Кіріспе

Бал ара шаруашылығында патшайымды бөгеу – бұл ара уызының ішіндегі, жұмысшы араларға ғана, ал патшайым мен ұшқындарға өткізбейтін таңдаулы кедергі. Бұл тордың аралықтары 4,2 миллиметрге тең. Бұл тор бұл 1890 жылдар шамасында ойлап табылды. Оның мақсаты – патшайымның ұрық бөлімінен бал бөліміне өтуіне кедергі келтіру. Себебі, патшайым балға арналған ұялардың арасына жұмыртқа салып, осылайша балды орталау кезінде араның дернәсілі немесе жұмыртқалары балға түсіп кетуі мүмкін. Патшайымды бөгеу кейбір патшайым өсіру әдістерінде де қолданылады.

Дизайн

Әдетте, патшайымды шектегіш перфорацияланған металл немесе пластик парақтан немесе ашықтары бар қаптамадағы сым тордан жасалады. Патшайымды шектегіштер металл тордан да жасалуы мүмкін, оның ішінде #5 металл тор жұмысшы аралардың өтуіне жеткілікті деп көптеген сілтемелерде көрсетіледі, бірақ патшайымдар үшін бұл мүмкін емес.

Мақсаты

Патша айырғыштың мақсаты – патшаның бал жиналатын қабаттарға қол жеткізуін шектеу. Егер патша бал жиналатын қабаттарда жұмыртқа салса және оларда жеміс пайда болса, таза бал жинау қиынға соғады. Бұл күзгі басқаруды да қиындатады. Патша айырғыштар күзде алынып тасталады, әйтпесе патша қысқы топпен бірге қозғала алмай, суықтан өліп қалуы мүмкін. Жаңа патшаны енгізу қиын болуы мүмкін, себебі аралар жаңа патшаның феромондарына дағдыланбаған болады. Жаңа патшайымды аралар өлтіруі мүмкін. Сондықтан қыста патшаның өлімі ұя үшін қауіпті және ара өсіруші үшін шығынды болуы мүмкін. Патша айырғыштар кейбір патша өсіру әдістерінде қолданылады, әсіресе патша ұяшықтарын қолданыстағы патшамен бірге дамытуға немесе бір ұяда бірнеше патшаны ұстауға мүмкіндік беру үшін.

Қабылдау

Кейбір ара бағушылар, патша айымды шектеушілерді қолдануға қарсы тұрып, олардың аралықтарды тиімсіз ететінін айтады, себебі жұмысшы аралар, олар осы шектеуші арқылы ұшуға дағдыланбағандықтан, қорқып төменгі ұрық қорабында қалады. Бұл ұрық қорабының жылдам толуына және тығыздығына алып келеді, содан кейін ара шаңырағының бөлінуіне соқтырады. Бірақ, бір ғасыр бойы патша айымды шектеушілерді ара бағу әдісінің маңызды бөлігі ретінде пайдаланып келе жатқан кәсіби ара бағушылар мұндай емес екенін хабарлайды.