Кіріспе

2002 жылы Бохай шығанағында жолаушылар ұшағы апаты, Ляонин, Қытай.

Қытай Солтүстік әуе компаниясының 6136 рейсі (CBF6136/CJ6136) – бұл Пекин астаналық халықаралық әуежайынан Далянь Чжоушуйцзы халықаралық әуежайына бағытталған Қытайдың ішкі жолаушылар рейсі еді. 2002 жылдың 7 мамырында, ұшуды жүзеге асырған McDonnell Douglas MD 82 ұшағының экипажы «ұшақта өрт бар» деп хабарлағаннан кейін дереу Далянь маңындағы шығанаққа құлап, барлық 103 жолаушы мен 9 экипаж мүшесі қаза тапты. Кейіннен өрттің себебі салдарынан болған өртке байланысты екені анықталды.

Ұшу

Ұшақ Бейжің астанасы халықаралық әуежайынан сағат 20:22-де шығып, жергілікті уақыт бойынша 20:37-де (UTC бойынша 12:37) 36R ұшу-қону жолағынан ұшты. Сағат 21:20-де, ұшақ Далянь қаласына жақындағанда, капитан Далянь диспетчерлік қызметіне "кабинада өрт" және "ұшақтың құйрығы өртеніп жатыр" деп хабарлап, шұғыл қондыруды сұрады. Сағат 21:24-те ұшақ радар экранынан жоғалып, әуе трафигімен байланыс үзілді. Авария болғаннан кейін жедел құтқару қызметтері дереу жұмысын бастады. Даляньде орналасқан Қытай Әскери-теңіз күштері төрт әскери кемені апат орнына жіберді. Іздеу-құтқару операциясына 30-дан астам буксирлік кемелер қосылды. Құтқарушылар апат орнынан 60 адамның денесін және ұшақ сынықтарын, соның ішінде қатты күйген тағам арбасын тапты.

Тергеу

Қытай үкіметі апаттың себебін анықтау үшін дереу тергеу тапсырды. Кейіннен Далянь қаласына орталық үкімет жіберген арнайы тергеу тобы келді. Топ құрамында Мемлекеттік кеңестің бас хатшысының орынбасары Лонг Кван, Байланыс министрлігінің, Азаматтық авиация бас басқармасының, Қоғамдық қауіпсіздік министрлігінің және АҚШ Ұлттық көлік қауіпсіздігі кеңесінің (NTSB) басшылары болды. Қытайдың провинциялық газеттерінде өрттің себебі қысқа тұйықталу болуы мүмкін екені хабарланды. Air China 129 рейсі мен China Northern Airlines 6136 рейсінің апатына жауап ретінде CAAC өкілі Юаньюань Қытайдың әуе қауіпсіздігі реформасының кешіктірілетінін мәлімдеді. Апатты тергеудің қорытындылары 2002 жылдың 8 желтоқсанында "Синьхуа" жаңалықтар агенттігінде жарияланды. Жәңгір Пилин есімді жолаушының бензин құйып, жолаушылар кабинасын өртегені, осыдан бақылауды жоғалтып, апатқа ұшырағаны анықталды. Жәңгір ұшаққа отырмас бұрын 1,400,000 юань (шамамен 170,000 АҚШ доллары) сомасына жеті әуе сақтандыру полисін сатып алған. Апат қалдықтарын зерттеу кезінде Жәңгірдің орындығының жанынан бензин табылды, ал жолаушылардың көпшілігі, соның ішінде Жәңгір, көміртек газынан уланып қайтыс болды. Қозғалтқыштар, кабина едені және басқа да маңызды бөліктерде өрт немесе жарылыс белгілері жоқ еді. Тағы бір тергеу көрсетті, Жәңгір сол күні Даляньнан Пекинге ұшып, 6136 рейсімен Даляньға оралған. Қауіпсіздік камераларының жазбаларына сәйкес, ол Пекин әуежайының күту залында бірнеше сағат темекі шеккен. Жәңгір Даляньнан кетер алдында екі сақтандыру полисін, ал қалған бесеуін Пекиннен сатып алған. Сондай-ақ Жәңгірдің пәтерінен бензин толтырылған бірнеше бөтелке табылды. Тергеу барысында Жәңгірдің үйленгені, ұлы бар екені, жеке компаниясының болғаны және көп қарызы бар екені анықталды.