Кіріспе

Фубуки класының эсминшісі

Амагири (天霧) – Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Жапон императорлық теңіз күштері үшін салынған 24 эсминшінің 15-і. Қызметке енгізілген кезде бұл кемелер әлемдегі ең қуатты эсминецтер саналды. Олар 1930 жылдарға дейін бірінші қатардағы эсминецтер ретінде қызмет етті және Тынық мұхиты соғысы кезеңінде де өте күшті қару жүйесі болып қала берді. Ол ең әйгілісі лейтенант Джон Ф. Кеннеди басқарған PT 109 катеріне шабуыл жасағандығымен танымал, ал ол кейіннен АҚШ-тың 35-ші президенті болды.

Тарих

Фубуки класындағы жаңа жойғыштардың құрылысына 1923 қаржы жылында Жапон императорлық әскери-теңіз күштерінің кеңейту бағдарламасы аясында рұқсат берілді, бұл Жапонияға әлемдегі ең заманауи кемелер арқылы сапалық артықшылық беруді көздеді. Фубуки класының өнімділігі бұрынғы жойғыштардың жобаларынан сатылап өскендей болды, сондықтан олар Арнайы типтегі жойғыштар (特型) деп белгіленді. Үлкен өлшемдері, қуатты қозғалтқыштары, жоғары жылдамдығы, кең әрекет радиусы және бұрын-соңды болмаған қару-жарағы осы жойғыштарға басқа елдердің әскери-теңіз күштеріндегі көптеген жеңіл крейсерлерге ұқсас оттық күшті берді. Амагири Токиодағы Ишикаважима кеме құрылыс компаниясында салынды, ол 50 калибрлі 3-ші типті теңіздік зеңбіректердің негізгі батареясын бастапқы 40 градусқа қарағанда 75 градусқа дейін көтере алатын өзгертілген зеңбірек мұнарасын қамтыды, осылайша зеңбіректерді ұшақтарға қарсы екі мақсатты қару ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. Амагири 1928 жылдың 28 қарашасында салынды, 1930 жылдың 27 ақпанында суға түсірілді және 1930 жылдың 10 қарашасында қолданысқа берілді. Бастапқыда "Жойғыш №49" деп белгіленген корпус атауы, суға түсірілмес бұрын Амагири деп өзгертілді.

Соғыс аралығы

1935 жылы төртінші флот оқиғасынан кейін, тайфун салдарынан көптеген кемелер зақымданғаннан соң, Амагири және оның бауырлас кемелері нығайтылған корпуспен және арттырылған сусырумен жаңартылды. 1937 жылы Амагири Екінші Қытай-Жапон соғысы кезінде Шанхай мен Ханчжоу қалаларына жапон әскерлерінің қонуын қамтамасыз етті. 1940 жылы ол Оңтүстік Қытайдағы жапон әскерлерінің қонуын күзетуге және қолдауға жіберілді, содан кейін Француз Индоқыстанына басып кіруге қатысты.

Алғашқы операциялар

Перл-Харборға шабуыл кезінде Амагири IJN 1-ші флотының Desron 3-ші эсминец дивизиясының 20-шы бөліміне бекітілді және Куре теңіз округінен Хайнань аралындағы Сама портына орналасты. 1941 жылдың 4 желтоқсанынан жыл соңына дейін Амагири Малайяға жапон әскерлерінің қонуын қамтамасыз етті және "L операциясын" қолдау үшін эскорт құрамында болды. Ақпан айының соңында Амагири Сингапур және Джохор маңындағы миналарды жою операцияларын қамтамасыз етті. Наурыз айында Амагири "Т операциясы" (Солтүстік Суматраға шабуыл) және "D операциясы" (Андаман аралдарына шабуыл) үшін тағайындалды. Үнді мұхитындағы шабуылдар кезінде Амагири, ауыр крейсерлер Могами және Микумамен бірге британдық жолаушылар кемесі Дарданус, пар кемесі Гандара және сауда кемесі Индораны батырды. 13-22 сәуір аралығында Амагири Сингапур және Камрань шығанағы арқылы Кюре теңіз арсеналына жөндеуге келді. 4-5 маусымда Амагири Мидуэй шайқасына Алеут аралдарын басып алу күштерінің құрамында қатысты және шілде айының ортасына дейін Амами Осимада оңтүстік суларды күзетті. 1942 жылдың шілдесінде Амагири Амами Осимадан Мако күзет округіне, Сингапур, Сабанг және Мергуиге екінші Үнді мұхиты шабуылына аттанды. Гуадалканал науқанына байланысты операция тоқтатылды, Амагири Трукке бұйрық берілді және тамыз айының соңында жетті. 24 тамыздағы Шығыс Соломон аралдары шайқасынан кейін Амагири теңізде көлік кемелерінен әскерлерді алып, Гуадалканалға бет алды. Осы операция кезінде Саво аралының солтүстік-шығысында Хендерсон полигонынан шыққан АҚШ теңіз корпусының SBD Dauntless шомылу бомбалаушылары шабуыл жасады, нәтижесінде оның бауырласы Асагири батып, Ширакумо эсминці ауыр зақымдалды. Асагириден аман қалғандарды құтқарып алғаннан кейін, Амагири Ширакумоны Шортленд аралдарына сүйреп әкелді. Амагири қыркүйек айында Соломон аралдарындағы әртүрлі пункттерге "Токио экспресі" көліктерімен жүк тасыды. Қазан айында 8-ші флотқа қайта бағынғанмен, Амагири жыл соңына дейін "Токио экспресі" миссияларын орындауын жалғастырды. 13-15 қарашадағы Гуадалканал теңіз шайқасынан кейін ол Мочизуки эсминцінен Канберра Мару және Нагара Мару сауда кемелерінің 1500 аман қалғандарын құтқаруға көмектесті және зақымдалған Садо Маруды Шортленд аралдарына сүйреп әкелді. 1943 жылдың қаңтар айының ортасында жөндеу үшін Кюре теңіз арсеналына оралды. 1943 жылдың наурызында Амагири Рабаулға қайтып оралып, жоғары жылдамдықты көлік ретінде миссияларын жалғастырды. 7 сәуірде АҚШ Әскери-әуе күштерінің B-17 Flying Fortress бомбалаушысынан зардап шегіп, 10 экипаж мүшесі қаза болды. 5-6 шілдеде Кула шығанағы шайқасы кезінде Амагири Коломбангараға әскер тасымалдау миссиясын орындауға тырысқанда АҚШ теңіз күштерінің эсминдері мен крейсерлері шабуыл жасады. Ол 5 оққа түсті, нәтижесінде 10 адам қаза тапты. Шайқастан кейін Амагири Ниидзуки эсминцінің аман қалғандарын құтқаруға тырысты, бірақ Николас және Радфорд эсминдері оны кері қайтарды және жөндеуге Рабаулға оралды.

