Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бенинде сайлау көп партиялық демократия және президенттік жүйе шеңберінде өтеді. Президент және Ұлттық Ассамблея сайлаушылармен тікелей сайланады, ал сайлауды Автономиялық Ұлттық Сайлау Комиссиясы (CENA) ұйымдастырады.
Elections in Benin take place within the framework of a multi party democracy and a presidential system. Both the President and the National Assembly are directly elected by voters, with elections organised by the Autonomous National Electoral Commission (CENA).
Сайлау тарихы
1926 жылы Әкімшілік кеңесте үш сайланатын орын құрылды. 1925, 1928, 1932, 1934 және 1936 жылдары өте шектеулі сайлаулар өтті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін аймақ француз Ұлттық Ассамблеясына өкілдер сайлай бастады. Бұл сайлаудың алғашқысы 1945 жылғы 21 қазанда өтті, онда Дагоме мен көршілес Того бір сайлау округіне біріктірілді. Екі депутат француз азаматтары және африкалықтар үшін жеке сайлау коллегияларын пайдалану арқылы сайланды. 1946 жылғы ақпанда өткен қосымша сайлауда екі сайланған депутаттың бірі 1945 жылғы желтоқсанда қайтыс болғаннан кейін, 1946 жылғы маусымда біріктірілген округ бойынша толық сайлау өтті. 1946 жылғы қарашадағы сайлауға қарай Дагомея бір мандатты округке айналды. Осы кезеңде Бас кеңес құрылды және ол алғаш рет 1947 жылғы қаңтарда сайланды. Нәтижесінде Дагомеяның прогрессивті одағы 30 орынның 20-сын жеңіп алды. Кейіннен ел бірпартиялық мемлекетке айналды, ал Дагомея демократиялық партиясы 1964 жылғы сайлауда жалғыз қатысушы болып, барлық 42 орынды жеңіп алды. Әскери төңкерістен кейін демократияны қайта орнатуға тырысты; 1968 жылғы мамырда президенттік сайлау өтті, бірақ жеткіліксіз сайлаушы қатысуына байланысты нәтижесі жарамсыз деп танылды. Әскери үкімет Эмиль Дерлин Зинсуды президенттік лауазымға тағайындады, бірақ ол сайлаушылардың мақұлдауымен бұл лауазымға келді. Оның кандидатурасына сайлаушылардың үштен екісінен астамы қолдау көрсетті. 1970 жылы тағы бір әскери төңкеріс президенттік сайлауға әкелді. Оны Джастин Ахомадегбе Тометин жеңгенмен, бұл Атакорадағы нәтижелердің жойылғандығына байланысты болды, бұл Хуберт Маганың жеңісіне кедері келтірді. Азамат соғысының алдын алу үшін Ахомадегбе Тометин, Мага және басқа басты үміткер Сору Миган Апити үш мүшелі президенттік кеңес құруға келісті. Алайда бұл 1972 жылғы тағы бір төңкеріске дейін ғана созылды. Кейіннен ел Бенин халықтық революциялық партиясының жалғыз заңды партиясы бар бірпартиялық мемлекетке айналды. 1977 жылы Ұлттық революциялық ассамблея құрылды, ал 1979, 1984 және 1989 жылдары бірпартиялық сайлаулар өтті, содан кейін 1990 жылдардың басында көппартиялық демократия қайта орнатылды. 1991 жылғы ақпанда өткен парламенттік сайлауда 12 партия мен одақ Ұлттық Ассамблеяда орын алды, ал Демократиялық жаңару одағы (UTRD) 64 орынның 12-сімен ең үлкен фракция болып шықты. UTRD үміткері Никефор Согло наурызда өткен президенттік сайлауда жеңіске жетіп, екінші турда президенттік лауазымдағы Матье Керекуді жеңді. 1995 жылғы парламенттік сайлауда 18 топ кеңейтілген 83 орындық Ұлттық Ассамблеяда орын алды; Бениннің қайта жаралу партиясы 21 орынмен ең үлкен партия болды. Келесі жылы Согло президенттік сайлауда Керекуге жеңіліп қалды, ол тәуелсіз үміткер ретінде қатысты. Согло бірінші турда ең көп дауыс алса да, Кереку екінші турда дауыстардың 52% -ын жеңіп алды. 1999 жылғы парламенттік сайлауда 16 топ орын алды; Бениннің қайта жаралу партиясы 27 орынмен ең үлкен партия болып қалды. 2001 жылы Кереку Жаңару және даму үшін әрекет майданының (FARD) үміткері ретінде қайтадан президент болып сайланды. Алайда, сайлау Соглоның алаяқтыққа қатысты айыптауларынан кейін сайлаудан бас тартуымен байланысты болды. Үшінші орын алған Адриен Хунгбеди де қатысудан бас тартқандықтан, Кереку екінші турда Бруно Амуссумен кездесіп, дауыстардың 84% -ын жеңіп алды. 2003 жылғы парламенттік сайлауда көптеген партиялар Президенттік қозғалыс немесе Оппозиция туы астында жарысқа түсті, ал Кереку президенттік қозғалысы (ФАРД негізіндегі Болашақ Бенин одағының үстемдігімен) көпшілік орындарды жеңіп алды. 2006 жылғы президенттік сайлауда Кереку мен Соглоның мерзімі мен жасы бойынша сайлауға қатысуына тыйым салынды. Яи Бони Хунгбедиді жеңіп, дауыстардың 75% -ын алды. Келесі жылы өткен парламенттік сайлауда Бониді қолдаған "Жаңа Бенин үшін күштер" (FCBE) партиясы ең үлкен фракция болып қалыптасты, ол 83 орынның 35-ін иеленді. Бони 2011 жылғы наурызда дауыстардың 53% -ымен қайта сайланды, бұл екінші тур енгізілгеннен бері президенттік үміткердің бірінші турда жеңіске жеткенінің алғашқы жағдайы болды. Келесі айда өткен парламенттік сайлауда FCBE 41 орын жеңіп алды, парламенттік көпшілікті аздап жоғалтты. 