Ракетамен почта жеткізу және Yahoo! Mail тарихы

Кіріспе

Ракеталар немесе зымырандармен пошта жеткізу, Yahoo! Mail болған веб-пошта қызметі.

Ракеталық пошта – ракета немесе зымыран арқылы пошта жеткізу. Ракета жерге қонғанда ішкі парашюттің көмегімен түседі. Әртүрлі елдердегі әртүрлі ұйымдар осы әдісті әртүрлі деңгейде сәттілікпен сынап көрген. Бірақ жоғары құны мен көптеген сәтсіздіктерге байланысты, бұл әдіс поштаны жеткізудің тиімді жолы ретінде кеңінен қабылдаған емес. Ракеталық поштаға қолданылған филателиялық материалдарды ("маркалар") жинау және оларды бейнелеу – аэрофилателияның астрофилателия деп аталатын мамандандырылған саласының бір бөлігі болып табылады.

Басты жолшылар

Неміс жазушысы Генрих фон Клейст поштаны жеткізу үшін ракеталарды қолдануды ұсынған алғашқы адам болды. Berliner Abendblätter газетінің редакторы болып жұмыс істеген кезде, ол 12 қазан 1810 жылы жарияланған мақаласында, тұрақты артиллериялық батареяларды хаттармен толтырылған снарядтарды жұмсақ топырақты алдын ала белгіленген қону орындарына ату арқылы пайдалануды ұсынды. Клейст батареялар желісі арқылы Берлиннен 290 шақырым қашықтықтағы Бреслауға хатты жарты күнде жеткізуге болатынын есептеді. 19 ғасырдың соңында Тонгада поштаны жеткізу үшін Конгрев ракеталары қолданылды, бірақ ракеталардың сенімділігі төмен болды. Герман Оберт 1927 жылы жазған хатында пошта үшін ракеталарды пайдалануды ұсынды және 1928 жылдың маусымында Deutsche Gesellschaft für Luft und Raumfahrt қоғамының мәжілісінде осы тақырыпта лекция оқыды. Лекция көптеген тәжірибешілерге ракеталарды пошта үшін пайдалануды сөзсіз деп күтуге мүмкіндік берді, ал 1929 жылы АҚШ-тың Германиядағы елшісі Джейкоб Гулд Шурман неміс тілшісімен Атлантика арқылы ракеталық поштаның заңдылығын талқылады. Фридрих Шмидл 102 дана поштамен бірінші ракеталық поштаны (V 7, Эксперименталды ракета 7) Австрияның Шекль және Санкт-Радегунд қалалары арасында ұшырды. Шмидл 1932 жылға дейін бірнеше рет ұшырды, ал сондай-ақ тәжірибелер басқа бірнеше елдерде, көбінесе филателистердің қаржылық қолдауымен жүргізілді. Герхард Цукер 1930 жылдары фейерверктерге ұқсас ұнтақ ракеталарын сынақтан өткізді. 1931-1933 жылдары ол Германия бойынша саяхаттап, өзінің ракетасын көрсетіп, оны поштаны жеткізу үшін пайдалануға болатынын мәлімдеді. Ұлыбританияға көшкеннен кейін Цукер Бас пошта басқармасын ракетамен пошта жеткізудің мүмкіндігіне көндіруге тырысты. Англияның оңтүстігіндегі Сассекс Даунс аймағында алғашқы демонстрациялардан кейін, 1934 жылдың 28 шілдесінде бір ракета, ал 31 шілдеде Шотландиядағы Харрис және Скарп аралдары арасындағы 1600 метрлік траекторияда екінші ракета ұшырылды. Ұзындығы 1,07 метр, диаметрі 18 см болатын ракетаның корпусы 1200 конвертке толы болды. Екі ракета да жарылды, бірақ кішігірім екінші жүк, соның ішінде бірінші рейстен аман қалғандар сақталды. Стивен Смит, Үндістан әуе поштасы қоғамының хатшысы, өзінің жұмысын ракеталарға деген қызығушылығымен біріктірді. Оның алғашқы ұшырылуы 1934 жылдың 30 қыркүйегінде болды, ал 1944 жылдың 4 желтоқсанына дейін ол тағы 270 рет тәжірибе жүргізді. Олардың 80-і поштадан тұрды, ал оның жетістіктеріне алғашқы сәтті ракеталық пошта өзен арқылы жіберілді және алғашқы ракеталық жұма енді. Ориенталдық фейерверк компаниясы Смитқа 1935 жылдың 23 наурызы мен 1935 жылдың 29 маусымы аралығында 16 ракета берді. Бұл "Күміс мерейтой" рейстері мыңнан астам арнайы конверттерді тасымалдады. 1992 жылы Үндістан үкіметі Смиттың туғанына 100 жыл толуына орай, оны "Үндістандағы ракеталық поштаның негізін қалаушы" деп атап, марка шығарды.

