Кіріспе

"PEG қатынасы" (баға/пайда-өсім қатынасы) – акция бағасын талдау құралы. "PEG қатынасы" (баға/пайда-өсім қатынасы) – акция бағасы, бір акцияға шаққандағы табыс (EPS) және компанияның күтілетін өсуі арасындағы қатынасты анықтайтын бағалау көрсеткіші. Әдетте, өсу қарқыны жоғары компанияда P/E қатынасы да жоғары болады. Сондықтан, тек P/E қатынасын пайдалану жоғары өсуді көрсеткен компанияларды басқа компанияларға қарағанда қымбатқа бағаланғандай етіп көрсетуі мүмкін. P/E қатынасын табыстың өсу қарқынына бөлгенде, нәтижесіндегі қатынас әртүрлі өсу қарқыны бар компанияларды салыстыру үшін тиімдірек болады деп есептеледі. PEG қатынасы ыңғайлы жуықтау ретінде қарастырылады. Оны алғаш рет Марио Фарина 1969 жылы жарық көрген «Қор нарығында сәтті инвестициялауға бастаушылар нұсқаулығы» атты кітабында сипаттаған. Кейін Питер Линч оны танымал етті, ол 1989 жылы шыққан «Уолл-стриттен бір қадам алда» кітабында «Әділ бағаланған кез келген компанияның P/E қатынасы оның өсу қарқынына тең болады» деп жазды, яғни, әділ бағаланған компанияның PEG көрсеткіші 1-ге тең болады. Бұл формула тұрақтылықтардың қосындысы әдісі арқылы теориялық тұрғыдан негізделуі мүмкін.

Негізгі формула

+Мысалдар Yahoo! Finance PEG есептеу үшін 5 жылдық күтілетін өсім қарқынын және ағымдағы қаржы жылына қатысты EPS болжамы негізіндегі P/E көрсеткішін пайдаланады (IBM үшін PEG 2008 жылғы 9 тамызда 1,26-ны құрады). NASDAQ веб-сайты кәсіби сарапшылардың консенсусына негізделген алдағы 12 айдағы болжамды өсім қарқынын және болжамды табысты қолданады. (IBM үшін PEG 2008 жылғы 9 тамызда 1,148-ді құрады). Бұл көрсеткіш проценттік мән ретінде беріледі және инфляцияны ескеру үшін нақты өсімді пайдалану қажет. Мысалы, егер компания нақты шамада жылына 30% өссе және P/E көрсеткіші 30,00 болса, онда PEG көрсеткіші 1,00-ге тең болады. 1,00-ден төмен көрсеткіш акцияның бағасы төмен екенін, ал 1,00-ден жоғары көрсеткіш акцияның бағасы жоғары екенін көрсетеді. Есептеуде қолданылатын P/E қатынасы болжамды немесе өткен кезеңге қатысты болуы мүмкін, ал жылдық өсім қарқыны келесі жылға немесе келесі бес жылға күтілетін өсім қарқынын көрсетуі мүмкін.

Көрсеткіш ретінде

PEG – акцияның нақты құнының мүмкін екенін көрсететін кеңінен қолданылатын индикатор. PE коэффициенттері сияқты, PEG көрсеткіші төмен болса, акцияның құны артық бағаланбағандығын білдіреді. Көптеген сарапшылар оны баға/табыс коэффициентінен артық көреді, себебі ол өсуді де ескереді. Сондай-ақ PVGO-ны қараңыз. PEG коэффициентінің 1 саны шығын мен өсу арасындағы әділ тепе-теңдікті білдіреді деп есептеледі, яғни күтілетін өсуді ескергенде акцияның құны орынды. Деректерге қарапайым талдау жүргізсек, 0 мен 1 арасындағы PEG көрсеткішіне ие компаниялар жоғары кіріс әкелуі мүмкін. PEG коэффициенті акцияның қазіргі кірісі теріс болса (теріс табыс) немесе болашақ кіріс төмендеуі күтілсе (теріс өсім) теріс санға ие болуы мүмкін. Теріс қазіргі кірістен есептелген PEG коэффициенттері көбінесе мағынасыз деп қарастырылады, тек инвестиция тәуекелінің жоғары екенін көрсетеді.

Артықшылықтар

Инвесторлар PEG коэффициентін қалауы мүмкін, себебі ол компанияның табысының күтілетін өсуіне нақты баға береді. PEG коэффициенті компанияның жоғары P/E коэффициенті акция бағасының шамадан тыс жоғары екенін немесе компанияның болашаққа үміт беретін өсу перспективаларын көрсетеді деген ұсыныс бере алады.

Кемшіліктер

PEG коэффициенті жоғары өсуі жоқ компанияларды бағалау үшін тиімді емес. Мысалы, ірі, қалыптасқан компаниялар сенімді дивидендтік кіріс ұсынуы мүмкін, бірақ өсуге мүмкіндік аз болады. Компанияның өсу деңгейі – шамамен алынған көрсеткіш. Ол болашақ оқиғаларды болжаудың шектеулеріне байланысты. Компанияның болашақ өсуі нарық жағдайы, кеңеюдегі қиындықтар және инвесторлардың қызығушылығы сияқты көптеген факторларға байланысты өзгеруі мүмкін. Сонымен қатар, "PEG=1" деген конвенция шартты және тәжірибелік ереже саналады. PEG есептеудің қарапайымдылығы мен ыңғайлылығы бірнеше маңызды айнымалыларды ескермейді. Біріншіден, PEG-де қолданылатын компанияның абсолютті өсу деңгейі экономиканың жалпы өсу деңгейін ескермейді, сондықтан инвестор акцияның PEG-ін өзінің саласы және бүкіл экономика бойынша орташа PEG-мен салыстыруы керек, бұл акцияның инвестиция үшін қаншалықты бәсекеге қабілетті екенін анықтау үшін қажет. Экономиканың жоғары өсу кезеңінде төмен (тартымды) PEG басқа акциялармен салыстырғанда айқын көрінбеуі мүмкін, ал экономиканың баяу өсуі немесе рецессия кезеңінде жоғары PEG керісінше. Сонымен қатар, экономиканың өсу деңгейінен әлдеқайда жоғары компаниялардың өсу деңгейі тұрақсыз және компанияға қазіргі деңгейін сақтап тұруға кедергі келтіретін кез келген проблемаларға осал. Сондықтан, экономиканың өсуімен салыстырғанда тұрақты және тұрақты өсу деңгейі бар жоғары PEG акциялары, қысқа мерзімді өсу "динамикасында" болуы мүмкін төмен PEG акцияларына қарағанда көбінесе тартымды инвестиция болып табылады. Жылдар бойы экономиканың өсу деңгейінен жоғары тұрақты өсім әдетте жоғары табыс әкелетін компанияны көрсетеді, бірақ экономиканың қалған бөлігінің өзгеруіне қарамастан, өсім тұрақты пайыз болса, алаяқтыққа да алып келуі мүмкін (Берни Мэдоффтың Понци схемасындағы кірістер үшін бірнеше жыл бойы болғандай). Сонымен қатар, өте төмен бағаға байланысты төмен баға/табыс коэффициентіне ие, өте қаупі жоғары және құбылмалы акциялардың құбылмалылығы да PEG есептеулерінде түзетілмейді. Бұл акциялардың PEG-і өте төмен қысқа мерзімді (~1 жыл) PE коэффициентіне байланысты болуы мүмкін (мысалы, 1 доллардан 2 долларға дейін 100% өсу деңгейі), бұл болашақ өсімді немесе тіпті төлем қабілетін сақтаудың кепілі емес.