Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италия провинциясы
Province of Italy
Триест провинциясы – Италияның Фриули Венеция Джулия автономиялық аймағындағы провинция. Оның орталығы Триест қаласы болған. Жер аумағы және 2016 жылдың маусымына қарай халық саны 234 668 адамды құрады. 2017 жылы таратылған, 2019 жылы Триест аймақтық децентрализациялық бірлік ретінде қайта құрылды ( ; ; ), ал 2020 жылдың 1 шілдесінде қайта жандандырылды. Провинцияда 6 коммуна (коммуна) бар.
The province of Trieste is a province in the autonomous Friuli Venezia Giulia region of Italy. Its capital was the city of Trieste. It had an area of and it had a total population of 234,668 (as of June 2016). It had a coastal length of Abolished in 2017, it was reestablished in 2019 as the regional decentralization entity of Trieste (; ; ), and was reactivated on 1 July 2020. The province contains 6 comuni (: comune).
Ерте тарих
Батыс Рим империясы тарағаннан кейін Триест провинциясының аймағын остготтар, Шығыс римдіктер (Византиялықтар), ломбардтар және франктар басқарды. Габсбургтардың (13 ғасыр) келуімен аймақ Дуино, Триест, Сан-Дорлиго-делла-Валле және Муггия билеушілері арасында бөлінді. Австрияның Мария Терезасы мен одан кейін Иосиф II билік еткен кезеңде еркін порт құру арқылы теңіз саудасы дамыды. 1809 жылы Австрия жеңілгеннен соң аймақ Францияға өткізілді. Француздардың толық жеңілісінен кейін, бұрын Карниоланың құрамында болған Дуино, Ауризина, Сгонико және Монрупино коммуналары Гориция мен Градискаға қосылды, ал Триест Австрия империясының тікелей қаласына айналды. Сан-Дорлиго-делла-Валле және Муггия Истрияның бөлігіне енді. Бірінші дүниежүзілік соғыс провинция аумағына көп зиян келтірмеді, бірақ оның солтүстік-батыс шетінде қатыгез шайқастар болды. 1918 жылдың қарашасында Аустрияның Бірінші дүниежүзілік соғыста жеңілуінен кейін Италия бүкіл аймақты басып алды. 1920 жылғы Рапалло шартымен ол ресми түрде Италияға қосылды, сонымен қатар бұрынғы Австрияның барлық теңіз жағалауы Италияға берілді.
After the dissolution of the Western Roman Empire, the area of the province of Trieste was ruled by the Ostrogoths, Eastern Romans (Byzantines), Lombards and by the Franks. With the advent of the Habsburgs (13th century) the territory was divided between the lords of Duino, Trieste, San Dorligo della Valle and Muggia. During the reign of Maria Theresa of Austria and, subsequently, Joseph II, the maritime trades were increased with institution of the free port. In 1809, the area was ceded to France after the defeat of Austria in that year. After the French definitive defeat, the communes of Duino, Aurisina, Sgonico and Monrupino, which used to be part of Carniola, were annexed to that of Gorizia and Gradisca, while Trieste became a direct city of the Austrian Empire. San Dorligo della Valle and Muggia became part of Istria. World War I left the territory of the province almost untouched, although fierce battles were fought just on its north westernmost edges. The whole area was occupied by Italy in November 1918, in the aftermath of Austria's defeat in World War I. It was officially annexed to Italy with the treaty of Rapallo of 1920, which also assigned all of the former Austrian Littoral to Italy.
Құру
Триест провинциясы алғаш рет 1920 жылы құрылды. Ол провинцияның жойылған кездегі аумағын, сондай-ақ Карст жазығының маңызды бөлігін және қазіргі Словениядағы Ішкі Карниола аймағын қамтыды. 1923 және 1943 жылдар аралығында Триест провинциясына Монфальконе, Старанцано, Рончи-деи-Легионари, Сан-Канзиан-д'Изонцо, Турриако, Сан-Пьер-д'Изонцо, Фольяно-Редипулья және Градо (қазіргі Гориция провинциясында) қалалары, сондай-ақ қазіргі словения муниципалитеттері Сежана (бұрынғы Дутовлье, Томай және Локев коммуналарын қоса алғанда), Дивача (бұрынғы Сеножече және Времски-Бритоф коммуналарын қоса алғанда), Постойна (1945 жылға дейін Постумия деп аталған; бұрынғы Буковье, Хреновице және Славина коммуналарын қоса алғанда) және Пивка (бұрынғы Шмихель және Кошана коммуналарын қоса алғанда) кірді. Бұған қоса, қазіргі словения муниципалитеті Копердегі Хрватини, Елержи, Шкофье, Плавье және Оспи сияқты бірнеше елді мекендер де кірді.
