Кіріспе
Құранның 43-тарауы "Аз Зухруф" (الزخرف, "Алтын әшекейлер, сән-салтанат") – Исламның орталық діни мәтіні Құранның 43-тарауы (сүре). Онда 89 аят бар. Бұл сүре 35-ші және 53-ші аяттарда аталған алтын әшекейлермен байланыстырылып аталған. Бұл сүре Пайғамбар Мұхаммедтің Мәдинаға көшіп келгенге дейінгі екінші Мекке кезеңіне жатады. Нөлдеке бойынша сүрелердің тізімінде "Алтын әшекейлер" 61-ші сүре ретінде көрсетілген. Дегенмен, Египеттік стандартты тізімде бұл 63-ші сүре деп белгіленген. Бұл сүренің нақты қандай кезеңде түскеніне қарамастан, оның екінші Мекке кезеңінде түскені анық. Ол кезде Мұхаммед пен оның ізбасарлары Құрайш тайпасының қарсылығына жиі ұшыраған. Құранның барлық сүрәлері сияқты, "Алтын әшекейлер" де "Мәрхәметті, тыныштандыратын Алланың атымен" деген стандартты "Бисмилла" аятымен басталады. Сүре қорқынышты және қиын болатын соңғы өмір туралы айтады және мүміндерді байлыққа емес, Аллаға деген иманға және махаббатқа үміттенеді. Сондай-ақ, сүреде періштелердің Алланың қыздары емес, адал қызметшілері екендігі қайта-қайта айтылады (Құран 43:19). 63-64 аяттарда Исаның Алланың нағыз ұлы болу мүмкіндігі де жоққа шығарылады.
Az Zukhruf (الزخرف, "Ornaments of Gold, Luxury") is the 43rd chapter (surah), of the Quran, the central religious text of Islam. It contains 89 verses (ayat). Named after the golden ornaments recognized in verse 35 and again in verse 53, this surah dates back to the Second Meccan Period before the Prophet Muhammad’s migration to Medina. According to the Nöldeke Chronology of surahs, the Ornaments of Gold was the 61st surah revealed. The Standard Egyptian chronology, however, acknowledges this as the 63rd surah revealed. Regardless of the exact position in which this surah was revealed, it is clear that the surah was revealed during the Second Meccan Period, a time in which Muhammad and his followers were increasingly subject to opposition from the Quraysh tribe. Consistent with all of the Surahs of the Quran, Ornaments of Gold begins with the Bismillah, or the standard verse ‘In the name of God, the Lord of Mercy, the Giver of Mercy.’ of a terrible and tormented afterlife and it encourages believers to relish not in riches but in their faith and love of God. The surah also repeatedly addresses the fact that the angels are not God's daughters but his faithful servants (Q43:19). The possibility of Jesus being the literal son of God is also rejected within verses 63 64.
Аянның расталуы
Бұл сүре аянның күшті растауымен басталады. 2-4 аяттарда Құран "ашық", "шынайы жоғары және құлшынысқа лайық" екені баса көрсетіледі.
Құранның құдіреті мен құдіреті
"Алтын әшекейлер" Құдайды мақтау және оны қастерлеумен аяқталады. «Ол – көктегі де, жердегі де Құдай. Ол – ең ғалым, ең білгіш» (84). Бұл сүренің бірінші және үшінші бөлімдері арасындағы байланысты нығайтады, себебі ол Құдайды «Ең Құдіретті, ең білгіш» (9) деп те мақтайды. "Алтын әшекейлерде" 57-ден 89-ға дейінгі аяттар Қиямет күнінің жақын екенін хабарлайды. «Бұл Құран – Қиямет сағатының білімі. Оған күмәнданбаңыз. Менің жолым – тура жол, сондықтан маған еріңіз» (61).
Періштелер қыздар
Бұл сүреде тағы бір маңызды тақырып көтеріледі – періштелердің Құдайдың қыздары емес, құлдары екендігі. 15-19 аяттарда Құдайдың қызметшілері ғана емес, одан артық нәрсе санайтын, шүкірсіздік танытқан қадірсіздер туралы айтылады. "Меккелік мүшріктер періштелерді Құдайдың қыздары деп есептеген, бірақ өз қыздарына немқұрайлы қараған". Періштелер – Құдайдың құлдары ғана, ал сүре мүмін-жандарға қарсы шығу үшін мұндай пікір білдіретін қадірсіздерді жақтырмайды.
