Кіріспе
Майкл, көптеген адамдарға Ұлы Майкл ретінде танымал, Шотландия Корольдік Әскери-теңіз флотының карак немесе ұлы кемесі болды. Ол Шотландия королі Джеймс IV-нің Шотландияның күшті әскери-теңіз флотын құру саясатының аясында салған ең үлкен кеме еді. 1505 жылы тапсырыс беріліп, 1507 жылы Ларголық капитан сэр Эндрю Вуд және кеме жасау шебері Жак Терреллдің басшылығымен 1511 жылдың 12 қазанында суға түсіріліп, 1512 жылдың 18 ақпанында аяқталды. Ол Шотландияның ешбір кеме жасау орнында салынуға тым үлкен болғандықтан, Ньюхейвендегі жаңа кемежайда салынды. Майкл суға түсірілген кезде ол 1509 жылы суға түсірілген және 1510 жылы аяқталған ағылшынның «Мэри Роза» кемесінен екі есе ауыр болды. Ақын Уильям Данбар оның құрылысы туралы былай деп жазды: «Ағаш ұсталары, қайықтар мен баллалар салушылар, құрлықта жатқан масондар және жіпке қазған кеме жасаушылар». Майклдың құрылысы туралы Линдсей Пицкоттидің тарихшысы былай деп жазды: «Фолкленд орманынан басқа, Фифтің барлық ормандық ағаштары, сондай-ақ Норвегиядан алынған барлық ағаш» оның құрылысына жұмсалды. Есеп кітаптарында Шотландияның басқа аймақтарынан, сондай-ақ Франция мен Балтық теңізінен ағаш сатып алынғаны да көрсетілген. Линдсей оның ұзындығы 240 фут (73 метр), ал ені 35 фут (11 метр) екенін айтады. Расселл (1922) Майклдың 10 фут (3 метр) қалыңдықтағы емен қабырғаларымен салынғанын атап көрсетеді. Ол шамамен 1000 тонна суды ығыстырды, төрт мачтасы болды, бортында 24 зеңбірек (Фландриядан сатып алынған), алдында 1 базилик, арт жағында 2 зеңбірек, 30 кішкентай зеңбірек (кейін 36 негізгі зеңбірекке дейін көбейтілді) және 300 теңізші, 120 зеңбірекші және 1000-ға дейін сарбаз тасыды. Англия королі Генрих VIII одан кем болғысы келмеді, сондықтан шамамен 1512 жылы суға түсірілген 1000 тонналық «Генри Грейс-а-Диу» кемесін салды, кейін «Ұлы Гарри» деп аталды, ол одан да үлкен болды. Бұл кемелер алғашқы үлкен кемелер болды және кейінірек желілік кемелердің алдағы келешегін дамытты. Майкл архангел Майклдың құрметіне аталды және корольдің Осман империясына қарсы Шотландия крест жорығын жүзеге асыру жобасын қолдау үшін салынды, мақсаты христиандық әлем үшін Палестинаны қайтару еді. Джеймс IV және Маргарет Тюдор 1512 жылдың 3 тамызында Майкл кемесінде кешкі ас ішті. 1512 жылдың қараша айында Ұлы Майкл мен Маргарет Блэкнесс қамалында болды. Джеймс IV Сент-Эндрю күні француз елшісі Шарль де Токк, сиер де ла Мотемен кездесу үшін Майкл кемесіне келді. Шотландия мен Франция арасындағы «Ескі одақ» расталды. Франциямен жасалған «Ескі одақ» Шотландияның Англиямен соғысқа түсуін талап етті, бұл Англияны Францияның Людовик XII патшасына қарсы соғыстан аудармақ болды (Италия соғыстарын қараңыз). 1513 жылдың тамызында шотландтықтар Франциядағы ағылшын иеліктеріне шабуыл жасау үшін күш жинады. Арранның 1-ші графы Джеймс Гамильтон басшылығындағы бас кемелер Майкл, Маргарет және Джеймс болды. Ағылшындарға шабуыл жасаудың орнына, Арран Ирландиядағы Каррикфергуске шабуыл жасап, Францияға қайтар алдында олжамен оралды. Мұндай кемелерді күтіп ұстау, әсіресе Шотландия сияқты кішкентай ел үшін қымбатқа түсетін. Джеймс IV және Шотландияның көптеген ақсүйектері 1513 жылдың қыркүйегінде Флодден шайқасында қаза тапқаннан кейін, Майкл 1514 жылдың 2 сәуірінде Франция королі Людовик XII-ге 40,000 ливрге сатылды және «La Grande Nef d'Ecosse» (Шотландияның үлкен кемесі) деп аталды. 1514 жылдың наурыз айында Майкл Диппе портына тым үлкен болғандықтан, Хонфлерде жағаға қонғаны хабарланды. Көптеген тарихшылар шотланд тарихшысы Джордж Бьюкененнің осыдан кейін француздардың оны Брест қаласында шіріп кетуге рұқсат бергенін қабылдады. Норман Макдугалл 1991 жылы оның жаңа француз атымен 1545 жылы Солент шайқасына қатысқан болуы мүмкін екенін болжады, бұл Мэри Розаның батуына әкелген Англияға француз шабуылы еді.
