Владыслав Чарторыский: Польский князь, меценат және музейдің негізқалаушысы
Władysław Czartoryski
Польшалық ақсүйек, саяси белсенді, өнер коллекционері Уладыслав Чарторыский (1828-1894) туралы ақпарат. Краковтағы Чарторыский мұражайының негізін қалаушы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша ақсұлуы (1828–1894)
Polish noble (1828–1894)
Принц Владислав (Ладислав) Чарторыски (3 шілде 1828 – 23 маусым 1894) – Польша ақсұлуы, эмиграциядағы саяси белсенді, өнер коллекционері және Краковтағы Чарторыски мұражайын құрған адам.
Prince Władysław (Ladislaus) Czartoryski (3 July 1828 – 23 June 1894) was a Polish noble, political activist in exile, collector of art, and founder of the Czartoryski Museum in Kraków.
Ерте өмір
Чарторыски 1828 жылдың 3 шілдесінде Польшаның Конгресс бөлігінде, Варшавада дүниеге келді. Ол ханзада Адам Ержа Чарторыски мен ханшайым Анна Зофия Сапиеханың ұлы болған. Оның әкесі саяси мансабын Польшаны Ресей, Пруссия және Австрия бөліске алғаннан кейін Ресей патшасы Александр I-нің сыртқы істер министрі болып бастады. Кейін ол Польша Ұлттық Үкіметінің эмиграциядағы 1-ші президенті және Александрдың мұрагері, патша Николай I-нің ащы қарсыласы болды. Оның үлкен ағасы – принц Витольд Чарторыски, ал кіші қарындасы – ханшайым Изабелла Эльжбета Чарторыска, ол граф Ян Канти Дзялыньскиге (Тит Дзялыньскидің ұлы) үйленді. Оның әкесінің ата-аналары ханзада Адам Казимеж Чарторыски мен Изабелла Флеминг болды. Оның анасының ата-аналары – ханзада Александр Антони Сапиеха және Анна Замойска.
Czartoryski was born in Warsaw, Congress Poland on 3 July 1828. He was a son of Prince Adam Jerzy Czartoryski and Princess Anna Zofia Sapieha. His father began his political career as a Foreign Minister to the Russian Tsar Alexander I after Poland was partitioned by Russia, Prussia and Austria. He later became the 1st President of the Polish National Government in exile and a bitter opponent of Alexander's successor, Tsar Nicholas I. His elder brother was Prince Witold Czartoryski and his younger sister was Princess Izabella Elżbieta Czartoryska, who married Count Jan Kanty Działyński (son of Tytus Działyński). His paternal grandparents were Prince Adam Kazimierz Czartoryski and Izabela Flemming. His maternal grandparents were Prince Aleksander Antoni Sapieha and Anna Zamoyska.
Мансап
Принц Владислав Ламберт қонақ үйінің белсенді мүшесі болды. 1863-1864 жылдары ол революциялық Ұлттық үкіметтің (Rząd Narodowy) ағылшын, итальян, швед және түрік үкіметтерімен басты дипломатиялық өкілі болды. Ол сонымен қатар отбасының көркем өнердің құнды жинағына ие болды: картиналар, мүсіндер және ежелгі заттар. Ол египет өнеріне зор қызығушылық танытып, Париждегі және тікелей Египеттегі аукциондардан сатып алды. Ол кейбір заттарды Париждегі Польша кітапханасына, ал басқа археологиялық жәдігерлерді Ягеллон университетіне сыйлады. 1871 жылы ол Швейцарияның Рапперсвил қаласындағы Польша мұражайына заттар сыйлады. 1865 жылы ол Париждегі Декоративтік өнер көрмесіндегі «Польша бөлмесінде» «Чарторыски жинағының» көрмесін ұйымдастырды. 1878 жылы ол әжесі Изабела Чарторысканың 1801 жылы Пулавиде құрған, бірақ қараша көтерілісінен кейін жабылған Краковтағы Чарторыски мұражайын қайта ашты. Владислав үлкен ұлының дипломаттық мансапқа ие болатынына үміттенді, алайда Гуцио әкесінің тілегіне бағынбай, салезиандардың діни орденіне қосылды. Гуцио 1893 жылы дін қызметкері болып тағайындалды, бірақ оның әкесі де, отбасының ешкім де осы рәсімге қатыспады, және ол 34 жасында туберкулезден көз жұмды. Гуцио 2004 жылы қасиетті деп жарияланды.
Prince Władysław was an activist of the Hotel Lambert. From 1863 1864 he was the main diplomatic agent of the revolutionary National Government (Rząd Narodowy) with the English, Italian, Swedish and Turkish governments. He was also owner of the family's outstanding collection of art: paintings, sculptures and antiquities. He was greatly interested in Egyptian art, making his purchases at sales in Paris and directly in Egypt. He donated some objects to the Polish Library in Paris and also other archeological artifacts to the Jagellonian University. In 1871, he donated objects to the Polish Museum in Rapperswil, Switzerland. In 1865, he organized an exhibition of the "Czartoryski Collection" in the "Polish Room" of the Exposition des Arts Decoratifs in Paris. In 1878, he reopened the Czartoryski Museum in Kraków, founded by his grandmother Izabela Czartoryska in 1801 in Puławy but closed after the November Uprising. Władysław hoped that his eldest son would pursue a diplomatic career, however, Gucio went against his father's wishes and joined the religious order of the Salesians. Gucio was ordained a priest in 1893, but neither his father nor anyone else in the family attended the ceremony, and he died a year later of tuberculosis at the age of 34. Gucio was beatified in 2004.