Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1877 жылғы идиш комедиясы
1877 Yiddish comedy
«Шмендрик, немесе комикалық үйлену» (Шмендрик, oder di komishe Chaseneh) – Абрахам Голдфаденнің 1877 жылғы комедиясы, идиш театрының ең ерте және ең танымал туындыларының бірі. Шмендрик рөлі бастапқыда жас Зигмунд Могулеско үшін жазылған, ал бұл кейіпкер Могулеско сол жылдың басында Голдфаденге қатысқан кастингте орындаған рөлден алынған. Рөлді алғаш рет Жакоб/Янкель Кацман тамаша пікірлермен ойнады. Кейін бұл рөлді актриса Молли Пикон орындады. Пьеса бұрынғы румындық «Ананың кішкентай Влады» (Vlăduțu mamei) пьесасының негізінде жазылған, оқиға хасидтік яһудилер отбасына көшірілді. Бұл орта Хаскала дәуіріндегі «саналы» яһудилер арасында еврей юморінің қалыпты нысаны болды. Екінші атау – Иоганн Валентин Андреаның (1586–1654) маңызды еңбектерінің бірі – «Химиялық үйлену тойы» (The Chymical Wedding) туралы әзіл. Якоб Адлердің сөзіне сүйенсек, пьеса қатты сенсация тудырды. Ол Бухарестте алғаш көрсетілгеннен бір жыл өткен соң, Израиль Розенберг оны Одессадағы жаңадан құрылған идиш театры труппасының екінші пьесасы ретінде қоюға кіріскенде, «Шмендрик» идиш тіліне махаббат пен қынжыр тұрғысынан, сондай-ақ, жұмсақ ұсыну, ақша және полиция сөздерінің жаргоны ретінде енген.
Shmendrik, oder di komishe Chaseneh (, Schmendrik or The Comical Wedding) is an 1877 comedy by Abraham Goldfaden, one of the earliest and most enduring pieces in Yiddish theater. The title role of Shmendrik was originally written for the young Sigmund Mogulesko, and derived from a character Mogulesko did when auditioning for Goldfaden earlier that year. The role was first played by Jacob/Yankel Katzman with great reviews. The role was later famously played by actress Molly Picon. The play is loosely based on an earlier Romanian play, Vlăduțu mamei (Mama's Little Vlad), transferred to a setting in a family of Hasidic Jews, a milieu that was a standard butt of Jewish humor among the "enlightened" Jews of the Haskalah. The secondary title is a pun on The Chymical Wedding, one of the major works of Johannes Valentinus Andreae (1586–1654), a founding work of Rosicrucianism. According to Jacob Adler, the play was such a sensation that a year after it was first performed in Bucharest, when Israel Rosenberg set about presenting it as the second play of his newly formed Yiddish theater troupe in Odessa, Shmendrik had already passed into the Yiddish language, both as a term of affection and derision, but also as slang for a sneeze, for money, and for the police.
Қысқаша мазмұны
Шмендрик – ақымақ, ештеңеден хабары жоқ, анасының ерке баласы, діни оқу орнында оқып, өте нашар оқитын, ал анасы оның кемшіліктерін мүлдем байқамайды. Оқиғаның негізгі желісі оның анасы оған үйленуді жөндей бастағанда қозғалады; осы үйленуге белгіленген қыз Шмендрикке қатты қарсы шығып, сонымен қатар басқа біреуге ғашық болыпты. Әрине, оқиғаның өзегі – оның бұл дұрыс емес некеден қалай құтылып, сүйген адамымен қайта табысуы.
Shmendrik is an idiotic and clueless mama's boy, a hopelessly poor student at a religious school, whose mother is completely blind to his faults. The main plot is set in motion when his mother arranges a marriage for him; the girl in question is not only appropriately appalled by Shmendrik, but is already in love with someone else. The plot, of course, centers on how she will evade the inappropriate marriage and be reunited with her true love.