The Province of Trieste was first established in 1920. It comprised the territory of the province at the time of its abolition, as well as significant portions of the Karst Plateau and the region of Inner Carniola in present day Slovenia. Between 1923 and 1943, the province of Trieste included also the communes of Monfalcone, Staranzano, Ronchi dei Legionari, San Canzian d'Isonzo, Turriaco, San Pier d'Isonzo, Fogliano Redipuglia and Grado (today in province of Gorizia), the current Slovenian municipalities of Sežana (including former communes of Dutovlje, Tomaj and Lokev), Divača (including former communes of Senožeče and Vremski Britof), Postojna (shortly Postumia before 1945; including former communes of Bukovje, Hrenovice and Slavina) and Pivka (including former communes of Šmihel and Košana), as well as some settlements in the present day Slovenian municipality of Koper, namely Hrvatini, Elerji, Spodnje Škofije, Plavje and Osp.
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін 1947 жылдың 15 қыркүйегінде Триест еркін аумағы еркін мемлекет ретінде құрылды. 1954 жылдың 26 қазанында Италия мен Югославия арасындағы келісім бойынша, аумақ де-факто екі мемлекет арасында бөлінді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін құрылған еркін мемлекеттің А аймағы Триест провинциясына айналды, ал В аймағы Югославияның басқаруына берілді. Триест провинциясы 1977 жылдың 11 қазанында Осимо шарты арқылы ресми түрде Италияның бір бөлігіне қосылды. Провинция 2017 жылдың 30 қыркүйегінде таратылды. Екі жылдан кейін ол өңірлік децентрализациялық құрылым ретінде қайта құрылды. Словения тілінде оқытылатын стандартты словен тілінен басқа, Триест провинциясында үш түрлі словен диалектісі қолданылады. Карст диалектісі Дуино-Ауризина және Сгонико муниципалитеттерінде, сондай-ақ Триест муниципалитетінің Баркола, Просекко және Контовелло елді мекендерінде таралған. Ішкі Карниол диалектісі Монрупино муниципалитетінде және Триест муниципалитетінің Опицина, Требичано, Падричано және Басовицца елді мекендерінде сөйленеді. Истрия диалектісі Сан-Дорлиго-делла-Валле муниципалитеттерінде, Муггияның ауылдық аймақтарында, сондай-ақ Триесттің оңтүстік шеткері аудандарында (әсіресе Серволада) қолданылады.
After the end of World War II, the Free Territory of Trieste was established as a free state on 15 September 1947. On 26 October 1954, Italy and Yugoslavia came to an understanding whereby the territory de facto was divided between the two states. Zone A of the free state became the new Province of Trieste and Zone B was to be administered by Yugoslavia. The Province of Trieste formally became a part of Italy on 11 October 1977, by the Treaty of Osimo. The province was abolished on 30 September 2017. Two years later, it was restored in the form of a regional decentralization entity. In addition to standard Slovene, which is taught in Slovene language schools, three different Slovene dialects are spoken in the Province of Trieste. The Karst dialect is spoken in the municipalities of Duino Aurisina and Sgonico, as well as in several settlements in the municipality of Trieste: Barcola, Prosecco, and Contovello. The Inner Carniolan dialect is spoken in the municipality of Monrupino and in several settlements of the municipality of Trieste, namely Opicina, Trebiciano, Padriciano, and Basovizza. The Istrian dialect is spoken in the municipalities of San Dorligo della Valle and in the rural areas of Muggia, as well as in the southern suburbs of Trieste (most notably in Servola).