Берлин кодексі: ежелгі копт қолжазбасы

Кіріспе

Көне копт қолжазбасы

Берлин кодексі (сонымен қатар Ахмим кодексі және Берлин гностикалық кодексі деп те аталады), Papyrus Berolinensis 8502 нөмірімен тіркелген, 5-шы ғасырдағы копт қолжазбасы. Ол Египеттің Ахмим қаласында табылған. 1896 жылдың қаңтарында, Карл Рейнхардт Қайырда христиан зиратындағы қабырғадағы ойыстан жақында ғана табылған, қауырсынға оралған кодекс сатып алды. Бұл папирусқа байланған кітап (кодекс), 5-шы ғасырдың басында (немесе мүмкін 4-шы ғасырдың соңында) жазылған. Ол сол кезде Египетте кеңінен қолданылған Сахид диалектісінде копт тілінде жазылған. Кодекс Берлиндегі Берлин мұражайына жеткізілді, онда Карл Шмидт 1896 жылдың 16 шілдесінде оны Пруссия Корольдік ғылым академиясының назарына жеткізді. Шмидт 1903 жылы Петрдің ісін өңдеді, бірақ Берлин кодексінің гностикалық мазмұны 1955 жылға дейін толық аударылмады. 1970 жылдарға дейін оған көп адам назар аударған жоқ, бірақ 1945 жылы Наг-Хаммадиде табылған ерте христиандық гностикалық құжаттардың танымал тобының ашылуынан кейін ерте христиандықты зерттеуші ғалымдардың жаңа буыны оған үлкен қызығушылық танытты. "Берлин кодексі" – ағаш тақтайлармен бекітілген, былғарымен қапталған, бірақ былғарыға да, пергаментке де, алюминиймен өңделген теріге де ұқсамайтын бір ғана қосымшасы бар копт кодексі. Берлин кодексінде төрт мәтін біріктірілген. Барлығы грек тіліндегі, копт тіліне аударылған туындылар. Біріншісі, екі бөлімнен тұрады, Марияның Ізгі хабарының фрагменті, оның негізгі көзі осы қолжазба. Бұл қолжазба грек тіліндегі бұрынғы түпнұсқаның копт тіліне аудармасы. Сақталған беттері жақсы сақталғанмен, мәтін толық емес және табылған мәліметтерге сүйенсек, кодекс осымен басталады деп есептесек, Марияның Ізгі хабары он тоғыз беттен тұрған; 1–6 және 11–14 беттері мүлдем жоқ. Кодекс сонымен қатар Жоханның апокрифі, Иса Мәсіхтің Софиясы және Петрдің ісінің тұжырымдамасын қамтиды. Бұл мәтіндер көбінесе бұрынғы Наг-Хаммади мәтіндерімен бірге талқыланады.

The Berlin Codex (also known as the Akhmim Codex and the Berlin Gnostic Codex, BG), given the accession number Papyrus Berolinensis 8502, is a Coptic manuscript from the 5th century CE, unearthed in Akhmim, Egypt. In Cairo, in January 1896, Carl Reinhardt bought the codex, which had been recently discovered, wrapped in feathers, in a niche in a wall at a Christian burial site. It was a papyrus bound book (a codex), dating to early 5th century (or possibly late 4th century) that was written in Sahidic dialect of Coptic, which was in common use in Egypt during that time. It was taken to Berlin for the Berliner Museen, where it was brought to the notice of the Royal Prussian Academy of Sciences by Carl Schmidt, July 16, 1896. Schmidt edited the Act of Peter in 1903, but the gnostic contents of the Berlin Codex were not finally completely translated until 1955. Few people paid attention to it until the 1970s, when a new generation of scholars of early Christianity took an increased interest in the wake of the discovery of the more famous group of early Gnostic Christian documents found at Nag Hammadi in 1945. The "Berlin Codex" is a single quire Coptic codex bound with wooden boards covered with a leather that neither resembles tanned leather, nor does it resemble parchment or alum tawed skin (i. e. skin that has been dressed with alum to soften and bleach it). Four texts are bound together in the Berlin Codex. All are Greek works in Coptic translations. The first, in two sections, is a fragmentary Gospel of Mary, for which this is the primary source manuscript. The manuscript is a Coptic translation of an earlier Greek original. Though the surviving pages are well preserved, the text is not complete and it is clear from what was found that the Gospel of Mary contained nineteen pages, assuming that the codex begins with it; pages 1–6 and 11 14 are missing entirely. The Codex also contains the Apocryphon of John, The Sophia of Jesus Christ, and an epitome of the Act of Peter. These texts are often discussed together with the earlier Nag Hammadi texts.

Шығармалары

Ескі Петрус актілері. Апокрифтік апостол әдебиетімен байланыста, сондай-ақ жаңадан табылған фрагмент, Карл Шмидт зерттеуі, Хинрикс, Лейпциг, 1903 ж. In: Texte und Untersuchungen zur Geschichte der altchristlichen Literatur. Оскар фон Гебхардт пен Адольф Харнак редакторымен шығарылған, Жаңа серияның тоғызыншы томы, бүкіл серияның жиырма төртінші томы. Бұл неміс аудармасы Берлиндегі Папирус жинағындағы P 8502 нөмірімен белгіленген папирус қолжазбасына сілтеме жасайды.