Үндістанның Андаман аралдарындағы «Қара су» түрмесі – британдық отарлық кезеңде саяси тұтқындарды ұстаған тарихи ескерткіш. Тәуелсіздік күресіндегі белгілі тұлғалардың жері.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Индиядағы аралдық колониялық түрме
Indian island colonial prison
Ұялы түрме, сондай-ақ "Kālā Pānī" (,) деп белгілі, Андаман және Никобар аралдарындағы британдық колониялық түрме болған. Бұл түрме Үндістанның отаршылдық үкіметі тарапынан қылмыскерлерді және саяси тұтқындарды жер аудару мақсатында пайдаланылған. Үндістанның тәуелсіздігі үшін күресте Сардар Сингх Артиллерия, Диван Сингх Калепани, Йогендра Шукла, Батукешвар Датт, Шадан Чандра Чаттерджи, Сохан Сингх, Винаяк Саваркар, Харе Кришна Конар, Шив Верма, Аллама Фазл е Хақ Хайрабади және Суданшу Дасгупта сияқты көптеген көрнекті тәуелсіздік қозғалысының белсенділері мұнда түрмеге қамалған. Бүгінде бұл кешен ұлттық естелік ескерткіш ретінде танылған.
The Cellular Jail, also known as 'Kālā Pānī' (, ), was a British colonial prison in the Andaman and Nicobar Islands. The prison was used by the colonial government of India for the purpose of exiling criminals and political prisoners. Many notable independence activists, including Sardar Singh Artillery, Diwan Singh Kalepani, Yogendra Shukla, Batukeshwar Dutt, Shadan Chandra Chatterjee, Sohan Singh, Vinayak Savarkar, Hare Krishna Konar, Shiv Verma, Allama Fazl e Haq Khairabadi, and Sudhanshu Dasgupta were imprisoned here during the struggle for India's independence. Today, the complex serves as a national memorial monument.
Тарих
Түрме кешені 1896-1906 жылдар аралығында салынғанмен, Үндістандағы британдық билік 1857 жылғы Үндістан көтерілісінен кейін бірден Андаман аралдарын түрме ретінде пайдалана бастады. Көтеріліс басылғаннан кейін көп ұзамай тұтқындар сотталып, көптегені атқыланды. Ал қалғандары қайтадан қылмыс жасамас үшін өмір бойына Андаман аралдарына жер аударылды. Екі жүз көтерілісші, Агра түрмесінің бастығы болған, Үндістан медициналық қызметінің (ИМС) дәрігері, майор Джеймс Паттисон Уокер мен түрме бастығы Дэвид Барридің күзетімен аралдарға жеткізілді. 1868 жылдың сәуір айында тағы 733 адам Карачиден келді. 1863 жылы Бенгалия шіркеуінің пасторы Генри Фишер Корбин де сол жерге жіберілді және ол «Андаман үйін» құрды, ол қайырымдылықпен жамылған репрессивті мекеме болды. Корбин пастор 1866 жылы Аботтабадтағы Әулие Лук шіркеуінің викариы болып тағайындалды, кейін ол сол жерде қайтыс болып, Ескі христиан зиратына жерленді. Қоныс кеңейген сайын Үндістан мен Бирмадан тұтқындардың саны арта түсті. Моғол әулетіне жататын немесе көтеріліс кезінде Бахадур Шах Зафарға петиция жібергендердің барлығы аралдарға жер аударылуы мүмкін еді. Шабыттандырушыларды жазалауға алыс аралдар қолайлы орын деп есептелді. Олар материктен оқшауланған ғана емес, аралдарға жасалған теңіз сапары (кала пани) оларды кастадан айырып, әлеуметтік жаңғырық тудырды. Сотталғандар түрмелер, ғимараттар мен портовый құрылыстарды салу үшін тізбекте жұмыс істеді. XIX ғасырдың соңында тәуелсіздік қозғалысы күш алды. Осының салдарынан Андаман аралдарына жіберілетін тұтқындардың саны өсіп, қауіпсіздігі жоғары түрмеге қажеттілік туды. 1889 жылдың тамызынан бастап Чарльз Джеймс Лайл Радж үкіметінде ішкі істер хатшысы болып қызмет етті және Порт-Блэрдегі жазалау ошағын зерттеу тапсырылды. Ол да, ИМС хирургі А. С. Летбридж де, Андаман аралдарына жер аудару жазасы көздеген мақсатына жетпейтінін және қылмыскерлердің Үндістан түрмелеріне қамалудан гөрі сонда баруды қалайтынын анықтады. Лайл мен Летбридж жер аудару жазасына «жазалау кезеңін» енгізуді ұсынды, яғни жер аударылған тұтқындар келгеннен кейін қатал күтімге алынуы керек еді. Осының нәтижесінде «ұялы түрме» деп аталған түрме «көктегі түрмеден тыс кеңістіктегі оқшаулау және қамау орны» ретінде сипатталды.
