Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жазушы және редактор (1886–1961)
Author and editor (1886–1961)
Изабель Патэрсон (22 қаңтар 1886 – 10 қаңтар 1961) – канадалық-американдық либертариан жазушысы және әдеби сыншы. Тарихшы Джим Пауэлл Патерсонды американдық либертариандық идеологияны қалыптастырған үш ананың бірі деп атады, ал Роза Уайлдер Лейн мен Айн Рэнд екеуі де Патерсонға зихи құрылымы үшін алғыс айтты. Патерсонның ең белгілі еңбегі – «Машинаның құдайы» (1943), саяси философия, экономика және тарих туралы зерттеме, көптеген либертариандар өз философиясының негізі деп санайтын тұжырымдар мен сенімдерді ұсынады. Оның өмірбаяуын жазған Стивен Д. Кокс (2004) Патерсонды «қазіргі таңда біз білетін либертариандық идеологияның алғашқы негізін салушысы» деп есептейді. 1943 жылғы хатында Рэнд былай деп жазды: «Машинаның құдайы – әлемді шынымен құтқаратын құжат. «Машинаның құдайы» капитализм үшін «Das Kapital» қызылдарға не істегенін, ал Киелі кітап христиандыққа не істегенін істейді».
Isabel Paterson (January 22, 1886 – January 10, 1961) was a Canadian American libertarian writer and literary critic. Historian Jim Powell has called Paterson one of the three founding mothers of American libertarianism, along with Rose Wilder Lane and Ayn Rand, who both acknowledged an intellectual debt to Paterson. Paterson's best known work, The God of the Machine (1943), a treatise on political philosophy, economics, and history, reached conclusions and espoused beliefs that many libertarians credit as a foundation of their philosophy. Her biographer Stephen D. Cox (2004) believes Paterson was the "earliest progenitor of libertarianism as we know it today." In a letter of 1943, Rand wrote that "The God of the Machine is a document that could literally save the world The God of the Machine does for capitalism what Das Kapital does for the Reds and what the Bible did for Christianity."
Өмір
Онтарионың Манитолин аралында Изабель Мэри Боулер дүниеге келді, ал ол кішкентай кезінде отбасымен бірге батысқа көшіп кетті. Ол Альбертада мал шаруашылығымен айналысатын шаруа отбасында өсті. Патерсонның отбасы өте кедей болды және оның сегіз бауыры болды. Оқуға құштар, көбінесе өздігінен білім алған ол, сол жылдары қысқа мерзімді және бейресми мемлекеттік білім алды: шамамен үш жылдық ауыл мектебінде, 11 жастан 14 жасқа дейін. Жасөспірім шағында Боулер шаруашылықты тастап, Калгари қаласына кетіп жұмыс істеді. Ол жас кезінде официант, стенографист және бухгалтер болып жұмыс істеді, бір кезде Канаданың болашақ премьер-министрі Р.Б. Беннеттің көмекшісі болды. Осындай қиын жағдайда өскен Патерсон өнімді және бастамашыл адамдарды бағалауға үлкен мән берді. Ол сөзді шешен, көп оқыған және білімді болғанымен, Патерсонның ресми білімі өте шектеулі болды, осы тәжірибені ол көп жылдар бойы Патерсонның досы және тілшісі болған Роуз Уайлдер Лейнмен бөлісті. 1910 жылы, 24 жасында Боулер канадалық Кеннет Б. Патерсонға тұрмысқа шықты, бірақ бұл неке ұзаққа соқпады. Олардың некесі бақытты болмады және 1918 жылы ажырасты. Осы жылдары, шекарадан оңтүстікке сапар жасағанда, Патерсон Вашингтон штатының Спокан қаласындағы "Inland Herald" газетінде жұмыс тапты. Бастапқыда ол газеттің коммерциялық бөлімінде жұмыс істеді, бірақ кейін редакциялық бөлімге ауысты. Оның журналистік мансабы осы жерден басталды. Одан кейін ол Британдық Колумбиядағы Ванкувер қаласындағы газетте екі жыл бойы драмалық рецензиялар жазды.
