Кіріспе

Французша жалпақ торт немесе панкейк

Галет (норман сөзі "жаппақ торт" мағынасында келген) – француз тағамдарында әртүрлі жалпақ, дөңгелек немесе еркін пішіндегі қабықты торттарды немесе, Бретон галетінде (galɛt bʁətɔn;) қара бидай ұнынан жасалған, көбінесе дәмді толтырмасы бар панкейкті белгілеу үшін қолданылатын термин. Галет сияқты торттардың ерекше түрі – Эпифания күні желетін галет де Рой (Патша торттары). Француз Канадасында галет термині көбінесе үлкен печеньелерге ұқсас тәттілерге қолданылады.

Жеміс-жидек

Галеттің ең көп кездесетін түрі – жеміспен толтырылған, қабығы толымның үстіне жартылай бүктелген, бір қабатты, еркін пісірілген тортқа ұқсайды. Joyofbaking.com сайты галетті "тәтті немесе тұзды болуы мүмкін, ал рецепттерде пуф-қамыр негіз ретінде қолданылуы мүмкін, сонымен қатар бриошь сияқты көтерілген қамырдан немесе тәтті қамырдан дайындалуы мүмкін" деп анықтайды. Мұндай галеттерге қолданылатын жемістер әдетте маусымдық болады және алма, құлпынай немесе көкжидек сияқты жидектер, немесе шабдалы, өрік, нектарин немесе шие сияқты тас жемістерді қамтуы мүмкін. Жеміс галетін жылы немесе мұздақпен бірге беруге болады.

Бретондық галет

Галет, дәлірек айтқанда бретон галеті деп аталады, сонымен қатар француздық креперлердің көпшілігінде қарабидай ұнынан жасалған тұзды пісірілген нанға берілген атау. Ал бидай ұнынан жасалған, көлемі кішкентай және көбінесе тәтті толтырылған қантты блин – крептер деп аталады. Галеттің осы түрі – үлкен, жұқа блин, көбінесе Бретань аймағымен байланысты, онда ол кейде нанды негізгі тағам ретінде алмастырған, бірақ ол бүкіл елде желінеді. Қарабидай кедей топыраққа жарамды дақыл ретінде енгізілді, ал қарабидайдан жасалған нан осы дақыл өсірілген басқа аймақтарда да белгілі болды, мысалы, Лимузен немесе Овернь. Оған жұмыртқа, ет, балық, ірімшік, кесілген көкөністер, алма кесінділері, жидектер немесе осыған ұқсас ингредиенттер қосылады. Ең танымал түрлерінің бірі – ұсатылған Эмменталь ірімшігімен, ветчина кесегімен және галеттің үстіне пісірілген жұмыртқасы бар галет. Францияда бұл галет комплет (толық галет) деп аталады. Тағы бір түрі – галетке оралған ыстық шұжық (галет сосис деп аталады, Бретаньның Ренн қаласының дәстүрі) және хот-дог сияқты желінеді.

Креолдық галет

Гвиана галеті (көбінесе креол галеті деп аталады) – француз Гвианасының дәстүрлі нан өнімі. Бұл – Эпифания мерекесінде десерт ретінде желетін «galette des rois» нанының креолдық түрі. Оны қаймақ, кокос, гуава сияқты түрлі нәрселермен безендіруге болады. Оны Карнавал кезеңінде (Эпифаниядан бастап Ұлы оразаға дейін, Күл сәрсенбісінен бастап) тұтынады, әсіресе шампанмен бірге ішуге кеңес беріледі.