Although the prison complex itself was constructed between 1896 and 1906, the British authorities in India had been using the Andaman Islands as a prison since the days in the immediate aftermath of the Indian Rebellion of 1857. Shortly after the rebellion was suppressed, captured prisoners were put on trial, with many of them being executed. Others were exiled for life to the Andamans to prevent them from re offending. Two hundred rebels were transported to the islands under the custody of the jailer David Barry and Major James Pattison Walker, an Indian Medical Service (IMS) doctor who had been warden of the prison at Agra. Another 733 from Karachi arrived in April, 1868. In 1863, the Rev. Henry Fisher Corbyn, of the Bengal Ecclesiastical Establishment, was also sent out there and he set up the 'Andamanese Home' there, which was also a repressive institution albeit disguised as a charitable one. Rev. Corbyn was posted in 1866 as Vicar to St. Luke's Church, Abbottabad, and later died there and is buried at the Old Christian Cemetery, Abbottabad. More prisoners arrived from India and Burma as the settlement grew. Anyone who belonged to the Mughal royal family, or who had sent a petition to Bahadur Shah Zafar during the Rebellion was liable to be deported to the islands. The remote islands were considered to be a suitable place to punish the independence activists. Not only were they isolated from the mainland, the overseas journey (kala pani) to the islands also threatened them with loss of caste, resulting in social exclusion. The convicts were also used in chain gangs to construct prisons, buildings, and harbour facilities. By the late 19th century, the independence movement had picked up momentum. As a result, the number of prisoners being sent to the Andamans grew and the need for a high security prison was felt. From August 1889 Charles James Lyall served as home secretary in the Raj government, and was also tasked with an investigation of the penal settlement at Port Blair. Both he and A. S. Lethbridge, a surgeon in the IMS, concluded that the punishment of transportation to the Andaman Islands was failing to achieve the purpose intended and that indeed criminals preferred to go there rather than be incarcerated in Indian jails. Lyall and Lethbridge recommended that a "penal stage" should exist in the transportation sentence, whereby transported prisoners were subjected to a period of harsh treatment upon arrival. The outcome was the construction of the Cellular Jail, which has been described as "a place of exclusion and isolation within a more broadly constituted remote penal space."
Сәулет
Түрме құрылысы 1896 жылы басталып, 1906 жылы аяқталды. Бастапқы ғимарат – құлпынай түсті кірпіштен салынған. Ғимаратты салуға қолданылған кірпіштер Бирмадан әкелінді. Ғимараттың жеті қанаты болды, олардың ортасында мұнара орналасқан, ол күзетшілерге тұтқындарды бақылауға мүмкіндік берді; бұл формат Джереми Бентамның Паноптикон идеясына негізделген. Қанаттар мұнарадан тік сызықтармен, велосипед дөңгелегінің спицалары сияқты таралатын. Әрбір жеті қанат аяқталғаннан кейін үш қабаттан тұрды. Жатақханалар болған жоқ, барлығы 696 камера болды. Әрбір камерада желдеткіш терезесі болды. "Жасушалық түрме" деген ат, тұтқындардың бір-бірімен байланысқа түсуіне бөгет жасайтын жеке жасушалардан шыққан. Сондай-ақ, қанаттар мұндай етіп жобаланған, олардың біріндегі камера есігі екінші қанаттағы камераның арт жағын көретіндей болды. Осылайша, тұтқындар арасында байланыс мүмкін емес еді. Олардың барлығы дерлік оқшауланған түрде ұсталды. Түрме камераларының құлыптары тұтқынның құлыптың кілтіне жете алмайтындай етіп жасалған. Түрме күзетшілері тұтқындарды жауып, кілтін түрме ішіне лақтырып жіберетін. Тұтқын есікті ашуға тырысып, қолын созатын, бірақ қолы құлыпқа жетпей, есікті аша алмайтын.
The construction of the prison started in 1896 and was completed in 1906. The original building was a puce colored brick building. The bricks used to build the building were brought from Burma. The building had seven wings, at the center of which a tower served as the intersection and was used by guards to keep watch on the inmates; this format was based on Jeremy Bentham's idea of the Panopticon. The wings radiated from the tower in straight lines, much like the spokes of a bicycle wheel. Each of the seven wings had three stories upon completion. There were no dormitories and a total of 696 cells. Each cell was in size with a ventilator located at a height of The name, "cellular jail", derived from the solitary cells which prevented any prisoner from communicating with any other. Also, the spokes were so designed such that the face of a cell in a spoke saw the back of cells in another spoke. This way, communication between prisoners was impossible. They were all in solitary confinement. The locks of the prison cells were designed in such a way that the inmate would never be able to reach the latch of the lock. The prison guards would lock up the inmates and throw the key of the lock inside the jail. The inmate would try to put his hand out and try to unlock the door but would never be able to do so as his hand would never reach the lock.
