Кіріспе
Құранның 46-тарауы – Әл-Ахқаф (الأحقاف, "құм төбелері" немесе "қисайған құмды далалар") – 35 аяттан тұратын Құранның 46-тарауы (сүре). Бұл, Мұқаттаат әріптерімен басталатын жетінші және соңғы тарау. Аяттардың уақты мен мән-жайына (асбаб әл-нузул) қатысты, бұл тараудың көп бөлігі кеш Меккелік тарауларға жатады, 10-аяттан және мұсылмандар Мединеде түскен деп санайтын бірнеше аяттан басқа. Бұл сүреде түрлі тақырыптар қамтылған: Құранды жоққа шығарушыларға ескерту жасалады, иман келтіргендерге сенім беріледі; мұсылмандарға ата-аналарымен жақсы қарым-қатынас жасауға кеңес беріледі; пайғамбар Худ пен оның халқына келген жаза туралы айтылады және Мұхаммедке (саллаллаһу аләйһи уәсәлләм) Ислам дінін жеткізуде сабырлы болуға насахат айтылады. 15-аятта баланың іште дамуы мен емшектен айырылуы туралы айтылған, бұл аятқа сүйене отырып, кейбір ислам ғалымдары ислам құқығы бойынша ұрықтың тірі қалу шегі шамамен 25 апта деп белгіленген. Тараудың аты 21-аяттан алынған, онда Худ пайғамбар өз халқына "құм төбелерінің" (бī al Ahqaf) жанынан ескерту жасады делінген.
Al Ahqaf (الأحقاف, ; "the sand dunes" or "the winding sand tracts") is the 46th chapter (surah) of the Qur'an with 35 verses (ayat). This is the seventh and last chapter starting with the Muqattaʿat letters Hāʼ Mīm. Regarding the timing and contextual background of the believed revelation (asbāb al nuzūl), it is one of the late Meccan chapters, except for verse 10 and possibly a few others which Muslims believe were revealed in Medina. The chapter covers various topics: It warns against those who reject the Quran, and reassures those who believe; it instructs Muslims to be virtuous towards their parents; it tells of the Prophet Hud and the punishment that befell his people, and it advises Muhammad to be patient in delivering his message of Islam. A passage in verse 15, which talks about a child's gestation and weaning, became the basis by which some Islamic jurists determined that the minimum threshold of fetal viability in Islamic law would be about 25 weeks. The name of the chapter comes from verse 21, where Hud is said to have warned his people "by the sand dunes" (bī al Ahqaf).
Аянның тарихы
Ислам дәстүріне сәйкес, Әл-Ахқаф Меккедегі соңғы тараулардың бірі болып саналады, оның көп бөлігі Мұхаммед пайғамбардың 622 жылы Мәдинаға хижрасына (көшіне) дейін ашылған. Құран комментаторларының көпшілігі оныншы аяттың Мәдина кезеңінде – Мұхаммедтің хижрасынан кейін ашылғанын айтады. Азшылық пікірлер бойынша, 15-ші және 35-ші аяттар да Мәдина кезеңінде ашылған. Тағы бір азшылық пікір бүкіл тараудың Мекке кезеңінде ашылғанын көрсетеді. Дәстүрлі египеттік хронологияда бұл тарау аянының 66-шы ретінде тіркелген, ал шығыстанушы Теодор Нольдеке хронологиясында – 88-ші ретінде көрсетілген. Құранды академиялық тұрғыдан зерттеген "The Study Quran" кітабы, дәстүрлі комментаторлардың еңбектеріне сүйене отырып, тараудың аяны хижрадан екі жыл бұрын, 72-ші тарау (Аль-Жинн) аянымен шамалас уақытта болғанын айтады.
Этимология
Әл-Ахқаф деген атау "құм төбелері" немесе "қияң құм жолдары" деп аударылады. Бұл атау тараудың 21-аятынан алынған, онда "Адтың бауыры" (көне араб пропеті Худқа берілген лақап аты) құм төбелері арқылы халықтарын ескерткені айтылады. 15-16 ғасырлардағы Құранға қатысты түсіндірме Тафсир әл-Жалалайн бойынша, "Ахқаф аңғары" – қазіргі Йеменде орналасқан, Худ пен оның халқының мекені болған аңғардың аты еді.
Ұрықтың өмір сүру қабілеті
Сол тараудың 15-аяты жүктілік және бала емізу мерзімі туралы айтады, былай делінген: "Оның анасы оны қиындықпен көтереді және қиындықпен босандырады, оның жүктілігі мен емізуі отыз айды құрайды". Құранның тағы бір аяты, 2-тараудың 233-аяты, аналардың балаларын толық екі жыл бойы емізуі туралы айтады. Кейбір ислам ғалымдары осы екі аяттағы алты айлық уақыт айырмашылығын ислам құқығында ұрықтың тірі қалу шегі деп түсіндіреді. Осы негіздемеге сүйене отырып, Сауд Арабиясының Ғылыми зерттеулер жөніндегі тұрақты комитеті мен Ифта 2008 жылы фәтуа (заңдық пікір) шығарды, онда мерзімінен бұрын туған нәрестелерді қайта тірілту кем дегенде 6 айлық (25 апта және 2 күн) жүктіліктегі нәрестелерге ғана қажет деп көрсетілді. Осы мерзімнен бұрын туған нәрестелерге қатысты фәтуа екі "маман дәрігерге" жағдайды зерттеп, қайта тірілту шараларын қолдану немесе баланы табиғи жолмен қайтыс болуға рұқсат ету туралы шешім қабылдауға мүмкіндік берді. Сауд Арабиясының педиатрия дәрігерлері тобының 2013 жылы Current Pediatric Reviews журналында жарияланған мақаласында бұл пікір жүктіліктің 25-ші аптасына дейін шешім қабылдайтын дәрігерлер үшін құқықтық жауапкершілікті азайтады, сондықтан Сауд Арабиясының ауруханалары осы шектен төмен туған нәрестелерді қайта тірілтуге азырақ күш жұмсауда.