Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шпитталь-ан-дер-Драу – Австрияның Каринтия федералды жерінің батыс бөлігінде орналасқан қала. Бұл қала, ауданы бойынша Австрияның екінші үлкен ауданы (Безирк) – Шпитталь-ан-дер-Драу ауданының әкімшілік орталығы болып табылады.
Spittal an der Drau is a town in the western part of the Austrian federal state of Carinthia. It is the administrative centre of Spittal an der Drau District, Austria's second largest district (Bezirk) by area.
География
Қала Гуркталь Альптерінің (Нок таулары) оңтүстік беткейінде, Лурнфельд алқабы мен Төменгі Драу аңғары арасында орналасқан. Атына қарамастан, Шпиттал қаласының тарихи орталығы кішкентай Лизер саласының жағасында пайда болған, ол Драу өзеніне Голдек тауының (қаладан оңтүстікке қарай Гейлтал Альптерінің шыңы) етегінде құяды. Оның шыңына канат жолымен жетуге болады. Әкімшілік аумаққа жеті Katastralgemeinden кіреді: Амлах, Эдлинг, Гроссегг, Молцбихл, Ольсах, Шпиттал және Санкт-Петер-Эдлинг. Гроссегг (1973 жылы қосылған) жерінде Шпиттал аумағы Милльштатт көлінің оңтүстік жағалауына дейін жетеді.
The town is located on the southern slopes of the Gurktal Alps (Nock Mountains), between the Lurnfeld Basin and the Lower Drau Valley. Despite its name, the historic core of Spittal originated on the banks of the small Lieser tributary, which flows into the Drau at the foot of Mt. Goldeck, a peak of the Gailtal Alps south of the town. Its summit can be reached by cable car. The municipal area consists of seven Katastralgemeinden: Amlach, Edling, Großegg, Molzbichl, Olsach, Spittal proper, and St. Peter Edling. In Großegg (incorporated in 1973), the area of Spittal extends to the southern shore of Lake Millstatt.
Тарих
Елді мекен алғаш рет 1191 жылы Зальцбург архиепископы Адалберт шығарған құжатта айтылған, онда жергілікті Каринтия графтары Герман I мен Отон II Ортенбургтік аурухана (Шпиттл) мен шағын ғибадатхана салдырған. Бұл аурухана Катшберг жотасына және Зальцбургке қарайтын ежелгі жолдың Лиезер өзенін кесіп өтетін жерде орналасқан. Ілесіп жатқан елді мекен 1242 жылы қала құқығын алды. 1418 жылы Шпитталь Ортенбург иеліктерімен бірге Герман II Цельскі графқа мұра болып өтті. 1436 жылы Рейхсграф титулы алған Цельскі графтар 1456 жылы граф Ульрих II Ласло Хунядидің қарауындағы адамдарының қолынан қаза тапқаннан кейін жойылды. Одан кейін Габсбург императоры Фридрих III, сонымен қатар Каринтия герцогы, оның жерлерін өзіне қаратып алды. Фридрих азаматтарға өз судьяларын және кеңесін сайлау құқығын берді. Алайда, 1478 жылы Шпитталь мен айналасындағы жерлер түрік әскерлері тарапынан қиратылды, жақын арада император Фридрихтің ұзақ жылдар бойы қарсыласы болған король Маттиас Корвиннің венгр әскерлері басып алды. 1522 және 1729 жылдары шаруалар көтерілісі мен екі өрттен кейін құлдырау жалғасты, содан кейін 1524 жылы Австрияның эрцгерцогы Фердинанд I бұрынғы Ортенбург графтығын өзінің қазынашысы Габриэль фон Саламанкаға (1489–1539) тапсырды. 1533 жылдан бастап Саламанка графтары қаланың орталық алаңында Порция сарайын тұрғызды. Итальяндық палаццо стилінде салынған бұл ғимарат Австриядағы ең маңызды Ренессанс сарайларының бірі саналады. Олар сондай-ақ Лиезер өзенінің арғы жағындағы Шпиттл ауруханасын және 13 ғасырдағы романдық негіздерде салынған Марияның хабарлауы шіркеуін қайта жаңартылды. 1662 жылы Шпитталь Порция графтарына, Порция сарайының иелеріне өтті, олар 1918 жылға дейін осы сарайда тұрды. Бүгінде сарай жыл сайын классикалық комедиялар фестиваліне (Komödienspiele Porcia) және жергілікті тарих мұражайына қонақтарды қабылдайды. 1537 жылы Каринтиялық Кхевенхюллер дворяндық отбасы сарайдың қарамағысындағы жерге резиденция салдырды, қазір бұл ғимарат қала әкімдігі ретінде пайдаланылуда. 1797 жылы Шпитталь бірінші коалицияның Наполеон соғысы кезінде француз әскерлерімен қоршалды, ал 1809 жылы Шёнбрунн шарты бойынша Жоғарғы Каринтиямен бірге француз Ильрия провинцияларының құрамына кірді. 1815 жылы Вена конгресі арқылы Австрия империясына қайтарылған қаланың экономикасы 1871 жылы Австрияның оңтүстік темір жолына қосылғаннан кейін айтарлықтай дамыды. 1920 жылы Каринтиядағы референдум алдындағы Югославия әскерлерімен болған қақтығыстар кезінде Шпитталь қысқа мерзімге Каринтия мемлекеттік үкіметінің уақытша ордасы болды, ол Клаганфурт қаласынан қашқан болатын. 1930 жылы он жылдық мерейтойына орай қала мәртебесін ресми түрде алды. 1995 жылдан бері Шпиттальде инженерлік мамандықтарды даярлайтын Каринтия жоғары техникалық мектебі (Fachhochschule) орналасқан ("Technikum").
