Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нацистік концлагерь күзетшісі
Nazi concentration camp guard
Луиза Данц (11 желтоқсан 1917 – 21 маусым 2009) – Екінші дүниежүзілік соғыста нацистік концлагерь күзетшісі болған. Данц 1945 жылы тұтқындалып, Польшаның Краков қаласындағы Аушвиц процесінде адамзатқа қарсы қылмыс жасағаны үшін сотталды. 1947 жылы оған өмір бойына бас бостандығынан айырылды, бірақ 20 тамыз 1957 жылы жалпы кешірімге байланысты босатылды.
Luise Danz (11 December 1917 – 21 June 2009) was a Nazi concentration camp guard in World War II. Danz was captured in 1945 and put on trial for crimes against humanity at the Auschwitz trial in Kraków, Poland. She was sentenced to life imprisonment in 1947, but released due to general amnesty on 20 August 1957.
Нацистік концлагерьдегі зұлымдықтар
Ол Тюрингиядағы Валльдорфта (Верра) дүниеге келген. 1943 жылдың 24 қаңтарында 25 жасында Данц Равенсбрюктегі нацистік концлагерь жүйесінде СС Ауфсехерин ретінде әскери қызметке алынды. Ол бірнеше лагерьде күзетші болып қызмет етті, соның ішінде Майданек (1943 жылдың сәуірі – 1944), Краков Пляшов (1944 жылдың сәуірі), Аушвиц Биркенау (1944 жылдың мамыры – 1945 жылдың қаңтары) және Малхов (Равенсбрюк қосалқы лагері). 1943 жылы лагерьдегі қызметі үшін нацистік Германиядан марапат алды. 1943 жылдың 1 наурызынан бастап Равенсбрюк концлагерінде үш апталық күзет курсын аяқтады және 1943 жылдың 22 наурызында Майданек концлагеріне ауыстырылды. Ол жерде әйелдер лагерінің тігін, ас үй, балалар үйі және киім дүкеніндегі жұмыс топтарын қадағалады. 1944 жылдың сәуір айының соңында Майданек эвакуацияланған кезде Данц Плашов концлагерінде болды. Халина Нелькен оны Плашовта еске алады: "Данс, бойы биік, жіңішке, әлсіз және бала сияқты бетімен, жұдырықтап ұру және бірден тізесін қарнына тигізу шебері еді. Ол ұрған әйел дереу есінен танып қалды". Плашов концлагерінен эвакуациядан кейін Луиза Данц 1944 жылдың қыркүйек немесе қазан айында Аушвиц-Биркенауда болды, онда ол концлагерьдегі кір жуу бөліміндегі еврейлерден құралған топты бақылады және Kommandofuhrerin ретінде былғары бөлімін басқарды, соңынан мажар еврей әйелдері лагерінде Rapportfuhrerin шеніне көтерілді. 1945 жылдың қаңтарында Аушвиц эвакуацияланғаннан кейін, ол Равенсбрюкке, содан кейін оның Малховтағы қосалқы лагеріне көшірілді. 1945 жылдың қаңтарында Малховқа келгеннен кейін Данц Оберауфсехерин болып тағайындалды және 1945 жылдың мамыр айының басына дейін осы қызметте болды. Малховта 900 әйел тұтқын химиялық заттарды қайта өңдеу үшін жергілікті жарылғыш заттар зауытында жұмыс істеді. Түрмедегі тұтқындардың айтуынша, Данцтың мінез-құлқы садистікке ұласқан. Ол тұтқындарды қатты зорлады, мысалы, бұқаның қамшысымен ұрып-соқты. Ол сондай-ақ орыс әйел тұтқындарын асып тастауға көмектесті және сағаттаған ролл-колдарға қатысты, олардың салдарынан көптеген тұтқындар суықтан және шаршаудан қаза тапты.