German author Heinrich von Kleist was the first to suggest using rockets to deliver mail. While editor of the Berliner Abendblätter, he wrote an article published on 12 October 1810 which proposed using fixed artillery batteries to fire shells filled with letters to predetermined landing locations of soft ground. Kleist calculated that a network of batteries could transmit a letter from Berlin to Breslau, 180 mile (290 km) away, in half a day. Later in the 19th century, Congreve rockets were used to deliver mail in Tonga, but the missiles were unreliable. Hermann Oberth suggested using rockets for mail in a 1927 letter, and he lectured on the topic at a meeting of the Deutsche Gesellschaft für Luft und Raumfahrt in June 1928. The lecture caused many experimentalists to expect the use of rockets for mail as inevitable, and by 1929 Jacob Gould Schurman, the United States ambassador to Germany, discussed the legalities of transatlantic rocket mail with a German reporter. Friedrich Schmiedl launched the first rocket mail (V 7, Experimental Rocket 7) with 102 pieces of mail between the Austrian towns of Schöckl and St. Radegund. Several other launches by Schmiedl occurred through 1932, and similar experiments occurred in several other countries, usually subsidized by philatelists. Gerhard Zucker experimented in the 1930s with powder rockets similar to fireworks. Between 1931 and 1933, he travelled throughout Germany displaying his rocket and claiming that it could be used to deliver mail. After moving to the United Kingdom, Zucker tried to convince the General Post Office that postal delivery by rocket was viable. After initial demonstrations on the Sussex Downs in southern England, a rocket was launched on 28 July 1934, and a second on 31 July, over a 1600 metre flight path between the Hebridean islands of Harris and Scarp in Scotland. Around 1.07 m long with a diameter of 18 cm, the rocket fuselages were packed with 1,200 envelopes. Both rockets exploded, though most of the smaller second cargo, which included survivors of the first flight, was saved. Stephen Smith, a Secretary of the Indian Airmail Society, combined his work with his interest in rocketry. His first launch was on 30 September 1934, and he experimented with 270 more by 4 December 1944. 80 of these contained mail, and his achievements include the first successful rocket mail sent over a river and the first rocket to carry a parcel. The Oriental Fireworks Company supplied Smith with 16 rockets between 23 March 1935 and 29 June 1935. Between them, these "Silver Jubilee" flights carried over a thousand event covers. In 1992 the Indian government issued a stamp to celebrate the centenary of Smith's birth, calling him "the originator of rocket mail in India".

