Латвия Православ Шіркеуінің Тарихы мен Автокефалияға Қатысты Ахуалы
Latvian Orthodox Church
Латвия Православ шіркеуі – бұл шығыс православиесінің бір бөлігі. 2022 ж. Украинадағы соғысқа байланысты автокефалия мәртебесі берілді, бірақ әлі мойындалмады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Латвиядағы Шығыс православие шіркеуі – Латвиядағы Шығыс православие шіркеуі, Шығыс православие қауымдастығының бір бөлігі. Шіркеудің басшысы Рига және Латвия митрополиті атағын иеленеді. Бұл лауазымды 1990 жылдың 27 қазанынан бері митрополит Александр Кудряшов атқарып келеді. 2022 жылға дейін Латвия Православ шіркеуі Мәскеу Патриархатының (Ресей Православ шіркеуі) өзін-өзі басқаратын бөлігі ретінде мойындалды. 2022 жылдың 8 қыркүйегінде Латвия Парламенті Патриарх Кириллдің Украинаға жасаған ресейлік шабуылды қолдауына байланысты Латвия Православ шіркеуіне автокефалия мәртебесін қабылдауды міндеттеді. 2022 жылдың желтоқсанына дейін басқа православие шіркеулері Латвия шіркеуінің автокефалиясын мойындаған жоқ.
Eastern Orthodox denomination in Latvia
The Latvian Orthodox Church is an Eastern Orthodox church in Latvia, part of the wider Eastern Orthodoxy community. The primate of the church carries the title of Metropolitan of Riga and all Latvia This position has been occupied since October 27, 1990, by metropolitan Aleksandrs Kudrjašovs. Until 2022, the Latvian Orthodox Church was universally recognized as a self governing part of the Moscow Patriarchate (Russian Orthodox Church). On 8 September 2022, the Latvian Parliament directed the Latvian Orthodox Church to accept a status of autocephaly due to Patriarch Kirill's support of the Russian invasion of Ukraine. As of December 2022, no other Orthodox churches have recognized the autocephaly of the Latvian Church.
Тарих
Православие в Латвии начало развиваться в 11 веке как миссионерская область Полоцкой епархии. До завоевания страны в 13 веке католическим Тевтонским орденом, она оставалась преимущественно языческой. Однако до этого часть видных латгальских дворян (например, Висвальдис, Ветсеке) и значительная часть латгальского народа в целом добровольно приняли православие. Ливонская хроника свидетельствует о существовании православных церквей в Йерсике; в то время в предлатвийские языки вошло много слов, связанных с церковью. Православное присутствие продолжалось и после завоевания Тевтонским орденом, по крайней мере официально, в виде церквей для русских купцов и других, но эти были небольшими общинами среди большинства католиков до 1525 года и лютеран впоследствии. После присоединения Латвии к Российской империи в 18 веке (большая часть Латвии – результат Великой Северной войны по Ништадтскому миру, Латгальский край – после Первого раздела Польши в 1772 году) русское и православное присутствие значительно возросло, но Восточная Православная церковь оставалась чуждой латышам. Латвийская Православная церковь как организация, включающая как латышей, так и русских, восходит к 1840-м годам, когда коренные латыши (которые в то время были подданными Российской империи) обратились к Николаю I с просьбой разрешить им проводить богослужения на родном языке. Православная церковь добилась определенного успеха в своей миссии среди латышей благодаря использованию латышского языка и личным обращениям местных православных епископов, стремившихся поддержать коренных латышских жителей, чьи права были ограничены балтийскими немцами. В 1880-х годах в Риге был построен православный Рождественский собор. Однако он всегда вызывал подозрения у лютеранской германской знати этого региона; в то же время преобладающий немецкий характер лютеранской церкви в Латвии стал фактором, побудившим около 40 000 латышей перейти из лютеранства в православие. Когда в 1905 году была провозглашена религиозная свобода, около 12 000 латышей перешли из православия в лютеранство. Во время Первой мировой войны имущество Православной церкви в Латвии было конфисковано оккупирующими немецкими войсками, а в первые годы независимой Латвии правительство не стремилось признать церковь.
