Герман Банг: Даниялық журналист және жазушының өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Герман Йоахим Банг (20 сәуір 1857 – 29 қаңтар 1912) – Дания журналисі және жазушысы, қазіргі заманғы үзіліс кезеңінің өкілдерінің бірі.

Ерте өмір және білім

Банг Данияның Альс аралында, Ассербальде дүниеге келді, ол викар Фредерик Людвиг Бангтың (1816–75) және Тора Элизабет Саломин Блахтың (1829–71) ұлы еді. Оның әкесінің әкесі дәрігер Оле Банг болған. Ол сондай-ақ Н. Ф. С. Грунтвигпен туыс болды. Оның отбасы тарихында ақылсыздық пен аурулар жиі кездесетін. Екінші Шлезвиг соғысы кезінде Банг отбасымен бірге Хорсенске көшті. Кейін әкесі Зеландиядағы Терслоседе пастор болып тағайындалды. Анасы 1871 жылы қайтыс болды. Әкесі психикалық ауруға шалдығып, төрт жылдан кейін дүние салды. Банг 1875 жылы Соро академиясын бітіріп, 1877 жылы Копенгаген университетінде философия магистрі (Cand. Phil.) дәрежесін алды. Алғашқы студенттік жылдарында ол әкесінің әкесі, қарт Бангпен бірге тұрды, кейін оны «Det graa hus» романында суреттеді. Ол заң оқуды бастады, бірақ актер болу арманымен оқуын тастады. 1880 жылы «Үмітсіз рулар» (Haabløse Slægter) романын жариялады, ол бірден қызығушылық тудырды. Романның басты кейіпкері жасы үлкен әйелмен қарым-қатынаста болған жас жігіт еді. Сол кезде кітап әдепсіз деп есептелді және тыйым салынды. Біраз уақыт саяхаттағаннан кейін, Норвегия мен Швецияда сәтті лекциялар оқығаннан соң, ол Копенгагенге қоныстанды және скандинавиялық роман жазушыларының қатарына енген романдар мен әңгімелер жинақтарын шығарды. Оның ең танымал туындылары – «Федра» (1883) және «Тине» («Tina», 1889). Соңғысы оның авторына Хенрик Ибсеннің достығын және Йонас Лидің ыстық ықыласын сыйлады. Оның басқа да еңбектері: «Ақ үй» (Det hvide Hus, 1898), «Эксцентрикалық әңгімелер» (Excentriske Noveller, 1885), «Тыныш тірлік» (Stille Eksistenser, 1886), «Өмір мен өлім» (Liv og Død, 1899), «Михаил періште» (Englen Michael, 1902), өлеңдер жинағы (1889) және естеліктер, «Он жыл» (Ti Aar, 1891). Банг гомосексуал болған, бұл факт Дания мәдени өмірінде оның оқшаулануына себеп болды және оны жамандау науқанының құрбаны етті. Өмірінің көп бөлігін әпкесімен бірге өткізді, бірақ 1885–86 жылдары Прагада неміс актері Макс Айсфельдпен (1863–1935) бірнеше жыл тұрды. Саясатқа қызығушылық танытпаған ол натуралистік қозғалыстағы әріптестерінен алшақ болды. Актерлік мансабы сәтсіз аяқталған Банг Париж бен Копенгагенде театр продюсері ретінде танымал болды. Ол Дания, Скандинавия және Германия газеттеріне мақалалар жазып, қазіргі заманғы репортаждарды дамытты. Оның Кристиансборг сарайындағы өрт туралы мақаласы Дания журналистикасындағы маңызды оқиға болып саналады. Бангтың туындылары оған еуропалық импрессионист жазушы ретінде даңқ әкелді. Бангтың соңғы жылдары қуғын-сүргін мен денсаулығының нашарлауымен қиын болды. Ол Еуропаны кеңінен аралап, АҚШ-та лекция оқып жүрген кезінде пойызбен келе жатып ауырып, Огденде (Юта штаты) қайтыс болды.

