Пипстон ұлттық ескерткіші – Миннесотадағы 23 тайпаның қасиетті тас кен орындары. Дәстүрлі рәсімдерге арналған құбырлар жасау үшін бейтарап аймақ болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Пайпстоун ұлттық ескерткіші Миннесота штатының оңтүстік-батысында, Пайпстоун қаласының солтүстігінде орналасқан. Ол АҚШ-тың 75-ші тас жолы, Миннесота штатының 23-ші және 30-шы тас жолдары бойында жатыр. Бұл карьерлер Солтүстік Американың 23 тайпалық ұлты үшін мәдени маңызы зор. Бұл жерді тарихи тұрғыдан иеленген халықтар ретінде Янктон Дакота, Айова және Омаха тайпалары белгілі. Көне заманда карьерлер бейтарап аймақ болып саналған, онда барлық тайпалар салтанатты құбырлар жасау үшін тас қазып алатын. Катлинит, немесе "құбыр тасы" дәстүрлі түрде салтанатты құбырлар жасауға қолданылады. Олар жазық далалық үнділердің дәстүрлі амалдарында маңызды рөл атқарады. Археологтардың пікірінше, бұл жер 3000 жылдан бері пайдаланылып келеді, ал Миннесота құбыр тасы Солтүстік Американың көне зираттарында кең аумақта табылған.
Pipestone National Monument is located in southwestern Minnesota, just north of the city of Pipestone, Minnesota. It is located along the highways of U. S. Route 75, Minnesota State Highway 23 and Minnesota State Highway 30. The quarries are culturally significant to 23 tribal nations of North America. Those known to actually occupied the site chronologically are the Yankton Dakota, Iowa, and Omaha peoples. The Quarries were considered a neutral territory in the historic past where all tribal nations could quarry stone for ceremonial pipes. The catlinite, or "pipestone", is traditionally used to make ceremonial pipes. They are vitally important to Plains Indian traditional practices. Archeologists believe the site has been in use for over 3000 years with Minnesota pipestone having been found in ancient North American burial mounds across a large geographic area.
Тарих
15-18 ғасырларда Айова тайпасы кеніштің жанында өмір сүрген. 1700 жылдардың соңына қарай Сиу тайпасы аймақта үстемдік құрды. 1849 жылдың 11 қазанында Миннесота аумақтық заң шығарушы органы қабылдаған бесінші қаулы бойынша Вашингтон қаласындағы Вашингтон ескерткішіне құбыр тас блогы жіберілді. Оны Генри Х. Сибли жинады. Қызыл тас Дакота/Лакота тілінде ínyanša деп аталады. 1851 жылы Дакота тайпасының Сиссетон және Вахпетон рулары Траверс-де-Сиу шартына қол қойып, Оңтүстік-Батыс Миннесотаның аумағын АҚШ үкіметіне өткізді, соның ішінде кеніш те солардың құрамына кірді. Алайда, өткізілген жердің бір бөлігі Янктон тайпасының меншігі деп есептелді және олар шартына қатыспады, қол қоймады. Кенішті қорғау үшін Янктон Дакотасы 1858 жылдың 19 сәуірінде қол қойылған Янктон шартының 8-бабы арқылы кенішке шектеусіз қол жеткізу құқығын қамтамасыз етті. Осы арқылы 600 акрдан астам жерді қамтитын, бір шақырым шаршы алақанды қорық құрылды, бірақ ол бірнеше рет қоныс аударушылардың шабуылына ұшырады. Янктон тайпасы осыны заңсыз деп есептеп, АҚШ Жоғарғы Сотына өз талаптарын жеткізді. 1926 жылы сот олардың пайдасына шешім шығарып, оларға өтемақы төлеуді бұйырды. Ұлттық ескерткіш 1937 жылдың 25 тамызында Конгресс актісімен құрылды, ал құрылған заңнамада американдықтардың кеніштен тас өндіру құқығы расталды. Ұлттық саябақтар қызметі 23 туысқан тайпаның өкілдерімен жерді басқару, тарихи мұраны сақтау, көрмелерді жобалау және саябақты басқарудың басқа да салалары бойынша үнемі кеңеседі. Тарихи аймақ "Cannomok'e—Pipestone Ұлттық ескерткіші" деген тақырыппен Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Cannomok'e Дакота тілінде "құбыр тас кеніші" деген мағынаны білдіреді. Ескерткіштегі құбыр тас кеніштері сонымен қатар Миннесота штатының тарихи орны болып табылады.
From the 15th to 18th centuries the Iowa people lived by the quarry. By the late 1700s, the Sioux were the dominant tribe in the area. On October 11, 1849 the 5th Resolution passed by the Minnesota Territorial Legislature was to send a block of pipestone to the Washington Memorial in Washington, D. C. It was collected by Henry H. Sibley. The red stone is referred as ínyanša in the Dakota/Lakota language. In 1851 the Sisseton and Wahpeton bands of the Dakota signed the Traverse des Sioux treaty ceding southwest Minnesota to the U. S. Government including the quarry. However, some of that ceded land was claimed by the Yankton people and they were not present nor signers of the treaty. To protect the site, the Yankton Dakota secured unrestricted access via article 8 of the Yankton Treaty signed on April 19, 1858. That created a one mile square reservation, of over 600 acres, which was encroached upon by settlers multiple times. The Yankton tribe contested this seizure as illegal taking their claim to the U. S Supreme Court. The court ruled in their favor in 1926 and ordered that they be compensated. The National Monument was established by an act of Congress on August 25, 1937, with the establishing legislation reaffirming the quarrying rights of the Native Americans. The National Park Service regularly consults with representatives from 23 affiliated tribal nations to discuss land management practices, historic preservation, exhibit design, and other facets of the park's management. The historic area is listed on the National Register of Historic Places under the heading "Cannomok'e—Pipestone National Monument". Cannomok'e means "pipestone quarry" in the Dakota language. The pipestone quarries within the monument are also designated as a Minnesota State Historic Site.