Кіріспе

Ресейдің Вологда облысындағы Ферапонтов монастыры орыс ортағасырлық өнерінің ең таза мысалдарының бірі саналады, осы себепті ЮНЕСКО оны Әлемдік мұра тізіміне енгізді. Монастырь 1398 жылы қадірлі емес Ресейдің солтүстігінде, Кирилло-Белозерск монастырынан шығысқа қарай, әріптес монахы Кирилло Белозерскийдің есімімен аталатын Әйгілі Ферапонты қасиетті кісінің құрылысы болды. Монастырь атағы Кириллоның шәкірті, 1447 жылы Троице-Сергиева Лаврасының игумены болған Мартинианның басшылығымен кеңіне тарады. Мартиниан қайтыс болғаннан кейін де оның монастыры Иван III отбасының мүшелерімен қорғалды және қолдау көрді. Ең көне құрылысы – Құдай шешенінің тууы соборы (1490 ж.) Ростов шеберлерімен кірпіштен салынған. Бұл ғимарат 1490 жылдары Ресейдің солтүстігінде тұрғызылған үш әдемі собордың арасында ең жақсы сақталған. Ішкі қабырғалардың барлығы ұлы ортағасырлық суретші Дионисийдің құнды фрескаларымен жабылған. Бұл – толық боялған қабырғалары бар соңғы орыс ортағасырлық шіркеуі. 1530 жылдары қазына, трапездік зал және еңселі Ақпарат шіркеуі қосылды, оның үстінде қоңырау мұнарасы орналасқан. Сол кезде монастырь Иван Темірқасықтан артықшылықтар алып, айналасында 60-қа жуық ауылға ие болды. Царь өзі де жиі қажы ретінде монастырьға келіп тұратын. Ұлы қасірет заманында монастырь поляктар тарапынан қиратылды. Жаңару кезеңінде кешенге шатыр тәрізді Мартиниан шіркеуі (1641), екі шатырлы барбикан (1650) және қоңырау мұнарасы (1680) салынды. 1638 жылғы қоңырау сағаттары Ресейдегі ең көне сағаттар деп есептеледі. Монастырь діни маңыздылығын біртіндеп жоғалтып, Патриарх Никон сияқты беделді дін қызметкерлерінің жер аударылатын орнына айналды. 1798 жылы император Павел оны таратып, 1904 жылы монастырь ретінде қайта құрды, 20 жылдан кейін большевиктер жапты және 1975 жылы мұражайға айналдырды. Мұражай 1991 жылдан бері «Ресейдің солтүстігі» ұлттық паркінің құрамына кіреді. 2013 жылдың қаңтарынан бастап монастырь мен оның аумағының суреттерін Google Street View арқылы қарауға болады.