INA бақылауы
1942 жылы наурыз айында жапондықтар Андаман аралдарына шабуыл жасап, жасушалық түрмені және барлық түрме қызметкерлерін басып алды. Жасушалық түрме британдық әскери тұтқындарға, британдықтарды қолдаған күдікті үндістандықтарға, содан кейін Үндістан Тәуелсіздік лигасының мүшелеріне пана болды, олардың көпшілігі жапондықтар тарапынан азапталды және өлтірілді. Осы кезеңде аралдардың басқару құқығы Субхас Чандра Босқа берілді, ол Порт-Блэрдегі Гимхана алаңында Үндістанның ұлттық туын алғаш рет көтерді, АХА генералы А.Д. Логанатанды аралдардың губернаторы етіп тағайындады және Азад Хинд үкіметінің тек эмиграциядағы үкімет емес екенін, сонымен қатар бұл аумақты британдық отаршылдықтан азат еткенін жариялады. 1945 жылдың 7 қазанында британдықтар аралдарды және түрмені қайта бақылауға алды, бұл Жапонияның капитуляциясына бір айдан кейін, Екінші дүниежүзілік соғысы аяқталғаннан соң, 116-шы үндістандық жаяу әскер бригадасының полковнигі Дж. А. Саломонсқа аралдардың тапсырылуынан кейін болды.
The Japanese launched an invasion of the Andaman islands in March 1942, capturing the Cellular Jail and all prison personnel. The Cellular Jail then became home to British prisoners of war, suspected Indian supporters of the British, and later of members of the Indian Independence League, many of whom were tortured and killed there by the Japanese. Notionally during this period control of the Islands was passed to Subhas Chandra Bose, who hoisted the Indian National Flag for the first time on the islands, at the Gymkhana Ground in Port Blair, appointed INA General AD Loganathan as the governor of the Islands, and announced the Azad Hind Government was not merely a Government in Exile, and had freed the territory from British colonial rule. On 7 October 1945 the British resumed control of the Islands, and prison, following the surrender of the islands to Brigadier J. A. Salomons, of the 116th Indian Infantry Brigade, a month after the Surrender of Japan, at the end of World War II.
Тәуелсіздік алғаннан кейін
Түрмедегі тағы екі қанат ғимараты Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін бұзылды. Бірақ, бұл бірнеше бұрынғы тұтқындар мен саяси қайраткерлердің наразылығын тудырды, олар мұны өз тарихының айқын куәліктерін жою әрекеті деп есептеді. 1963 жылы "Тұрме" аумағында Говинд Баллаб Пант ауруханасы құрылды. Қазір ол 500 төсектік, 40-қа жуық дәрігері бар аурухана, ол жергілікті халыққа қызмет етеді. "Тұрме" 1979 жылғы 11 ақпанда Үндістанның сол кездегі премьер-министрі Морарджи Десаймен Ұлттық естелік орны деп жарияланды. Түрменің құрылысы аяқталғанына 100 жыл толуы 2006 жылғы 10 наурызда белгіленді. Осы оқиғада көптеген бұрынғы тұтқындар Үндістан үкіметімен бірге құрметтелді. Басқа да экскурсиялармен қатар, кешкі уақытта түрмедегілердің ауыр сынақтары мен қиындықтарын көрсететін дыбыс және жарық шоуы да көрсетіледі. Ол ағылшын және хинди тілдерінде қолжетімді.
Another two wings of the jail were demolished after India achieved independence. However, this led to protests from several former prisoners and political leaders who saw it as a way of erasing the tangible evidence of their history. The Govind Ballabh Pant Hospital was set up in the premises of the Cellular Jail in 1963. It is now a 500 bed hospital with about 40 doctors serving the local population. Cellular Jail was declared a National Memorial by the then Prime Minister of India, Morarji Desai on 11 February 1979. The centenary of the jail's completion was marked on 10 March 2006. Many former prisoners were celebrated on this occasion by the Government of India. Apart from guided tours, a sound and light show is also run in the evenings narrating and showcasing the trials and tribulations of the inmates. It is available in English and Hindi.
Танымал мәдениетте
"Каалапани" – 1915 жылы түсірілген, түрме мен оның тұтқындарының тарихи драмасы. Кейбір сахналар нағыз түрмеде түсірілді.
Kaalapani, a Malayalam Historical drama film was based on the prison and its inmates during 1915. Some scenes were shot in the actual prison.