Кіріспе

Польшалық-американдық белсенді және Холокосттан аман қалған Захава Бурак (туған есімі Радза, 14 желтоқсан 1932 – 28 қыркүйек 2001) Польшадан шыққан еврей, Холокосттан аман қалған және АҚШ-та белгілі меценат, қоғамдық қайраткер және саяси белсенді болған. Бала кезінде ол отбасымен бірге поляк католиктерінің үйінің ішкі кеңістігінде екі жарым жыл жасырынып, Холокосттан аман қалды. 1945 жылы Польша азат етілгеннен кейін, ол Израильге жасырын түрде жеткізілді, онда он екі жыл өмір сүрді, оның ішінде екеуін Хагана жартылай әскери ұйымында қызмет етуге жұмсады. 1958 жылы Бурак АҚШ-қа көшіп, еврей мәселелері бойынша американдық және израильдік саясаткерлермен бірлесіп жұмыс істеді.

Холокосттан аман қалу

Захава Бурак 1932 жылы Польшаның Новый Корчин қаласында Луи мен Гитла Радзаның отбасында дүниеге келген. Бурактың үш әпкесі болған: Рита, Мириам және Сара. Сараңдыққа байланысты, оның үлкен әпкесі Рита отбасынан бөлініп, пойызға мінген; ол ақырында Берген-Бельзен концлагеріне жеткізілген. Жозеф Луи Радзаның ескі досы болған және отбасыға қажет болған жағдайда көмек көрсетуге бұрын ұсыныс жасаған. 1945 жылы неміс жоғарғы басшылығы Макуговскилердің үйін жергілікті штаб ретінде басып алып, Макуговскилерді шығарып жіберді. Бурактың естеліктеріне сәйкес, Радзалар дұға кітабын алып, яһудилердің өлгендерге арналған дұғасы – қадишті оқып, "барлығымыз Құдайға өлеміз деп шүкіршілік айттық". Жозеф отбасын бірнеше шақырым қашықтықтағы, ешкім танымайтын қалаға алып барып, оларды қорғаған адамды ешкімге жарияламауға уәде алды. Ересек өмірінде Бурак өзін және отбасын құтқарған поляк жұбайларын іздеуді жалғастырды. Ол Американың Вестчестер-Путнам скауттар кеңесі, сондай-ақ Дэвид Йеллиннің білім беру колледжі және тағы да көптеген ұйымдармен байланыста болды. 1975 жылы ол Джимми Картермен танысты, ол 1976 жылғы сайлауға Демократиялық партияның үміткері ретінде ресми түрде ұсынылмас бұрын, кейіннен Вестчестерде оның сайлау науқанын ұйымдастырды. Бурак 1976 жылғы президенттік сайлауда жеңіске жеткен Картердің инаугурациялық шеруіне қатысты. 1984 жылы сенатор Джозеф Р. Пизани Вестчестер қауымына ұзақ жыл қызмет еткені үшін Буракты құрметтеу туралы қаулыны Нью-Йорк штатының сенатына енгізді. 1986 жылы Бурак Стефания мен Жозеф Макуговскилермен байланыс орнатты. Захава 2001 жылдың 28 қыркүйегінде қатерлі ісіктен қайтыс болды.