Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық дәрігер (1824–1911)
British doctor (1824–1911)
Сэр Сэмюэл Уилкс, 1-ші баронет, (2 маусым 1824 – 8 қараша 1911) – британдық дәрігер және өмірбаян жазушы.
Sir Samuel Wilks, 1st Baronet, (2 June 1824 – 8 November 1911) was a British physician and biographer.
Ерте өмір
Сэмюэл Уилкс 1824 жылдың 2 маусымында Лондонның Камбервелл қаласында дүниеге келді. Ол Шығыс Үндістан үйінде кассир болып жұмыс істеген Джозеф Барбер Уилкстің екінші ұлы еді. Альденхам мектебі мен Университет колледжін бітірген соң, Ньюингтондағы дәрігер Ричард Приордың оқушысы болды.
Samuel Wilks was born on 2 June 1824 in Camberwell, London, the second son of Joseph Barber Wilks, a cashier at the East India House. After attending Aldenham School and University College School he was apprenticed to Richard Prior, a doctor in Newington.
Мансап
1842 жылы ол медицинаны оқу үшін Гай ауруханасына түсті. 1848 жылы MB диплом алғаннан кейін, ол Surrey Infirmary (1853) ауруханасына дәрігер болып жұмысқа орналасты. 1856 жылы ол Гай ауруханасына қайта оралды, бастапқыда дәрігердің көмекшісі және оның мұражайының кураторы болып (ол қызметті тоғыз жыл атқарды), содан кейін дәрігер және медицина бойынша лекция оқушы (1857) болды. 1866 жылдан 1870 жылға дейін ол Лондон университетінде медицина практикасы бойынша емтиханашы, ал 1868 жылдан 1875 жылға дейін Корольдік хирургтар колледжінде медицина бойынша емтиханашы болып жұмыс істеді.
In 1842 he entered Guy's Hospital to study medicine. After graduating MB in 1848 he was hired as a physician to the Surrey Infirmary (1853). In 1856 he returned to Guy's Hospital, first as assistant physician and curator of its museum (a post he held for nine years), then as physician and lecturer on medicine (1857). From 1866 to 1870 he was examiner in the practice of medicine at the University of London and from 1868 to 1875 examiner in medicine at the Royal College of Surgeons.
Жетістіктер
Өзінің маңызды жаңалықтарының бірі ретінде Уилкс 1859 жылы жаралы колитті бактериялық дизентериядан ажыратып таныды. Оның жұмысын кейіннен (1931) сэр Артур Херст растады. Уилкс 42 жастағы әйелдің қазасын зерттеді, ол бірнеше ай бойы диарея мен қызбадан қайтыс болған. Зерттеу нәтижесінде оның ішегі мен ілеомының трансмуралды жаралы қабынуы болғаны анықталды. Сонымен қатар, Уилкс 1852 жылы трихоррексис нодозаны (шаштың бойындағы түйіндердің пайда болуын) алғаш рет сипаттады. Бұл терминді 1876 жылы венгр дерматологы Мориц Капоси (1837–1902) ұсынды. 1957 жылы ол жоғарғы тыныс жолдарының бір жағдайын алғаш рет аутопсиялық тұрғыдан сипаттады, кейіннен ол трахеобронхопатия остеохондропластика деп аталды. Содан кейін, 1868 жылы, ол алкогольдік параплегияның (кейін Корсаков синдромы деп аталатын) ерекше психикалық белгілерін жариялады. Уилкс 1877 жылы миастения гравис ауруының алғашқы жағдайын сипаттады (Гай ауруханасының есептерінде 22:7 "бұлбарлық сал" деп аталған). Ол Гай ауруханасында жұмыс істеген үш көрнекті дәрігер – Аддисон ауруын ашқан доктор Томас Аддисон, Брайт ауруын ашқан доктор Ричард Брайт және Ходжкин лимфомасын ашқан доктор Томас Ходжкиннің әріптесі және биографы болды. Аддисон 1860 жылы қайтыс болғаннан кейін, ол Аддисон ауруының диагнозын растау үшін елдің түкпір-түкпірінен алынған материалдарды зерттеу жұмысын жүргізіп, үлкен жағдай архивін жинақтады. Ол сондай-ақ Ходжкин лимфомасының бар екенін қайта ашты және растады, Ходжкиннің алғашқылығын мойындап, осы ауруға есім қойды.
Among his major discoveries, Wilks recognised ulcerative colitis in 1859, differentiating it from bacterial dysentery. His work was confirmed later (1931) by Sir Arthur Hurst. Wilks's autopsy of a 42 year old woman who died after several months of diarrhoea and fever demonstrated a transmural ulcerative inflammation of the colon and terminal ileum. Wilks also firstly described trichorrhexis nodosa (the formation of nodes along the hair shaft), in 1852. The term was proposed in 1876 by Moritz Kaposi (1837–1902), a Hungarian dermatologist. In 1957, he provided the first autopsy description of a condition of the upper airways, later known as tracheobronchopathia osteochondroplastica. Subsequently, in 1868, he published the characteristic mental symptoms on alcoholic paraplegia (later to be named Korsakoff's syndrome). Wilks described the first case of myasthenia gravis, in 1877 (it was named "bulbar paralysis" in Guy's Hospital Reports 22:7). He was a collaborator and biographer of the "Three Great", contemporary physicians who worked at Guy's Hospital, Dr. Thomas Addison, the discoverer of Addison's disease, Dr. Richard Bright, discoverer of Bright's disease and Dr. Thomas Hodgkin, discoverer of Hodgkin's lymphoma. After the death of Addison in 1860, he carried out the job of examining specimens from all over the country in order to confirm the diagnosis of Addison's disease and thus was able to amass a large case archive. He also rediscovered and confirmed the existence of Hodgkin's lymphoma, at the same time recognizing Hodgkin's priority and proposing the eponym.
Құрметтер мен марапаттар
Көптеген қызметтері мен құрметтерінің арасында Уилкс 1870 жылғы маусымда Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды; Патологиялық қоғамның президенті (1881–1882); Неврологиялық қоғамның президенті (1887); Лондон университетінің сенатының мүшесі (1887–1900); Жалпы медицина кеңесінің мүшесі (1887–1896) және Корольдік дәрігерлер колледжінің президенті (1896–1899). 1897 жылы ол Виктория патшайымының жеке дәрігері болып тағайындалды. Келесі жылы ол Лондон графтығындағы Сент-Джордж-Ханувер-сквер ауданындағы Гровенор-стриттен барон атанды.
Among his many services and honors, Wilks was elected a Fellow of the Royal Society in June 1870; was president of the Pathological Society (1881–1882); president of the Neurological Society (1887); member of the Senate of the University of London (1887–1900); member of the General Medicine Council (1887–1896) and president of the Royal College of Physicians (1896–1899). He was named Physician Extraordinary to Queen Victoria in 1897. The following year he was created a baronet, of Grosvenor Street in the Parish of Saint George Hanover Square in the County of London.
Кейінгі өмірі
Өмірінің соңғы жылдары ол инсульт алды және толық параличке ұшырады. Ол 8 қараша 1911 жылы Хэмпстедтегі үйінде 87 жасында қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін барондық атағы тоқтатылды. Ол бұрынғы жұмыс берушісі Ричард Приордың жесірі Элизабет Энн Приор ханымға үйленген; олардың балалары болған жоқ.
In later life he suffered a stroke and was terminally paraplegic. He died aged 87 at his home in Hampstead on 8 November 1911. After his death the baronetcy became extinct. He had married Mrs. Elizabeth Anne Prior, widow of previous employer Richard Prior; they had no children.