2015 жылғы парламенттік сайлауда FCBE–Amana Alliance коалициясы 33 орынмен Ұлттық Ассамблеядағы ең үлкен фракция болып шықты. 2016 жылғы президенттік сайлауда FCBE үміткері Лионель Зинсу бірінші турда ең көп дауыс алды, бірақ екінші турда тәуелсіз үміткер Патрис Талоннан жеңіліп қалды.
In 1926 three elected seats were created on the Administrative Council. Elections with a severely limited franchise were held in 1925, 1928, 1932, 1934 and 1936. Following World War II, the territory began to elect members to the French National Assembly. The first of these elections took place on 21 October 1945, with Dahomey and neighbouring Togo combined into a single constituency. Two MPs were elected using separate electoral colleges for French citizens and Africans. A by election was held in February 1946 after one of the two elected MPs died in December 1945, with a second full election for the combined constituency held in June 1946. By the November 1946 elections, Dahomey had become a single member seat. A General Council was established in the same period and was first elected in January 1947. The result was a victory for the Dahomeyan Progressive Union, which won 20 of the 30 elected seats. The country subsequently became a one party state, and the Dahomeyan Democratic Party was the only party to contest the elections in 1964, winning all 42 seats. Following a military coup, attempts were made to reintroduce democracy; presidential elections were held in May 1968, but the results were invalidated due to insufficient voter turnout. The military government subsequently appointed Émile Derlin Zinsou as president, but he took the post on the condition that he was approved by voters. A subsequent vote on his candidacy was approved by just over three quarters of voters. Another military coup led to presidential elections in 1970. Although they were won by Justin Ahomadégbé Tomêtin, this was due to the results in Atakora being annulled, denying Hubert Maga victory. In order to prevent a civil war, Ahomadégbé Tomêtin, Maga and the other main candidate Sourou Migan Apithy agreed to form a three member presidential council. However, this lasted only until another coup in 1972. The country subsequently reverted to being a one party state with the People's Revolutionary Party of Benin as the sole legal party. A National Revolutionary Assembly was established in 1977, and one party elections were held in 1979, 1984 and 1989, before multi party democracy was reintroduced at the start of the 1990s. Parliamentary elections held in February 1991 saw 12 parties and alliances win seats in the National Assembly, with the Union for the Triumph of Democratic Renewal (UTRD) emerging as the largest group with just 12 of the 64 seats. UTRD candidate Nicéphore Soglo subsequently won the presidential elections in March, beating incumbent Mathieu Kérékou in a runoff. Parliamentary elections in 1995 saw 18 groups win seats in the enlarged 83 seat National Assembly; the Benin Rebirth Party became the largest party with 21 seats. The following year Soglo lost the presidential elections to Kérékou, who ran as an independent. Although Soglo received the most votes in the first round, Kérékou won 52% of the vote in the second. The 1999 parliamentary elections resulted in 16 groups winning seats; the Benin Rebirth Party remained the largest party with 27 seats. In 2001 Kérékou was re elected president, running as the Action Front for Renewal and Development (FARD) candidate. However, the election was marred by the