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та ракетамен поштаны жеткізудің алғашқы сәтті әрекеттерінің бірі 1936 жылғы 23 ақпанда болды. Нью-Йорк жағындағы мұз басып қалған Гринвуд көлінен екі ракеталық ұшақ ұшырылып, Нью-Джерси жағына 100 ярдтан да аз қашықтықта қонды. Бұл оқиғадан бұрын 1930 жылдардың басында бірнеше сәтті ракеталық пошта эксперименттері жүргізілді. 1950 жылдардың ортасында "әуесқой" ракеташылар цинк шаң / күкірт "микрограйн" қатты отынмен жұмыс істейтін ракеталарды Калифорниядан Колорадо өзені арқылы Аризонаға қарай ұшырды. Пошталық конверттер әр жағдайға қарай басылып, ең жақын пошта бөлімінде мөрленді. 1959 жылы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің USS Barbero кемесі, АҚШ Пошта қызметінің (USPS) алдағысы – Пошта департаментіне, поштаны жылдам жеткізудің жолдарын іздеуге көмектесті, соның нәтижесінде "Зымырандық пошта" жеткізілімінің жалғыз мысалы жасалды. 1959 жылғы 8 маусымда Barbero Regulus круиздік зымыранын ұшырды, оның ядролық оқ-дәрісі бұрын Пошта департаментінің екі пошта контейнерімен ауыстырылған еді. Зымыран Флоридадағы Майпорт әскери-теңіз станциясының әскери-теңіз көмекші әуе станциясына бағытталды. Regulus круиздік зымыраны Aerojet General 3KS 33,000 қатты ракеталық күшейткіштерімен ұшырылды. Күшейткіштер түсірілгеннен кейін ұзақ қашықтыққа ұшуды турбореактивті қозғалтқыш жалғастырды. Ұшырылғаннан кейін 22 минут өткен соң зымыран нысанаға тиді. USPS Barbero кемесінде филиалдық пошта бөлімін ресми түрде ашты және Barbero Вирджиния штатының Норфолк қаласынан кетуге дейін оған 3000-ға жуық пошта жөнелтті. Пошта АҚШ Президенті Дуайт Эйзенхауэрге, басқа да үкімет шенеуніктеріне, Бүкіләлемдік пошта одағының барлық мүшелерінің пошта бастықтарына және т.б. АҚШ Пошта бастығы Артур Э. Саммерфилдтен жіберілген естелік пошталық конверттерден тұрды. Олардың пошта төлемақысы (ішкі 4 цент, халықаралық 8 цент) "USS Barbero Jun 8 9.30am 1959" деп мөрленді. Майпортта Regulus зымыраны ашылды және пошта Джексонвиллдегі (Флорида штаты) пошта бөліміне сұрыптау және бағыттау үшін жіберілді. Зымыранның қонуын көрген Саммерфилд: "Поштаны тасымалдау үшін басқарылатын ракетаның бейбіт уақыттағы осы маңызды және практикалық қолданылуы – кез келген елдегі Пошта департаментінің ракеталарды ресми түрде пайдалануының алғашқы белгілі мысалы" деді. Саммерфилд бұл оқиғаны "барлық әлемнің халқы үшін тарихи маңызы бар оқиға" деп жариялады және "адам айға жеткенге дейін пошта Нью-Йорктан Калифорнияға, Ұлыбританияға, Үндістанға немесе Австралияға басқарылатын ракеталармен бірнеше сағат ішінде жеткізілетін болады" деп болжады. "Біз ракеталық поштаның табалдырығында тұрмыз". Пошта бастығының ынтасына қарамастан, Қорғаныс министрлігі бұл шараны АҚШ-тың ракеталық қабілеттерін көрсету ретінде қарастырды. Сарапшылар ракеталық поштаны пайдаланудың құны ешқашан ақталмайды деп санайды. 1920 жылдары Еуропа мен АҚШ арасындағы хат хатпен жіберілгеннен кейін кем дегенде бір аптадан кейін келсе, 1950 жылдары әуе поштасы Атлант мұхитын бір күнде ғана кесіп өтетін болды. Barbero ұшырған Regulus зымыранының бортындағы пошта контейнерлерінің бірі Коннектикут штатының Гротон қаласында орналасқан АҚШ Су асты кемелері мұражайының коллекциясында сақталады.

One of the first successful deliveries of mail by a rocket in the United States was made on 23 February 1936, when two rocket airplanes that were launched from the New York side of the frozen Greenwood Lake landed on the New Jersey side, less than 100 yards away. This event was preceded by several other successful rocket mail experiments in the early 1930s. During the mid 1950s, "amateur" rocketeers flew a number of zinc dust / sulfur "micrograin" solid propellant mail carrying rockets interstate, from California, across the Colorado River, and into Arizona. The postal covers were printed for each occasion, and franked at the nearest destination post office. In 1959 the U. S. Navy submarine USS Barbero assisted the Post Office Department, predecessor to the United States Postal Service (USPS), in its search for faster mail transportation, with the only delivery of "Missile Mail". On 8 June 1959, Barbero fired a Regulus cruise missile – its nuclear warhead having earlier been replaced by two Post Office Department mail containers – targeted at the Naval Auxiliary Air Station at Naval Station Mayport in Florida. The Regulus cruise missile was launched with a pair of Aerojet General 3KS 33,000 solid rocket boosters. A turbojet engine sustained the long range cruise flight after the boosters were dropped. Twenty two minutes after launch, the missile struck its target. The USPS had officially established a branch post office on Barbero and delivered some 3000 pieces of mail to it before Barbero left Norfolk, Virginia. The mail consisted entirely of commemorative postal covers addressed to President of the United States Dwight Eisenhower, other government officials, the Postmasters General of all members of the Universal Postal Union, and so on, from United States Postmaster General Arthur E. Summerfield. Their postage (four cents domestic, eight cents international) had been cancelled "USS Barbero Jun 8 9.30am 1959" before the submarine put to sea. At Mayport, the Regulus missile was opened and the mail forwarded to the post office in Jacksonville, Florida, for sorting and routing. Upon witnessing the missile's landing, Summerfield stated, "This peacetime employment of a guided missile for the important and practical purpose of carrying mail, is the first known official use of missiles by any Post Office Department of any nation." Summerfield proclaimed the event to be "of historic significance to the peoples of the entire world", and predicted that "before man reaches the moon, mail will be delivered within hours from New York to California, to Britain, to India or Australia by guided missiles. We stand on the threshold of rocket mail." Despite the Postmaster General's enthusiasm, the Department of Defense saw the measure more as a demonstration of U. S. missile capabilities. Experts believe that the cost of using missile mail could never be justified. While during the 1920s a letter between Europe and the United States would not arrive for at least a week after mailing, by the 1950s air mail crossed the Atlantic Ocean in as little as one day. One of the mail containers which was on board the Regulus missile fired by Barbero is in the collection of the United States Submarine Force Museum in Groton, Connecticut.