She was born in Walldorf (Werra) in Thuringia. On January 24, 1943, at the age of 25, Danz was conscripted as an SS Aufseherin within the Nazi concentration camp system at Ravensbrück. She served as guard in several camps in occupied Poland, including Majdanek (1943 April 1944), Kraków Płaszów (April 1944), Auschwitz Birkenau (May 1944 January 1945) and Malchow (subcamp of Ravensbrück). In 1943, she received an award from Nazi Germany for her camp service. From 1 March 1943, she completed a three week guard course at the Ravensbrück concentration camp and was on March 22, 1943 transferred to the Majdanek concentration camp. There she oversaw the women's camp work details in the camp tailoring, kitchen, nursery and clothing store. During the evacuation of Majdanek at the end of April 1944, Danz was in the Plaszow concentration camp. Halina Nelken remembered her in Plaszow: "Danz, tall, slender, and with a gaunt, boyish face was a specialist in punching jaws with her fist and at the same time bringing her knee up into a stomach. The woman she was mistreating fainted immediately." After the evacuation of Plaszow concentration camp Luise Danz was in Auschwitz Birkenau in September or October 1944, where she oversaw a Jewish commando in the concentration camp laundry and led the leather detail as a Kommandofuhrerin, and eventually rose to the rank of Rapportfuhrerin in the camp for Hungarian Jewish women. After the evacuation of Auschwitz took place in January 1945, she was moved to Ravensbrück and on to its subcamp in Malchow. Danz became Oberaufseherin in Malchow in January 1945 upon her arrival and served in that capacity until the beginning of May 1945. In Malchow 900 female prisoners worked in Verwertchemie, the local explosives factory for recovery of chemicals work. Danz's behavior is said to have evolved according to statements of surviving prisoners of the different camps into that of a sadist. She severely abused prisoners, for example, with her bull whip. She also aided in the hanging of Russian women prisoners and hours long prisoner roll calls which claimed many lives from exposure and exhaustion alone.
Соғыс қылмыстары үшін тұтқындау және сотталу
Соғыс 1945 жылғы мамыр айында аяқталғаннан кейін Данц көзге түспеуге тырысты, бірақ 1945 жылғы 1 маусымда Лютцовта табылғандықтан тұтқындалды және қамауға алынды. Ол Аушвиц процесінде Польша тарапынан, неміс лагерь жүйесінде қызмет еткен кезінде жасаған қылмыстары үшін сотталды. 1947 жылғы сотта өмір бойына бас бостандығынан айырылды, бірақ 10 жыл өтеген соң 1957 жылдың басында босатылды. 1947 жылы аман қалған Мирослава Оди Осьвицим қалалық сотында былай деді: "Айыпталушы Луиза Данц туралы айтсам, ол СС қызметкері екенін және ол өте жақсы адам болғанын айта аламын, себебі ол тұтқындарға көмектескен және осы үшін үш рет 14 күндік қамаумен жазаланды. Мен білемін, бұл айыпталушы тұтқындардың жасаған барлық бұзушылықтарына көз жұмған. Сол СС қызметкері біраз уақыт асханада, кейін киімдерді сұрыптау бөлмесінде жұмыс істеді". 1996 жылы ол Германиядағы сотта Малхов концлагерінде жасөспірімді өлтіргені үшін сотталды. Неміс дәрігерлері айыпталушының сот процесіне төтеп беруге тым қарт екенін айтқандықтан, айып алынып тасталды.
At the end of the war in May 1945, Danz tried to slip into obscurity, but was discovered, captured and arrested on 1 June 1945 in Lützow and tried by Poland at the Auschwitz Trial for crimes she had committed while on duty in the vast German camp system. At her 1947 trial, she was sentenced to life imprisonment, but was released early in 1957 after serving 10 years. In 1947, survivor Mirosława Odi stated in the Municipal Court of Oświęcim that "As regards the defendant Luise Danz, I can state that the defendant was an SS woman and that she was very good, because she helped the prisoners and was punished for doing so three times with a 14 day long incarceration in the bunker. I know that this defendant used to turn a blind eye to all transgressions on the part of the prisoners. That SS woman worked for some time in the kitchen and later in the clothes sorting room." In 1996, she was tried before a German court for the alleged murder of a teenager in the Malchow concentration camp. German doctors said the defendant was too old to be able to withstand court proceedings, so the charge was dropped.