Orthodoxy developed in Latvia in the 11th century as a mission field of the diocese of Polotsk. The country remained mostly pagan until it was conquered in the 13th century by the Catholic Teutonic Order. Prior to this, however, part of prominent Latgalian noblemen (e. g., Visvaldis, Vetseke) and a large part of Latgalian people, in general, had converted to Orthodoxy voluntarily. There were Eastern Orthodox churches in Jersika from the evidence of the Livonian Chronicle; many church related words came into pre Latvian languages in that time. An Orthodox presence continued after the Teutonic Order conquest at least officially, in the form of churches for Russian merchants and others, but these were small communities among a majority of Catholics before 1525 and Lutherans afterwards. After Latvia was annexed to the Russian Empire in the 18th century (most of Latvia, a result of the Great Northern War by the Treaty of Nystad, the Latgale region after the First Partition of Poland in 1772), Russian and Orthodox presence increased substantially, but the Eastern Orthodox Church remained foreign to the Latvians. The Latvian Orthodox Church as a body including ethnic Latvians as well as Russians dates back to the 1840s, when native Latvians (who were at that time subjects of the Russian Empire) petitioned Nicholas I of Russia to be allowed to conduct services in their native tongue. The Orthodox Church enjoyed some success in its missions among the Latvians due to its use of the Latvian language and by personal appeal of local Orthodox bishops who sought to support native Latvian inhabitants whose rights were limited by Baltic Germans. In the 1880s the Orthodox Nativity Cathedral was built in Riga. However, it was always regarded suspiciously by the Lutheran Germanic nobles of the area; conversely the predominantly German character of the Lutheran Church in Latvia was a factor in the movement of some 40,000 Latvians from the Lutheran to the Orthodox Church. When religious freedom was proclaimed in 1905, about 12,000 Latvians moved from Orthodoxy to Lutheranism. During World War I, the property of the Orthodox Church in Latvia was confiscated by occupying German forces, and in the early years of independent Latvia the government was not eager to recognize the church.
Өзін-өзі басқару
Осы қиын жағдайда 1921 жылы латыш Янис (Джон) Поммерс Рига архиепископы болып тағайындалды. 1921 жылғы 6 шілдеде Ресей Православ шіркеуі Латвиядағы Православ шіркеуіне автономия (шектелген өзін-өзі басқару құқығы) берді, осылайша Латвия Православ шіркеуі құрылды ("Рига және бүкіл Латвия архиепископтығы"). Поммерс 1926 жылға қарай үкімет тарапынан мойындалуға қол жеткізіп, солшылдар және басқалардың қарсылығына қарамастан, шіркеудің жағдайын тұрақтандырды. Большевиктерге қарсы тұрғанмен, ол Латвия Православ шіркеуін Мәскеу патриархатының құрамында сақтап қалды. 1934 жылы оны кеңес агенттері өлтірді.
In this difficult situation, Jānis (John) Pommers, a native Latvian, was appointed Archbishop of Riga in 1921. On July 6, 1921, the Russian Orthodox Church granted autonomy (limited self governance) to the Orthodox Church in Latvia, thus creating the Latvian Orthodox Church (named "Archidiocese of Riga and all Latvia"). Pommers succeeded in winning recognition from the government by 1926 and, against much opposition from leftists and others, in stabilizing the situation of the church. While opposing the Bolsheviks, he maintained the Latvian Orthodox Church within the Moscow Patriarchate. In 1934, he was assassinated by Soviet agents.
Экуменикалық патриархатқа қосылу
1934 жылы 21 қазанда шіркеудің бас архиепископы Иоанн (Поммерс) қанынан қол үзілгеннен кейін және сол кездегі саяси ахуалға байланысты, Латвия Православ шіркеуі Экуменикалық Патриархаттың қарауына өтуді сұрады. 1936 жылдың ақпан айында Экуменикалық Патриархат Латвия Православ шіркеуінің өтінішін қабылдады: Латвия Православ шіркеуі Экуменикалық Патриархаттың басшылығымен автономды шіркеу мәртебесіне ие болды, сондай-ақ Экуменикалық Патриархат ЛОК-ті архиепископтық деңгейден Митрополиттік деңгейге көтерді; осыдан кейін ЛОК «Рига және бүкіл Латвия Митрополиті» деп аталды. 2006 жылы Шығыс Православие шіркеуіне және оның мақсаттарына қызмет еткендерді марапаттау үшін «Қасиетті шейіт Янис ордені» тағайындалды. Қазіргі Латвияда 350 000 Православие шіркеуінің мүшелері бар. Қызметтер шіркеу славян тілінде жүргізіледі, ал мүшелерінің көпшілігі орыс тілінде сөйлейді. Шіркеу мүшелерінің арасында латыштар азшылық құрайды; Рига, Айнажи, Колка, Веклаицене және басқа да жерлерде латыш тілінде қызмет көрсететін приходтар бар.