withdrawal of Soglo from the run off after he alleged fraud. With third place Adrien Houngbédji also refusing to participate, Kérékou faced Bruno Amoussou in the second round, winning with 84% of the vote. The 2003 parliamentary elections saw the majority of parties contest under the Presidential Movement or Opposition banner, with the pro Kérékou Presidential Movement (dominated by the FARD based Union for Future Benin) winning a majority of seats. The 2006 presidential election saw both Kérékou and Soglo barred from running by term limits and age. Yayi Boni defeated Houngbédji in the run off, receiving 75% of the vote. Parliamentary elections the following year saw the pro Boni Cowry Forces for an Emerging Benin (FCBE) emerge as the largest faction, with 35 of the 83 seats. Boni was re elected in March 2011 with 53% of the vote, the first time a presidential candidate had won in the first round of voting since the run off was introduced. In the parliamentary elections the following month the FCBE won 41 seats, narrowly missing out on obtaining a parliamentary majority. Parliamentary elections in 2015 saw the FCBE–Amana Alliance coalition emerge as the largest faction in the National Assembly with 33 seats. The 2016 presidential elections saw the FCBE candidate Lionel Zinsou receive the most votes in the first round, but then defeated in the second round by independent candidate Patrice Talon.
Төраға
Бенин президенті екі кезеңдік сайлау жүйесі арқылы сайланады.
The President of Benin is elected using the two round system.
Ұлттық жиналыс
Бір партиялық мемлекет дәуірінде Ұлттық революциялық жиналысқа сайлау референдум түрінде өткізілді. Сайлаушыларға Бениннің биліктегі Халықтық революциялық партиясының кандидаттарының жалғыз тізімі ұсынылды, олар осы кандидаттарға дауыс беруге немесе қарсы дауыс беруге құқылы болды. Өкілдік мерзімі бастапқыда үш жылды құрады, бірақ 1980 жылдардың басында бес жылға дейін ұзартылды. Орын саны өзгеріп отырды: 1979 жылы 336 орыннан бастап, 1984 жылы 196-ға дейін азайды, ал 1989 жылы 206 орынға дейін артты. Елдің 12 департаментінің әрқайсысы үшін екі сайлау округі қарастырылған. 18 жасқа толған және одан асып кеткен Бенин азаматтары дауыс беруге құқылы. Дегенмен, сотқа бағынбаған, банкротқа ұшыраған немесе белгілі бір қылмыстар үшін кем дегенде үш айға бас бостандығынан айырылған адамдар дауыс беру құқығынан айырылуы мүмкін. Бұл референдумды сайлаушылардың 99,8%-ы мақұлдады. 1968 жылы тағы бір конституциялық референдум өтті, онда дауыс бергендердің 92%-ы қолдау көрсетті. Соңғы конституциялық референдум 1990 жылы өтті. Басты өзгеріс – көппартиялық демократияға қайта оралу болды, сондай-ақ өзгеріске қолдау білдіргендерге қосымша сұрақ қойылды: президенттің өкілдік мерзімі шектелуі керек пе? Ұсынылған өзгерістерге дауыс бергендердің 93%-ы, ал барлық сайлаушылардың 73%-ы президенттің өкілдік мерзімін шектеуді қолдады.
During the one party state era, elections to the National Revolutionary Assembly were conducted in the form of a referendum. Voters were presented with a single list of the ruling People's Revolutionary Party of Benin's candidates to vote for or against. Term length was originally three years, but was extended to five years in the early 1980s. The number of seats varied; starting with 336 in 1979, reduced to 196 in 1984 and increased to 206 in 1989. There are two constituencies for each of the country's 12 departments. Voters must be at Beninese citizens aged 18 or over. However, people can be disqualified from voting if they are in contempt of court, have an undischarged bankruptcy or are imprisoned for at least three months for certain offences. It was approved by 99.8% of voters. Another constitutional referendum was held in 1968, with 92% voting in favour. The most recent constitutional referendum was held in 1990. The main changes were a proposed return to multi party democracy, with a secondary question for those voting in favour of the change, as to whether the president should be subject to term limits; 93% voted in favour of the proposed changes, with 73% of all voters in favour of term limits.