ерекшеліктерге толы.
Негізгі көрікті жерлер
Чиоггияны көбінесе "Кіші Венеция" деп атайды, онда бірнеше канал бар, олардың ішінде ең бастысы – Canale Vena, ал тар көшелер калли деп аталады. Чиоггияда бірнеше ортағасырлық шіркеулер сақталған, олар 16 және 17 ғасырлардағы ең гүлденген кезеңдерінде кеңейтіліп, жаңартылған. 11 ғасырда салынған және 1110 жылы собор мәртебесіне ие болған, содан кейін 1623 жылдан бастап Балдассаре Лонгенамен Чиоггия соборы ретінде қайта салынған Әміршілік Мария шіркеуі бар. 18 ғасырға жататын Әндрей шіркеуінің 11-12 ғасырлардағы қоңырау мұнарасы – әлемдегі ең көне мұнара сағаты. Шіркеу ішінде Пальма Ескінің айқышқа асылуы бейнеленген.
Экономика
Балық аулау порттың дәстүрлі күнкөрісі болып келген және маңызды экономикалық сектор болып табылады. Тоқыма, кірпіш және болат өндірісі сияқты басқа да маңызды қазіргі заманғы салалар бар; ал 60 қонақ үйі мен 17 тұралағы бар Сотомарина көбінесе теңіз жағалауындағы туризмге арналған.
Дәстүрлер мен фольклор
Маусымның үшінші демалыс күндері Palio della Marciliana фестивалі өтеді.
Тегі-жөні ерекшелігі
Чиоггия Италиядағы ерекше демографиялық жағдайды көрсетеді: Чиоггия тұрғындары арасында ең көп кездесетін тегі – Зеннаро, ал Соттамаринада – Босколо және Тиоццо. Бір тегі бар адамдардың көп болуына байланысты, муниципалитет "детто" деп аталатынды ресми түрде қабылдады (бір отбасының түрлі тармақтарын ажырату үшін қолданылатын халықтық лақап аты). Осы "үшінші есімдер" барлық ресми құжаттарға, оның ішінде жүргізуші куәлігіне және жеке куәлікке енгізіледі.
Қызықты деректер
Чиоггия қаласы қызылша, радиккио (итальяндық цикория) және асқабақ (Марина ди Чиоггия) сорттарына атау берген.