Кіріспе

Кішкентай кеңейтілген қан тамырлары Телангиэктазия, грекше: tel (соңы) + angi (қан немесе лимфа тамырлары) + эктазия (қоқыс немесе түтікшелі мүшелердің кеңейуі), сонымен қатар «жәндік тамырлары» деп аталады, диаметрі 0,5 және 1 миллиметр аралығында болатын, тері немесе шырышты қабықтардың бетінде орналасқан кішкентай кеңейтілген қан тамырлары. Бұл қан тамырлары денеде кез келген жерде пайда болуы мүмкін, бірақ көбінесе мұрын, жақ және иек айналасында кездеседі. Аяқтарда да кеңейтілген қан тамырлары пайда болуы мүмкін, бірақ аяқтарда пайда болғанда, көбінесе тамырлардың кері ағыны немесе «жасырын варикоз» (төмендегі «Веноздық гипертензия» бөлімін қараңыз) себебі болады. Аяқтарда кездескенде, жоғары санатта, тізе буынының астында және тобық айналасында орналасады. Көптеген «жәндік тамырларынан» зардап шегетін науқастар тамырларды немесе шеттік қан тамырлары ауруларын емдеуге маманданған дәрігерлерге жүгінеді. Бұл дәрігерлер тамыр хирургтары немесе флебологтар деп аталады. Соңғы кезде интервенциялық радиологтар да тамыр проблемаларын емдеуді бастады. Кейбір телангиэктазиялар даму аномалияларына байланысты болуы мүмкін және қатерсіз тамырлық ісіктердің мінез-құлқына ұқсас болуы мүмкін. Олар артериолалардың, капиллярлардың немесе венулалардың аномальды жинақтарынан тұруы мүмкін. Телангиэктазиялар тамыр зақымданулары болғандықтан, диаскопиямен тексергенде ағарады. Телангиэктазиялар, басқа көптеген жағдайларда кездесуден басқа, CREST синдромының белгілерінің бірі болып табылады – жүйелік склеродермияның бір түрі. Бұл синдром кальциноз, Рейно синдромы, ішек-асқазан қозғалысының бұзылысы, склеродактилия және телангиэктазия сияқты бір мезгілде пайда болатын белгілерді білдіреді.

Себептер

Телангиэктазияның себептерін туа біткен және кейіннен пайда болатын факторларға бөлуге болады.

Генетикалық

Голдман "көптеген мұрагерлік немесе туа біткен жағдайлар терідегі телеангиэктазияны көрсетеді" деп айтады.