Қайта пайдаланылатын ұшыру құралдары

1954 жылы зымыран сарапшысы Вилли Лей шағын зымырандарды поштаны жылдам жеткізу үшін пайдалану, әуе поштасы бағасынан үш есе ғана қымбатқа түсуі мүмкін екенін болжады, себебі оларды қайта пайдалануға болады. Марс қоғамымен танымал Роберт Зубрин сияқты мамандар зымыран поштасы, немесе кем дегенде, өте элиталық бизнес-жүктерді жеткізу коммерциялық тұрғыдан тиімді болуы мүмкін деп санайды. Бұл толыққанды қайта пайдаланылатын ұшыру жүйелерінің, әсіресе, бір сатылы орбиталық аппараттардың дамуымен мүмкін болады. Мұндай жүйелер әлемнің кез келген нүктесіне 30–45 минут ішінде жүк жеткізуге мүмкіндік береді. Бұл идеяны Зубрин ұсынған және ол өзі негізін қалаған Pioneer Rocketplane (кейін Rocketplane Limited, Inc.) компаниясының алғашқы бизнес-жоспары болды. Зубрин кейіннен компанияны тастап кетті, ал қазір ол кеңістік туризміне бағытталған стратегияны іске асыруда. Қайта пайдаланылатын ұшыру аппараттарымен жүк жеткізудің әлеуеті Зубриннің "Ғарышқа ену: ғарышқа қадам басатын өркениет құру" кітабында талқыланады. 2005 жылдың 3 желтоқсанында XCOR Aerospace компаниясы өз EZ Rocket ұшағын (компанияның қайта пайдаланылатын зымыран қозғалтқыштарының демонстрациялық үлгісі ретінде құрастырылған, зымыранмен жұмыс істейтін Long EZ ұшағы) Калифорния штатының Мохаве қаласынан Калифорния штатының Калифорния-Сити қаласына ұшырды. Сынақ пилоты Дик Рутан бұл ұшуды жүзеге асырды, ол шамамен 9 минутқа созылып, Мохаведегі пошта бөлімінен Калифорния-Ситидегі мекенжайларға АҚШ поштасын жеткізді. Бұл – ұшқышы бар, зымырандық қозғалтқышпен жұмыс істейтін ұшақтың АҚШ поштасын тасымалдауының алғашқы жағдайы болды.

Халықтық мәдениеттегі оқиғалар

Роберт Хайнлайнның "Галилео" атты зымыран кемесі (1947) романында Айға жету үшін қосымша пошталық зымыран қолданылады. Томас Пинчонның "Гравитацияның аяз" кітабының ерте тарауында (1973) пошта зымыранмен жеткізіледі. Пират Прентис кейіпкері осылай тапсырыс алады. RocketMail – алғашқы ірі, тегін веб-пошта қызметтерінің бірі. RocketMail қысқа мерзімге Hotmail-мен тегін веб-пошта қызметтері арасында көшбасқа айнасу үшін күресті. Yahoo! 1997 жылы RocketMail компаниясын сатып алып, оны Yahoo! Поштасына біріктірді. Этан Ханттың компьютерлік көзілдірігі (тапсырма туралы мәлімет беру үшін) 2000 жылғы "Мүмкін емес миссия-2" фильмінің басында иыққа орнатылған түтікшеден атылған, алдынан жерге кіретін ұшы бар зымыранмен жеткізіледі. Герхард Цукердің шотланд зымырандық поштасы 2004 жылғы "Зымыран поштасы" фильмінде көрсетілген. Билл Брайсон 2006 жылғы "Жарқын баланың өмірі мен дәуірі" атты естеліктерінде зымырандық пошта туралы айтады.