Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Араб Андалузиялық географ және тарихшы (шамамен 1040–1094)
Arab Andalusian geographer and historian (c. 1040–1094)
Абу ʿУбайд ʿАбд Аллах ибн ʿАбд әл ʿАзиз ибн Мұхаммад ибн Айюб ибн ʿАмр әл Бакри (أبو عبيد عبد الله بن عبد العزيز بن محمد بن أيوب بن عمرو البكري), немесе жай ғана әл Бакри (шамамен 1040–1094) – Араб Андалузиялық тарихшы және мұсылмандық Батыстың географы.
Abū ʿUbayd ʿAbd Allāh ibn ʿAbd al ʿAzīz ibn Muḥammad ibn Ayyūb ibn ʿAmr al Bakrī (أبو عبيد عبد الله بن عبد العزيز بن محمد بن أيوب بن عمرو البكري), or simply al Bakrī (c. 1040–1094) was an Arab Andalusian historian and a geographer of the Muslim West.
Өмір
Аль-Бакри Хуэльва қаласында дүниеге келді, ол сол жердегі қысқа ғұмырлы княздықтың билеушісінің ұлы еді. Оның отбасы 1031 жылы Кордова халифаты құлаған кезде Хуэльвада өздігінен басқарылатын осы аймақты құрды. Аль-Бакри арабтың Бакр тайпасына жататын. Әкесі Севилья Тайфасының билеушісі әл-Мутадид (1042–1069) тарапынан биліктен қуылған кезде, ол Кордоваға көшіп, онда географ әл-Удри мен тарихшы Ибн Хайяннан оқыды. Өмірінің көп бөлігін Аль-Андалуста, әсіресе Севилья мен Альмерияда өткізді. Севильяда болғанда, ол Альфонсо VI-дан салық жинау үшін келген Эль Сидтің келуін көрді.
Al Bakri was born in Huelva, the son of the sovereign of a short lived principality there. His family established this self governed area in Huelva when the Caliphate of Cordoba fell in 1031. Al Bakri belonged to the Arab tribe of Bakr. When his father was deposed by al Mu'tadid (1042–1069) of the ruler of Taifa of Seville, he then moved to Córdoba, where he studied with the geographer al Udri and the historian Ibn Hayyan. He spent his entire life in Al Andalus, most of it in Seville and Almeria. While in Seville, he was there when El Cid arrived to collect tributes from Alfonso VI.
Шығармалары
Әл-Бакри Еуропа, Солтүстік Африка және Арабия түбегі туралы жазды. Оның екі ғана еңбегі сақталған. Оның "Му'жам ма иста'жам" атты еңбегінде Арабия түбегіндегі жер-атаулардың тізімі баяндалған, ал кіріспесі географиялық аянын ұсынады. Оның ең маңызды еңбегі – "Китаб әл-Масалик ва әл-Мамалик" ("Жолдар мен мемлекеттер кітабы") (كتاب المساليك والمماليك). Бұл 1068 жылы әдебиет пен саудагерлер мен саяхатшылардың, оның ішінде Мұхаммед ибн Юсуф әл-Уаррак (904–973) және Ибраһим бен Якубтың хабарларына сүйене отырып жазылған. Бұл Батыс Африка тарихының маңызды деректерінің бірі болып табылады және Гана империясы, Альморавидтер династиясы және Сахара арқылы жүретін сауда туралы құнды мәліметтер береді. Оның еңбектері ақпаратты салыстырмалы объективтілікпен ұсынуымен ерекшеленеді. Ол әр аймақтың халқы мен салты-дәстүрін, сондай-ақ географиялық ерекшеліктерін, климатын және ірі қалаларын сипаттайды. Осыған ұқсас ақпарат Арабия түбегінің географиялық сипаттамасында және оның жазған әлем энциклопедиясында да кездеседі. Ол сонымен қатар әр аймақ туралы әртүрлі әңгімелерді де келтіреді. Өкінішке орай, оның негізгі еңбегінің бір бөлігі жоғалып кеткен, ал сақталған бөліктерінің кейбірі әлі жарияланбаған.
Al Bakri wrote about Europe, North Africa, and the Arabian peninsula. Only two of his works have survived. His Mu'jam mā ista'jam contains a list of place names mostly within the Arabian peninsula with an introduction giving the geographical background. His most important work is his Kitāb al Masālik wa al Mamālik ("Book of Highways and of Kingdoms") (كتاب المساليك والمماليك). This was composed in 1068, based on literature and the reports of merchants and travellers, including Muhammad ibn Yūsuf al Warrāq (904–973) and Abraham ben Jacob. It is one of the most important sources for the history of West Africa and gives crucial information on the Ghana Empire, the Almoravid dynasty and the trans Saharan trade. His works are noted for the relative objectivity with which they present information. For each area, he describes the people, their customs, as well as the geography, climate and main cities. Similar information was also contained in his written geography of the Arabian Peninsula, and in the encyclopedia of the world in which he wrote. He also presented various anecdotes about each area. Unfortunately, parts of his main work have been lost, and of the surviving parts, some have never been published.