Иса - Құдайдың сөзі
60-аятта: "Егер біздің қалауымыз болса, сендерді жер бетінде бір-біріңізге жаңарып отыратын періштелер ететін едік" делінген, және 22-аят та сондай. Бұл нәзік қайта түсіндіру Құранның барлық кітаптардың аянынан "анасы" екенін, демек, олардан жоғары тұратынын көрсетеді. Бұл Құранның Таурат пен Інжілге қарағанда сенімдірек және шындыққа толы екенін, сондай-ақ Құранды оған дейінгі барлық аяндардан жоғары қою керектігін білдіреді. Бір түсіндірме бойынша, бұл аянның шындығы мен нақтылығын айқын жариялап, Құранды тек ауызша ғана емес, сонымен қатар тақташаларда немесе Құран беттерінде жазылғандай қасиетті деп санау керектігін көрсетеді. Бұл түсіндірме Құранның адам тудырмаған, көктегі кітап екенін аңғартады. Оның жазылу жолы – Құдайдың нағыз сөзі ретінде құрметке лайық. Осы аяттың тағы бір түсіндірмесі, Құран – адамзат тарихындағы бірегей құбылыс, ол мәңгілік және өзгермейтін Құдай сөзі ретінде жалпы әлемнен тыс, тұрақты қалыпта бар. Осы түсінік бойынша Құран – адамзат тарихымен және адам өмірімен тығыз байланысты, жер бетіндегі кітап. Ол "жақсы сақталған тақтада сақталған ұлы Құран" (21–22) ретінде қарастырылады. 43:70-аятты қосу, бұл сүре Мекке кезеңінің соңында, отбасылық құндылықтарға ерекше мән берілген кезде аянына жеткенін көрсетеді. Бұл сүре аянына келген кезде, Мекке мүшріктерін исламға көндіруге қарағанда, Құдайдың еркіне құлшылық ететін, заңға бағынатын қауымды құруға көбірек мән берілді. Сонымен қатар, жазба деректері Пальмира мен Йеменде Құдайды ар Рахман деп санаған тәухидшілер болғандығын растайды, бірақ бұл есімнің Меккеде белгілі болғанына ешқандай дәлел жоқ.
Ыбырайым
Бұл сүредегі 20-80 аяттар Ыбырайымды құтқарылу тарихының баяндамасы арқылы таныстырады – тарихтың оқиғаларынан алынған, «кітаптан» түсірілген уахилердің үзінділерін қамтитын баяндама. Бұл «кітап» қазіргі дәстүр арқылы белгілі басқа оқиғалардан бөлек, әдебиеттер жиынтығы ретінде түсініледі. Құтқарылу тарихының баяндамаларын олардың ерекше тілдік ерекшеліктері, жақындап келе жатқан апат туралы жаңа хабарлар және біртәңірлі діннің кітап оқуға негізделген құлшылық қызметінің құрылымын көрсететін ерекше құрылымы арқылы анықтауға болады. Бұл баяндамалар ақырет күніне немесе Сот күніне сілтеме жасайды.
Мұса
Құтқарылу тарихының тағы бір баяны 46-80 аяттарда Мұсаны Құдайдың елшісі және қызметшісі ретінде көрсетеді, оның қолында "алтын білезіктер" (43:53) жоқ және оның күші расталмаған. Ол Перғауын мен Мысыр мемлекетін Құдайға апаратын дұрыс жолға салуға тырысады. Бірақ, ниетіне сенбеген халық пен Перғауын Құдайды жалтартты, осыдан кейін жазаланды және суға батып, кейінгі сенбеушілерге сабақ болды. Осы құтқарылу тарихының баяны көрсетіп тұрғандай, дүниелік игіліктер ізгілік немесе жамандықтың дәлелі емес, ал байлық көбінесе көзді жойып, зиян келтіреді. Бұл байлық адамзатқа сынақ ретінде берілгенін, ал олар соңында Қиямет күні одан сұраққа тартылатынын көрсетеді. Бұл бірдік діннің құлшылық қызметінде естілетін сабаққа ұқсас құрылымдалған, сонымен қатар Сағаттың (43:63) яғни Сот Күнінің жақындауы туралы айтылады.