+Michael
Michael, popularly known as Great Michael, was a carrack or great ship of the Royal Scottish Navy. She was the largest ship built by King James IV of Scotland as part of his policy of building a strong Scottish navy. She was ordered around 1505 and laid down in 1507 under the direction of Captain Sir Andrew Wood of Largo and the master shipwright Jacques Terrell, launched on 12 October 1511 and completed on 18 February 1512. She was too large to be built at any existing Scottish dockyard, so was built at the new dock at Newhaven. When Michael was launched she was the largest ship afloat, with twice the original displacement of her English contemporary Mary Rose, which was launched in 1509 and completed in 1510. The poet William Dunbar wrote of her construction:
Translation fom Middle Scots:
quote=Carpenters,
Builders of barques and balingers,Masons lying upon the land,
And shipwrights hewing upon the strand. The chronicler Lindsay of Pitscottie wrote of the building of Michael that "all the woods of Fife, except Falkland wood, besides all the timber that was got out of Norway" went into her construction. Account books add that timbers were purchased from other parts of Scotland, as well as from France and the Baltic Sea. Lindsay gives her dimensions as 240 feet (73 m) long and 35 feet (11 m) in beam. Russell (1922) notes that Michael was supposed to have been built with oak walls 10 feet (3 m) thick. She displaced about 1,000 tons, had four masts, carried 24 guns (purchased from Flanders) on the broadside, 1 basilisk forward and 2 aft, and 30 smaller guns (later increased to 36 main guns), and had a crew of 300 sailors, 120 gunners, and up to 1,000 soldiers. Henry VIII of England was unwilling to be outdone, and ordered the building of the 1000 ton Henry Grace à Dieu, launched in roughly 1512, later known as Great Harry, which was even larger. These ships were the first great ships, the precursors of the later ship of the line. Michael was named after the archangel Michael and built to support the king's unrealised project for a Scottish crusade against the Ottoman Empire to reclaim Palestine for Christendom. James IV and Margaret Tudor had supper on the Michael on 3 August 1512. In November 1512 the Great Michael and the Margaret were at Blackness Castle. James IV came aboard the Michael on St Andrew's day to hold an audience with the French ambassador, Charles de Tocque, sieur de la Mothe. The Auld Alliance of Scotland and France was confirmed. The commitments of the Auld Alliance with France required Scotland to go to war with England, to divert England from her war with Louis XII of France (see the Italian Wars). In August 1513 a Scottish invasion force was assembled to attack English possessions in France. Commanded by James Hamilton, 1st Earl of Arran, the chief ships were Michael, Margaret and James. Instead of attacking the English, Arran raided Carrickfergus in Ireland and returned with loot before proceeding to France. A warship of this size was costly to maintain, particularly for a small country such as Scotland. After James IV and many of the nobility of Scotland were killed at the Battle of Flodden in September 1513, Michael was sold to Louis XII of France on 2 April 1514 for the bargain price of 40,000 livres, and became known as "La Grande Nef d'Ecosse" (The Big Nave of Scotland) (Nave is from the medieval Latin navis, meaning 'ship'). In March 1514 Michael was reported to be docked at Honfleur because she was too big for the harbour at Dieppe. Most historians have accepted the account of the Scottish historian George Buchanan that after this, the French allowed her to rot at Brest. Norman MacDougall in 1991 suggested that under her new French name she may have taken part in the Battle of the Solent in 1545, the French attack on England that led to the sinking of the Mary Rose.
Мұра
Ұлы Майкл Ньюхейвендегі үш көшенің атауына атын берген: Ұлы Майкл Rise (1967 жылы салынған), Ұлы Майкл Square (Ньюхейвеннің Парламент алаңының батыс жағы, 1968 жылы атауы өзгертілген) және Ұлы Майкл Close (алаңның шығыс жағы, 1975 жылы атауы өзгертілген).