Bang was born in Asserballe, on the small Danish island of Als, the son of vicar Frederik Ludvig Bang (1816–75) and Thora Elisabeth Salomine Blach (1829–71). His paternal grandfather was the medical doctor Ole Bang. He was also related to N. F. S. Grundtvig. His family history was marked by insanity and disease. During the Second Schleswig War, Bang moved with his family to Horsens. His father was later appointed as pastor of Tersløse, on Zealand. His mother died in 1871. His father was hit by mental disease and died just four years later. Bang matriculated from Sorø Academy in 1875 and earned his Cand. Phil. degree from the University of Copenhagen in 1877. He spent his first student years living with his grandfather, Old Bang, whom he later described in the novel Det graa hus. He began to study law but gave up his studies with aspirations to become an actor. In 1880 he published his novel Haabløse Slægter (Families Without Hope), which aroused immediate attention. The main character was a young man who had a relationship with an older woman. The book was considered obscene at the time and was banned. After some time spent in travel and a successful lecture tour of Norway and Sweden, he settled in Copenhagen and produced a series of novels and collections of short stories which placed him in the front rank of Scandinavian novelists. Among his more famous stories are "Fædra" (1883) and "Tine" ("Tina", 1889). The latter won for its author the friendship of Henrik Ibsen and the enthusiastic admiration of Jonas Lie. Among his other works are Det hvide Hus (The White House, 1898), Excentriske Noveller (Eccentric Stories, 1885), Stille Eksistenser (Quiet Existences, 1886), Liv og Død (Life and Death, 1899), Englen Michael (The Angel Michael, 1902), a volume of poems (1889), and recollections, Ti Aar (Ten Years, 1891). Bang was homosexual, a fact which contributed to his isolation in the cultural life of Denmark and made him the victim of smear campaigns. He lived most of his life with his sister, but spent a few years living in Prague in 1885–86, with the German actor Max Eisfeld (1863–1935). Uninterested in politics, he was distant from most of his colleagues in the naturalist movement. Failed as an actor, Bang earned fame as a theatre producer in Paris and in Copenhagen. He was a very productive journalist, writing for Danish, Nordic and German newspapers, developing modern reporting. His article on the fire at Christiansborg Palace is a landmark in Danish journalism. Bang's works earned him renown as a leading European impressionist writer. Bang's last years were embittered by persecutions and declining health. He traveled widely in Europe, and during a lecture tour of the United States he was taken ill on the train and died in Ogden, Utah.

Тақырыптар

Банг негізінен "тыныш өмір сүрушілермен", ескере алмайтын және назарына ілінбейтін адамдармен айналысады, олар көңілсіз және маңызсыз өмір сүреді. Ол әсіресе жалғыз немесе оқшауланған әйелдерді бейнелеуге қызығушылық танытады. "Вед вежен" (Катинка, 1886) - станция бастығының жас әйелінің құпия және ешқашан орындалмаған құмарлығын, өмір бойы қуансыз некеде өмір сүргенін көрсетеді. 1864 жылғы Пруссиямен соғыс (Шлезвигтің екінші соғысы) негізінде жазылған "Tine" (1889) Альс аралындағы жас қыздың трагикалық махаббат оқиғасын баяндайды. "Stuk" (Stucco, 1887) Копенгагеннің "Gründerzeit" кезеңі мен оның сыртқы жаңғыруы және экономикалық спекуляциялары аясында, нақты себебі түсініксіз жоғалып бара жатқан жас жігіттің махаббат оқиғасын айтады. "Ludvigsbakke" (1896) романында жас медбике балалық шағының өзіне сенімсіз досына махаббатын ысыраптайды, ол мүлігін сақтап қалу үшін бай мұрагерге үйленіп, оны тастап кетеді. Оның кейбір кітаптары, соның ішінде "Tina" және "Katinka" (ағылшын тіліндегі атаулары) көптеген тілдерге аударылып, киноға түсірілді. Бангтың 1902 жылғы "Mikaël" романы, Аугуст Роденнің өміріне негізделген, үнсіз кино дәуірінде бейімделу үшін ерекше танымал болды, одан екі фильм жасалды: 1916 жылғы Мауриц Стиллердің "Қанаттар" және 1924 жылғы Карл Теодор Дрейердің "Michael" фильмдері.