Born Isabel Mary Bowler in rural Manitoulin Island, Ontario, she moved with her family to the west when she was very young. She grew up on a cattle ranch in Alberta. Paterson's family was quite poor and she had eight siblings. A voracious reader who was largely self educated, she had brief and informal public schooling during these years: about three years in a country school, from the ages of 11 to 14. In her late teen years, Bowler left the ranch for the city of Calgary, where she took a clerical job with the Canadian Pacific Railway. As a teenager, she worked as a waitress, stenographer, and bookkeeper, working at one point as an assistant to future Canadian Prime Minister R. B. Bennett. This hardscrabble youth probably led Paterson to attach great importance to productive "self starters". Although she was articulate, well read, and erudite, Paterson had extremely limited formal education, an experience she shared with Rose Wilder Lane, who was also Paterson's friend and correspondent for many years. In 1910, at the age of 24, Bowler entered into a short lived marriage with Canadian Kenneth B. Paterson. The marriage was not happy, and they parted in 1918. It was during these years, in a foray south of the border, that Paterson landed a job with a newspaper, the Inland Herald in Spokane, Washington. Initially she worked in the business department of the paper, but later transferred to the editorial department. There her journalistic career began. Her next position was with a newspaper in Vancouver, British Columbia, where for two years she wrote drama reviews.
Жазушы және сыншы
1914 жылы Патерсон өзінің алғашқы екі романын, "Қарғаның ұясы" және "Көлеңкелі аттылар" атты туындыларын баспагерлерге жіберуді бастады, бірақ көп ұзаққа соқпады. Тек 1916 жылы оның екінші романы "Көлеңкелі аттылар" Джон Лейн компаниясы тарапынан қабылданып, жарияланды, ал "Қарғаның ұясы" келесі жылы, 1917 жылы жарық көрді.
In 1914, Paterson started submitting her first two novels, The Magpie's Nest and The Shadow Riders, to publishers, without much success. It was not until 1916 that her second novel The Shadow Riders was accepted and published by John Lane Company, which also published The Magpie's Nest the following year in 1917.
Патэрсон мен Айн Рэнд
1930 жылдардың аяғына қарай Патэрсон өзінің көзқарасын бөліскен, көптегені Herald Tribune қызметкерлері болған жас жазушылар тобын жетектеді. Олардың бірі – болашақ Time журналының тілшісі және редакторы Сэм Уэллс (Сэмуэль Гарднер Уэллс) еді. Патэрсон Рэндтің этикасын ерекше үлес деп есептеді және 1940 жылдары Рэндке былай деп жазды: «Сіз әлі өз идеяңыздың жаңа екенін түсінбегендейсіз. Бұл Ницше немесе Макс Штирнер емес. Олардың айтылатын Эгосы айналма сөздерден тұрады – ал сіздің Эго туралы түсінігіңіз – нақты өмірде әрекет ететін тұлға, адам, тірі жаратылыс». Патэрсон мен Рэнд бір-бірінің кітаптарын насихаттады және жылдар бойы кеңінен хат алмасып жүрді, онда олар көбінесе дін мен философия туралы сөз қозғайтын. Атеист болған Рэнд, Патэрсонның капитализмді дінмен байланыстыруға тырысуын сынға алды, өйткені ол деист еді. Рэнд екеуінің үйлесімсіз екеніне сенді және олар ұзақ пікірталас жүргізді. 1948 жылы олардың арасы суып, хат алмасу тоқтады. Рэндке Калифорниядағы үйіне барған кезде Патэрсонның жазушы Морри Рискинд туралы айтқан сөздері мен Рэндтің басқа қонақтары – бизнесмен Уильям С. Муллендорға қатысты агрессивті мінез-құлқы Рэндтің «Пэттен» көңілінің қалғанына себеп болды. Сол сияқты, Патэрсон 1946 жылы тағы бір досы және саяси одақтасы Роуз Уайлдер Лейнмен де қарым-қатынасын үзді.