Джон Ф. Кеннеди және PT-109

2 тамызда тағы бір "Токио экспресі" түнгі күш беру жедел көліктік миссиясынан Вилаға қайтып келе жатып, Амагири лейтенант, кіші шынжырда (және болашақ АҚШ президенті) Джон Ф. Кеннеди басқарған АҚШ-тың PT 109 торпедалық қайығымен соқтығысып, оны батырды. Көпшілік Амагири экипажы тіпті PT 109-ды байқамады деп санайды, оның кішкентай өлшемі мен шамдарының жоқтығынан оны көру қиын болды. Дегенмен, Роберт Дж. Донованның "PT 109: Джон Ф. Кеннеди Екінші дүниежүзілік соғыста" атты кітабында экипаж мүшелерімен сұхбаттасқаннан кейін, бұл жағдай апат емес деген қорытындыға келді және ол рульде отырған адаммен сөйлесіп, соқтығысу бағытына бұруға бұйрық бергенін анықтады. Амагири Коломангараның оңтүстігіндегі Блэкетт бұғазында басқа PT қайықтарымен де шайқасты. Сол кезде Амагириге қолбасшылық еткен Кохей Ханами [ja] 1961 жылы президент Кеннедидің инаугурациясына қатысты. Оқиға бірнеше кітапта, фильмде және Джимми Диннің хит әнінде кеңінен жарияланды, онда "түндегі жапондық эсминец 109-ды екіге бөліп жіберді" делінді, бұл оны Billboard Hot 100 хит-парақтарының алғашқы ондығына енген жалғыз жапон кемесі етті.

Кейінгі мансабы

Амагири 1943 жылдың соңына дейін "Токио экспресі" миссияларында қолданыла берді. Қараша айының соңында Кейп-Сент-Джордж шайқасында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминдерімен шайқасып, капитан Арли Берк басқарған американдық эсминдерден қашып құтылды. 7 желтоқсанда Кавиенг маңында жапон эсминцы Акиказебен соқтығысып, оның мұрты қиылып қалды. 1944 жылдың қаңтар айында жөндеу үшін Куре Әскери-теңіз арсеналына жіберілді. Наурыз айында Оңтүстік-Батыс аймақтық флотқа қайта тағайындалып, Сингапурда орналастырылды. Батыс Индонезиядағы көліктік миссияларды сүйемелдеу үшін қолданылды. 23 сәуірде Сингапурдан ауыр крейсер «Аоба» және жеңіл крейсер «Ои» (екеуі де жапондық) Даваоға бағыт алғанда, Амагири Баликпапанның оңтүстігіндегі Макасар бұғазында теңіз минасына шағылысты. Суға батуға екі сағаттан астам уақыт кеткендіктен, қаза болғандардың саны аз болды. Амагири 1944 жылдың 10 маусымында Әскери-теңіз тізімінен шығарылды.

Қалдық

Амагири 2003 жылдың қазан айында Видар Скогли және MV Empress кемесімен табылған. Ол оң жағына қарай 28 метр / 98 фут тереңдікте жатыр және кеме маңындағы заңсыз динамитпен балық аулау салдарынан қатты құлап, жарылған. Көріпкелдердің бірі алдыңғы бөлігіндегі жарылғыш заттарды жарған, кеме батқан кезде жарылыс тіркелмеген. Бұл кеменің алдыңғы бөлігіне ауыр зақым келтірді. Кеменің мұрты салыстырмалы түрде сақталған және тік тұрған. Кеме маңында торпедалар мен тереңдік бомбалары шашырап жатыр, сондықтан суға түсу қауіпті болды. Кейіннен Амагири заңсыз бөлшектелді және құтқарылды, енді қираған кемеден ештеңе қалған жоқ.