Кіріспе

1947 жылы неміс өнеркәсіпшісі Фридрих Фликке қарсы соғыс қылмыстары бойынша сот.

Америка Құрама Штаттары Фридрих Фликке және басқаларға қарсы, немесе Флик соты – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германиядағы (Нюрнберг) АҚШ билігі жүргізген он екі нацилік соғыс қылмыстары соттарының бесіншісі болды. Бұл, нацистік Германияның жетекші өнеркәсіпшілерінің үш ісі бойынша алғашқы сот болды; қалған екеуі – IG Farben соты және Krupp соты. Бұл соттардың барлығы американдық әскери трибуналдар алдында өтті. Флик соты – Нюрнберг сотынан кейін өткен, нацистік Германияның әскери, саяси және экономикалық басшылығының 12 келесі Нюрнберг соттарының бірі («Халықаралық әскери трибунал алдындағы ірі соғыс қылмыскерлерінің соты»), ең танымал сот, онда тұтқындалған 22 маңызды нацистердің ісі қаралды. Басқа соттар сияқты, Флик соты да Әділет сарайында өтті. Осы іс бойынша айыпталушылар – Фридрих Флик және оның компаниялар тобының, Flick Kommanditgesellschaft немесе Flick KG-нің тағы бес жоғары лауазымды директоры болды. Айдарлар негізінен құл еңбегі мен тонауға байланысты болды, бірақ Флик пен ең жоғары лауазымды директор Отто Штайнбринкке «Гиммлердің достар шеңберіне» кіргені үшін де айып тағылды. Бұл шеңбер – 1932 жылы Вильгельм Кепплер құрған, ал 1935 жылы Гиммлер бақылауына алған, ықпалды неміс өнеркәсіпшілері мен банкирлердің тобы, мақсаты – нацистерге қаржылық қолдау көрсету болды. Оның мүшелері жыл сайын Генрих Гиммлердің артықшылығы үшін «Арнаулы шот S»-ке шамамен 1 миллион рейхсмарка «сыйлық» берді. IV әскери трибунал алдында өткен бұл іс бойынша судьялар: Нью-Йорк апелляциялық сотының бұрынғы бас судьясы Чарльз Б. Сирс (төрағалық етуші), Миннесота Жоғарғы сотының бұрынғы судьясы Уильям К. Кристиансон, Индиана Жоғарғы сотының бұрынғы судьясы Фрэнк Ричман және Солтүстік Каролина Жоғарғы сотының бұрынғы судьясы Ричард Д. Диксон (қосымша судья). Прокуратураның бас кеңесшісі – Телфорд Тейлор, ал осы іс бойынша жетекші прокурор – Джозеф М. Стоун, Эск., Вашингтондағы АҚШ Еңбек департаментінің еңбек құқығы бойынша маманы. Айдарлама 1947 жылдың 8 ақпанында жазылып, 18 наурызда өзгертілді; сот 19 сәуірден 22 желтоқсанға дейін жалғасты. Фридрих Флик жеті жылға бас бостандығынан айырылды, қалған екі айыпталушыға қысқа мерзімге жаза тағайындалды, ал қалған үшеуі ақталды.

Қылмыстық іс

Соғыс қылмыстары және адамзатқа қарсы қылмыстар Германияның соғыс бақылауындағы немесе басқаша басқарылатын елдер мен аумақтардағы бейбіт тұрғындарды және Флик шахталары мен зауыттарында құлдық еңбекке жұмыс істеу үшін концлагерь тұтқындарын депортациялауға және құлдыққа салуға қатысу арқылы жасалды. Басып алынған аумақтарды тонау және талан-таражға салу, сондай-ақ батыста (Франция) және шығыста (Польша, Ресей) орналасқан кәсіпорындарды тартып алу арқылы соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстар жасалды. Еврейлерді қуғындауға және олардың мүліктерін "арийлендіруге" қатысу арқылы адамзатқа қарсы қылмыс жасалды. НСДАП-қа және "Гиммлердің достар шеңберіне" мүшелік. Қылмыстық ұйым – СС-ге мүшелік. 2-тармақ бойынша Тербергерге қатысты айыптар жоққа шығарылды, 3-тармақ Фликке, Штайнбринкке және Калецке, 4-тармақ Фликке және Штайнбринкке, ал 5-тармақ тек СС бригада фюрері болған Штайнбринкке қатысты. СС бұрын ІМТ-да қылмыстық ұйым деп жарияланған еді. Барлық айыпталушылар "күнәсіз" деп мәлімдеді. Сот 3-тармақты қабылдамады, өйткені ұсынылған дәлелдер (барлығы 1939 жылдың қыркүйегіне дейінгі жағдайларға қатысты) трибуналдың құзыретінен тыс еді, себебі трибуналға Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде, яғни 1939 жылдың қыркүйегінен 1945 жылдың мамырына дейін жасалған әрекеттерге қана мандат берілген.