Кіріспе

Америкалық журналист, тыңшы және жазушы (1833–1869)

Альберт Дийн Ричардсон (6 қазан 1833 – 2 желтоқсан 1869) – танымал американдық журналист, Одақ тыңшысы және жазушы. Ол өзінің басынан өткен оқиғалар туралы кітап және Улисс С. Гранттың өмірбаянын жазды. Ричардсонды әйеліне құмар болған қызғаныш күйеуі екі рет атты, екінші рет – қаза болды.

Азамат соғысы тұтқындалуы және қашып кетуі

Ричардсон Хорас Грилиге тиесілі «Нью-Йорк Трибьюн» газетіне мақалалар жазды және Америка Азамат соғысы кезінде соғыс туралы хабарлау үшін майданға саяхат жасады, көбінесе әріптесі журналист Джуньюс Анри Браунмен бірге. Ричардсон мен Браун жеті түрлі түрмеде 20 ай бойы тұтқынға алынды, тікелей Виксбург, Джексон, Атланта, Ричмонд және Солтүстік Каролина штатындағы Солсбери түрмелеріне қамалды. 1864 жылдың 18 желтоқсанында, 20 айлық тұтқындықтан кейін, ол Браунмен бірге Солсбериден қашып кетті. Олар бірге 400 мильден астам, жау территориясынан өтіп, 1865 жылдың 14 қаңтарында Одақ әскерлерінің шебіне жетті. Оның «Трибьюн» газетінде жарияланған Солсбериде қайтыс болған Одақ әскерлерінің тізімі – олардың тағдыры туралы жалғыз нақты мәлімет.

Өкінішті оқиға

Ричардсон өзінің жазушылық қабілеті және (Америка Азамат соғысы кезінде) Одақ үшін тыңшылық қызметі арқасында замандастарының ең танымал репортерлерінің бірі болды. Оның есімі Алтын ғасырда қатты дау тудырған кісі өлтіру құрбаны ретінде сақталады. Ричардсонның әйелі мен қызы соғыста қаза болды, кейін ол Дэниел Макфарландқа үйленген актриса Эбби Сейдж Макфарлендпен танысты. Макфарланд өзін ірі бизнесмен және саясаткер ретінде таныстырды, бірақ шындығында ол зорлық-зомбылыққа бейім, ішімдікке құмар күйеу және Таммани Холлымен байланысы бар адам еді. Ричардсон мен Эбби Сейдж Макфарленд бірге өмір сүрді, олардың достары мен таныстары (соның ішінде Хорас Грили) Ричардсон сүйген әйелін қорғап отырғанын, ал Эбби ажырасуға тырысып жатқанын түсінді, бұл 1860 жылдары көпшілік тарапынан жақсы қабылданбады. Эбби Сейдж Макфарланд пен Ричардсон кеңес алу үшін досы, вице-президент Шейлер Колфаксқа Индиана штатының ажырасу заңдарын пайдалану туралы сұраныс жасады. 1867 жылдың наурыз айында Макфарланд Ричардсонды атып жаралады, бірақ ол жазылып кетті. Бірақ 1869 жылдың 25 қарашасында Макфарланд Ричардсонды «Нью-Йорк Трибьюн» газеті кеңсесінде түнгі кезекші Дэниел Фроуманның (кейін танымал Бродвей продюсері) көз алдында атып өлтірді. Ричардсон қаза тапты, бірақ бір аптадан астам өмір сүрді. Осы уақытқа дейін Эбби Сейдж ажырасып, Ричардсон оны пастор Генри Уорд Бичердің қатысуымен төсек басында арнайы тойда үйлендірді. Сот процесі көрінеу әділетсіз болды, Таммани Холлымен байланыстар мен «Трибун» газетінде жұмыс істегендерге деген жек көрініш Макфарландты қорғау үшін ашық түрде пайдаланылды. Оның қорғаушылары оны отбасы мен ошақты қорғаған, әйелдерді азғырған адамға қарсы тұрған батыр ретінде көрсетті, дәл сол сияқты 1907 жылы Стэнфорд Уайтты өлтіргені үшін сотталған Гарри К. Тоу көрсетілгендей. Макфарланд көтерілісшілердің ықыласымен ақталды. Бірақ бұрынғы әйелі оған қайта оралмады және қалған өмірін Әби Ричардсон атымен театрларда пьесаларды қарап отырумен өткізді. Ол 1900 жылы қайтыс болды. Макфарланд батысқа кетіп қалды. Қылмыстық тарихшы Эдмунд Пирсонның сөзімен айтқанда, ол көп ұзамай ішімдікке құмар болып, өліп қалды. Оқиғаның мәні әлі де жойылған жоқ, себебі Эбби тұрмыстық зорлық-зомбылықтың құрбаны болды. Алайда, алпыс жыл өткен соң тарихшы Клод Г. Бауэрс өзінің партиялық тарихындағы «Трагикалық дәуір» (1929) Ричардсонның тағдырына және Бичер, Колфакс және Грилидің оқиғаға қатысуына (жауапты Макфарланд емес) ашық ризашылық білдірді. Журналист Леандер Ричардсон Альберт пен Мэри Луизаның ұлы еді.