After the murder of the church's primate Archbishop John (Pommers) on 21 October 1934 and because of the political situation at that time, the Latvian Orthodox Church asked to come under the jurisdiction of the Ecumenical Patriarchate. In February 1936, the Ecumenical Patriarchate accepted the request of the Latvian Orthodox Church: the Latvian Orthodox Church became an autonomous church under the Ecumenical Patriarchate, and the Ecumenical Patriarchate elevated the LOC from the rank of archidiocese to that of Metropolitanate; the LOC was then named "Metropolitanate of Riga and all Latvia". In 2006, the "Order of the holy martyr Jānis" was instituted to reward those who have served the Eastern Orthodox Church and its aims. In modern Latvia, there are 350,000 Orthodox Church members. The services are in Church Slavonic and the members are predominantly Russian speakers. Ethnic Latvians are a minority among church members; there are parishes with services in Latvian in Riga, Ainaži, Kolka, Veclaicene and in other places.
2022 жылы автокефалияны жариялау
2022 жылдың 8 қыркүйегінде Латвия парламенті, Сейм, Латвия Православ шіркеуінің барлық діндемелік округтары, қауымдары мен мекемелерімен Латвиядан тыс кез келген шіркеу билігінен толық тәуелсіздігін бекітетін Латвия Православ шіркеуі туралы заңға түзетулер қабылдады (автокефалдық шіркеу). 1 қазанға дейін Президенттің кеңсесіне шіркеу басшысының, митрополиттердің, архиепископтардың және епископтардың тағайындалуы туралы хабарлау керек, ал 31 қазанға дейін шіркеу өз жарғыларын шіркеу мәртебесі туралы заңға енгізілген түзетулерге сәйкес келтіруі керек. Бұл шешім Латвия Президенті Эгилс Левиц «Бұл заң жобасы Латвия Православ шіркеуінің тарихи мәртебесін қайта жаңартады» деп заң жобасын ұсынғаннан кейін бірнеше күн өткен соң қабылданды, ол шіркеудің тәуелсіздігі Мәскеу және барлық Ресей патриархы Тихонның 1921 жылғы 6 (19) шілдедегі Жарғысымен архиепископ Янис Поммерс және 1926 жылғы 8 қазандағы Кабинет министрлерінің қаулысымен Православ шіркеуінің мәртебесі арқылы белгіленгенін атап өтті. Латвияда Ресей Православ шіркеуінің (Нағыз Православ шіркеуі) бөлігі болып табылатын Латвия Православ автономиялық шіркеуі де бар.
On September 8, 2022, the Latvian parliament, Saeima, adopted amendments to the Law on the Latvian Orthodox Church affirming the full independence of the Latvian Orthodox Church with all its dioceses, parishes, and institutions from any church authority outside Latvia (autocephalous church). By 1 October, the Chancery of the President must be notified of the appointment of the Head of the church, metropolitans, archbishops, and bishops, and by 31 October, the Church will have to align its statutes with the amendments made to the Law on the status of the church. This decision came a few days after the President of Latvia, Egils Levits, tabled the bill saying that “this bill restores the historical status of the Orthodox Church of Latvia”, stressing that the independence of the Church established “by the 6(19) July 1921 Tomos issued by Patriarch of Moscow and all Russia Tikhon to Archbishop Jānis Pommers and the Cabinet of Ministers Regulation of 8 October 1926 on the Status of the Orthodox Church”. The Latvian Orthodox Autonomous Church, a part of the Russian Orthodox Autonomous Church (True Orthodox), is also present in Latvia.