Бад Пирмонт қаласының тарихы мен курорттық мәртебесі

Кіріспе

Бад Пирмонт (немісше: Bad Pyrmont, Батыс төменгі немісше: Bad Purmunt) – Германияның Төменгі Саксония жеріндегі Хамелин-Пирмонт округінің 19 000-ға жуық халқы бар қала. Ол Еммер өзенінің жағасында, Везер өзенінен батысқа қарай орналасқан. Бад Пирмонт – 17 және 18 ғасырларда патшалық сарайлардың танымал демалыс орны ретінде даңқ алған мәшһүр шипажай. Бұл қала Германиядағы Діни Достар Қоғамының (квакерлер) орталығы болып табылады.

Тарих

Бұрын Пирмонт деп аталған бұл қала орта ғасырларда шағын графтықтың орталығы болған. Графтық 1194 жылы Шваленберг графтығынан тәуелсіздік алды. Тәуелсіздік 1494 жылы графтық әулетінің тоқырауына дейін сақталды, содан кейін графтық Шпигельберг графына мұра болып өтті. 1557 жылы графтықты Липпе, ал 1583 жылы Глейхен графтығы мұра етті. 1625 жылы графтық мұрагерлік арқылы әлдеқайда ірі Вальдек графтығының құрамына кірді. 1668 жылы Рейхскамергерихт (Императорлық сот) Падерборн епископтығының Пирмонт несие бойынша кепіл ретінде берілгені туралы талаптарын жоққа шығарды, соның нәтижесінде Вальдек графының Пирмонтқа қатысты құқықтары расталды. Ол бұрын графтықтың астанасы болған Люгде аймағын епископтыққа өтемақы ретінде берді. 1712 жылдың қаңтар айында Вальдек пен Пирмонт графы император Карл VI тарапынан мұрагерлік ханзада мәртебесіне көтерілді, граф бұл екі атақты бір жыл бұрын біріктірген еді. 1805 жылдан 1812 жылға дейін Пирмонт қысқа мерзімге бұрынғы ханзаданың қайтысынан кейін мұрагерлік және бөлісу нәтижесінде қайтадан жеке княздыққа айналды, бірақ екі бөлігі 1812 жылы қайта біріктірілді. Вальдек-Пирмонт княздығы 1815 жылғы Вена конгресінен кейін мәртебесін сақтап, Германия конфедерациясының мүшесі болды. 1813 жылы Пирмонт тұрғындары Вальдек-Пирмонт аймағындағы автономияның жетіспеушілігіне наразылық білдіре бастады, ал екі аймақтың бөлек конституциялық мәртебесі келесі жылы расталды, 1849 жылға дейін ресми одақ құрылды. 1868 жылдан бастап княздық Пруссия тарапынан басқарылды, бірақ заң шығару құқығын сақтап қалды. Пруссиялық басқару шағын мемлекет үшін әкімшілік шығындарды азайтуға бағытталды және бірнеше рет жаңартылған он жылдық келісімшартқа негізделді. 1871 жылы ол жаңа Германия империясының құрамына кірді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен, неміс революциясы кезінде ханзада тақтан бас тарды, ал Вальдек-Пирмонт Веймар республикасының құрамындағы еркін мемлекетке айналды. 1921 жылдың 30 қарашасында жергілікті референдумнан кейін Пирмонт қаласы мен ауданы бөлініп, Пруссияның Ганновер провинциясына қосылды, ал 1929 жылы Вальдек Пруссияның Гессен-Нассау провинциясына қосылды.

Formerly called Pyrmont, it was the seat of a small county during much of the Middle Ages. The county gained its independence from the Grafschaft Schwalenberg in 1194. Independence was maintained until the extinction of the comital line in 1494, when the county was inherited by the Grafen von Spiegelberg. In 1557, the county was inherited by Lippe, then by the County of Gleichen in 1583. In 1625, the county became part of the much larger County of Waldeck through inheritance. In 1668, the Reichskammergericht (Imperial Chamber Court) ruled against the Bishopric of Paderborn's claims that Pyrmont had been collateral in a loan, confirming the Count of Waldeck's rights over Pyrmont, who ceded the Amt of Lügde — previously the county's capital — to the bishopric in compensation. In January 1712, the Count of Waldeck and Pyrmont was elevated to hereditary prince by Emperor Charles VI, the count having combined the two titles the previous year. For a brief period, from 1805 to 1812, Pyrmont was again a separate principality as a result of inheritance and partition after the death of the previous prince, but the two parts were united again in 1812. The principality of Waldeck Pyrmont retained its status after the Congress of Vienna of 1815 and became a member of the German Confederation. In 1813, the inhabitants of Pyrmont began to protest at their lack of autonomy within Waldeck–Pyrmont and the separate constitutional nature of the two territories was confirmed the following year, until a formal union was established in 1849. From 1868 onward, the principality was administered by Prussia, but retained its legislative sovereignty. Prussian administration served to reduce administrative costs for the small state and was based on a ten year contract that was repeatedly renewed. In 1871 it became a constituent state of the new German Empire. At the end of World War I, during the German Revolution the prince abdicated and Waldeck–Pyrmont became a free state within the Weimar Republic. On 30 November 1921, following a local plebiscite, the town and district of Pyrmont were detached and incorporated into the Prussian Province of Hanover, with Waldeck following into the Prussian province of Hesse Nassau in 1929.

Экономика

Бад-Пирмонт қаласының экономикасы туризмге негізделген. Бад-Пирмонтер минералды суы Бад-Пирмонт қаласында бөтелкеге құйылады.

Көрікті жерлер

Бад-Пирмонт үлкен Курпаркпен және кең аумақты ашық пальма бағымен танымал. 1706–10 жылдары салынған Барокко сарайы – 16 ғасырдан бастау алатын ірі бекініс кешенінің бір бөлігі. Бүгінде сарайда қалалық және шипажай тарихы мұражайы орналасқан.