Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Итальяндық композитор
Italian composer
Доменико Зиполи (1688 – 1726) – барокко дәуіріндегі итальяндық композитор, Перу вице-корольдігіндегі Кордоба қаласында (қазіргі Аргентинада) өмір сүрген және қайтыс болған. Ол Парагвайдағы Редукцияларда жұмыс істеу үшін иезуит орденіне кірді, онда гуарани халқына музыка сабақтары берді. Иезуит миссионерлерінің арасындағы ең талантты музыкант ретінде танылды.
Domenico Zipoli (1688 1726) was an Italian composer from the Baroque period who worked and died in Córdoba, in the Viceroyalty of Peru, Spanish Empire, (presently in Argentina). He became a Jesuit in order to work in the Reductions of Paraguay where he taught music among the Guaraní people. He is remembered as the most accomplished musician among Jesuit missionaries.
Алғашқы дайындық және мансап
Зиполи Прато қаласында дүниеге келді, онда ол бастауыш музыкалық білім алды. Дегенмен, оның кафедралық хорға қабылданғаны туралы жазбалар жоқ. 1707 жылы Тоскананың ұлы герцогы Козимо III-нің демеуімен Флоренцияда органшы Джовани Мария Казинидің шәкірті болды. 1708 жылы ол қысқа мерзімге Неапольде Алессандро Скарлаттиден, содан кейін Болоньяда және, ақырында, Бернардо Паскиниден Римде сабақ алды. Оның екі ораториясы осы ерте кезеңге жатады: Сан-Антонио ди Падова (1712) және Санта Катерина, тағылымды және шейіт (1714). Шамамен 1715 жылы ол Римдегі Gesù шіркеуінің (Иисус қоғамының бас шіркеуі) органшысы болып тағайындалды, бұл өте беделді лауазым болды. Келесі жылдың басында ол өзінің ең белгілі туындысын аяқтады – "Sonate d'intavolatura per organo e cimbalo" деп аталатын клавишалық шығармалар жинағы.
Zipoli was born in Prato where he received elementary musical training. However, there are no records of him having entered the cathedral choir. In 1707, and with the patronage of Cosimo III, Grand Duke of Tuscany, he was a pupil of the organist Giovani Maria Casini in Florence. In 1708 he briefly studied under Alessandro Scarlatti in Naples, then Bologna and finally in Rome under Bernardo Pasquini. Two of his oratorios date to this early period: San Antonio di Padova (1712) and Santa Caterina, Virgine e martire (1714). Around 1715 he was made the organist of the Church of the Gesù (the mother church for the Society of Jesus), in Rome, a prestigious post. At the very beginning of the following year, he finished his best known work, a collection of keyboard pieces titled Sonate d'intavolatura per organo e cimbalo.
Иезуит музыканты-миссионер
1716 жылы Зиполи себептері белгісіз Севильяға (Испания) сапар жасады, 1 шілдеде Иса қоғамына қосылды. Ол әлі новатор болғандықтан, 1717 жылы 13 шілдеде Буэнос-Айреске жеткен 53 миссионерлік топпен бірге Испаниядан кетіп қалды. Ол Кордобада (қазіргі Аргентина) (1717–1724) діни білімін аяқтады және дінтану оқуларын оқыды, бірақ бос епископ болмағандықтан священник бола алмады. Осы жылдар бойы ол жергілікті иезуит шіркеуінің музыка жетекшісі қызметін атқарды. Ұзақтан соң оның шығармалары Перудің Лима қаласында белгілі болды. Белгісіз жұқпалы ауруға шалдыққан Зиполи 1726 жылдың 2 қаңтарында Кордовадағы иезуиттер үйінде қайтыс болды. Оның Кордова провинциясының төбелеріндегі Санта-Каталинаның ежелгі иезуит шіркеуінде қайтыс болғаны туралы бұрынғы теория қазір жоққа шығарылды. Оның жерленген жері әлі табылмаған.
For reasons that are not clear, Zipoli travelled to Sevilla, Spain, in 1716, where, on 1 July, he joined the Society of Jesus with the desire to be sent to the Reductions of Paraguay in Spanish Colonial America. Still a novice, he left Spain with a group of 53 missionaries who reached Buenos Aires on 13 July 1717. He completed his formation and sacerdotal studies in Córdoba (in contemporary Argentina) (1717–1724) though, for the lack of an available bishop, he could not be ordained priest. All through these few years he served as music director for the local Jesuit church. Soon his works came to be known in Lima, Peru. Struck by an unknown infectious disease, Zipoli died in the Jesuit house of Córdoba, on 2 January 1726. A previous theory placing his death in the ancient Jesuit church of Santa Catalina, in the hills of the Province of Córdoba, has now been discredited. His burial place has never been found.
Мұра
Зиполи бүгінге дейін өзінің клавиштік шығармаларымен танымал; олардың көптегені бастауыш және орта деңгейдегі музыканттардың шегінде, және көптеген стандартты антологияларда кездеседі. Оның итальяндық композициялары әрқашан белгілі болған, бірақ 1972 жылы оның Оңтүстік Америкадағы шіркеу музыкасының бір бөлігі Боливияның Чикитос аймағында табылды: екі мисса, екі псалмдық ән, үш кеңсе гимні, Te Deum laudamus және басқа да шығармалар. 1784 жылы Боливияның Потоси қаласында көшіріліп, Боливияның Сукре қаласында сақталған мисса, басқа екі миссаның негізінде жасалған жергілікті жинақ болуы мүмкін. Оның драмалық музыкасы, оның ішінде екі толық оратория және үшіншісінің бөліктері, көбінесе жоғалып кеткен. Зиполи қайтыс болғаннан кейін көп жылдар өткен соң Мартин Шмид Чикитоста жинаған "Миссиялық опера" – Сан Игнасио де Лойоланың үш бөлімі жергілікті дереккөздерде толықтай сақталған және Зиполиге жатқызылған.
Zipoli continues to be well known today for his keyboard works; many of them are well within the abilities of beginning to intermediate players, and appear in most standard anthologies. His Italian compositions have always been known but in 1972 some of his South American church music was discovered in Chiquitos, Bolivia: two Masses, two psalm settings, three Office hymns, a Te Deum laudamus and other pieces. A Mass copied in Potosí, Bolivia in 1784, and preserved in Sucre, Bolivia, seems a local compilation based on the other two Masses. His dramatic music, including two complete oratorios and portions of a third one, is mostly gone. Three sections of the 'Mission opera' San Ignacio de Loyola – compiled by Martin Schmid in Chiquitos many years after Zipoli's death, and preserved almost complete in local sources – have been attributed to Zipoli.