By the late 1930s, Paterson led a group of younger writers, many of them other Herald Tribune employees, who shared her views. One was future Time magazine correspondent and editor Sam Welles (Samuel Gardner Welles). Paterson believed Rand's ethics to be a unique contribution, writing to Rand in the 1940s, "You still don't seem to know yourself that your idea is new. It is not Nietzsche or Max Stirner Their supposed Ego was composed of whirling words – your concept of the Ego is an entity, a person, a living creature functioning in concrete reality." Paterson and Rand promoted each other's books and conducted an extensive correspondence over the years, in which they often touched on religion and philosophy. An atheist, Rand was critical of the deist Paterson's attempts to link capitalism with religion. Rand believed the two to be incompatible, and the two argued at length. Their correspondence ended after they quarreled in 1948. During a visit to Rand at her home in California, Paterson's remarks about writer Morrie Ryskind and abrasive behavior toward businessman William C. Mullendore, other guests of Rand, resulted in Rand's disillusionment with "Pat." Similarly, Paterson had broken with another friend and political ally, Rose Wilder Lane, in 1946.
Кейінгі жылдар
Патерсон 1940 жылдары жас Рассел Киркпен, ал 1950 жылдары жас Уильям Ф. Баклимен хат алмасып, екінші дүниежүзілік соғыстан кейін американдық консерватизмнің қалыптасуына әсер етті. Бакли мен Кирк National Review журналын құрды, оған Патерсон қысқа мерзімге ғана үлес қосты. Дегенмен, ол кейде Баклимен пікір келіспейтін, мысалы, журналдың Рэндтің "Атлас шайқады" романына жасаған сынды қабылдамады. Зейнетке шыққан соң Патерсон әлеуметтік қамсыздандыруға тіркелуден бас тартып, әлеуметтік қамсыздандыру картасын "Әлеуметтік қамсыздандыру – алаялық" деп жазылған конвертке сақтады. Патерсон 1961 жылдың 10 қаңтарында қайтыс болды және Нью-Джерси штатының Берлингтон қаласындағы Сент-Мэри епископалды шіркеуінің қорымшасында Уэллс отбасының қабіріне жерленді.
Paterson further influenced the post WWII rise of lettered American conservatism through her correspondence with the young Russell Kirk in the 1940s, and with the young William F. Buckley in the 1950s. Buckley and Kirk went on to found the National Review, to which Paterson contributed for a brief time. However, she sometimes sharply differed from Buckley, for example by disagreeing with the magazine's review of Rand's novel, Atlas Shrugged. In her retirement, Paterson declined to enroll in Social Security and kept her Social Security card in an envelope with words "'Social Security' Swindle" written on it. Paterson died on January 10, 1961, and was interred in the Welles family plot at Saint Mary's Episcopal Churchyard in Burlington, New Jersey.
Цитаталар
Әлемдегі зиянның көбі жақсы ниетті адамдардың қолынан келеді, мұндай оқиғалар кездейсоқ немесе салғысыздан болмайды. Бұл олардың ұзақ жылдар бойы табандылықпен, жоғары идеалдар мен ізгі мақсаттарға ұмтылыспен жасаған қасақана әрекеттерінің салдары. Миллиондаған адамдар қырғынға ұшырағанда, азаптаулар қолданылғанда, аштық күшпен енгізілгенде, қанау мемлекеттік саясатқа айналғанда – қазіргі таңда әлемнің үлкен бөлігінде және тарихта жиі болғандай – мұның бәрі көптеген жақсы адамдардың тікелей қатысуымен немесе олардың ықпалымен, өздері дұрыс деп санайтын мақсаттарға жету үшін жасалады.
"Most of the harm in the world is done by good people, and not by accident, lapse, or omission. It is the result of their deliberate actions, long persevered in, which they hold to be motivated by high ideals toward virtuous ends when millions are slaughtered, when torture is practiced, starvation enforced, oppression made a policy, as at present over a large part of the world, and as it has often been in the past, it must be at the behest of very many good people, and even by their direct action, for what they consider a worthy object." (The God of the Machine)