The settlement was first mentioned in an 1191 deed issued by Archbishop Adalbert of Salzburg, when the local Carinthian counts Hermann I and Otto II of Ortenburg had a hospital (Spittl) with a chapel built where the ancient road leading to the Katschberg Pass and Salzburg crossed the Lieser river. The adjacent settlement received market rights in 1242. Together with the Ortenburg estates, Spittal in 1418 was inherited by Count Hermann II of Celje. The Counts of Cilli, raised to immediate Reichsgrafen in 1436, became extinct when Count Ulrich II was killed by the liegemen of László Hunyadi in 1456, after which the Habsburg emperor Frederick III, also Duke of Carinthia, seized his territory. Frederick granted the citizens the right to choose their own judge and the council. However, Spittal and the surrounding lands were devastated by Turkish warriors in 1478 and shortly afterwards occupied by the Hungarian troops of Emperor Frederick's long time rival King Matthias Corvinus. Further ravaged by a peasant's revolt and two fires in 1522 and 1729, the decline continued, until in 1524 Archduke Ferdinand I of Austria entrusted his treasurer Gabriel von Salamanca (1489–1539) with the former Ortenburg county. From 1533 onwards, the Counts of Salamanca Ortenburg had Schloss Porcia erected on the main square as their residence. The building in the style of an Italian palazzo is considered one of the most important Renaissance castles in Austria. They also rebuilt the Spittl hospital on the other side of the Lieser River and the late Gothic Catholic parish church of Mary's Annunciation upon Romanesque foundations of the 13th century. In 1662 Spittal passed to the Gorizia Counts of Porcia, owners of Schloss Porcia until 1918. Today the palace hosts an annual festival for classic theatrical comedies (Komödienspiele Porcia) and is also home of a museum of local history. In 1537 the Carinthian Khevenhüller noble family had a residence erected opposite the castle, nowadays serving as the town hall. In 1797 Spittal was sieged by French troops in the course of the Napoleonic War of the First Coalition, in 1809 it fell with Upper Carinthia to the French Illyrian Provinces according to the Treaty of Schönbrunn. Restored to the Austrian Empire by the 1815 Congress of Vienna, the local economy was decisively promoted, when it gained access to the Austrian Southern Railway network in 1871. During the violent fights against Yugoslav troops before the Carinthian Plebiscite in 1920, Spittal for a short time was the provisional seat of the Carinthian state government, which had fled from Klagenfurt. It formally received town privileges on the occasion of the ten years anniversary in 1930. Since 1995 the Spittl has been a seat of the Carinthian Fachhochschule (University of Applied Sciences) for engineering ("Technikum").
Мольцбихл
Қаланың шығысында, Драу аңғарында Мольцбихль ауылы орналасқан, онда Каринтияның алғашқы монастырының қалдықтары сақталған. Ол 780 жылы Баварияның герцогы Тассило III құрған және 10 ғасырда тастап кетілген. Жақын жердегі шағын мұражайда Каролинг дәуірінен қалған бірнеше заттар қойылған. Монастырь шіркеуінің негізі қазіргі Әулие Тибуртий шіркеуінің оңтүстігінде көрініс тапқан. Өзінің алтарында 532 жылы осы жерде қайтыс болған ерте христиан дияконы Нонностың римдік қабір тасы бар. Мольцбихльдің солтүстік-шығысындағы адыбта Ротенхурн сарайы орналасқан, ол 11 ғасырда "Қызыл мұнара" (Roter Turm) деп аталған және Ортенбург графының иелігінде болған. Қазіргі сарай 17 ғасырда салынған және қонақ үй ретінде пайдаланылады.
East of the town, within the Drau Valley lies the village of Molzbichl, which is home to the remains of Carinthia's first monastery, established about 780 by Duke Tassilo III of Bavaria and abandoned in the 10th century. A small museum nearby shows several artifacts of Carolingian origin. The foundation of the monastery church is visible south of the present parish church Saint Tiburtius, which itself has an altar including a Roman tombstone of an Early Christian deacon Nonnosus, who died here in 532. On a slope above the valley, northeast of Molzbichl is Schloss Rothenthurn, in the 11th century called "Red Tower" (Roter Turm), a fiefdom of the Counts of Ortenburg. The present day palace is a building from the 17th century and serves as a hotel.
Көлік
Қалада Вилахтан Зальцбургке дейінгі Тауернбан темір жол желісінде темір жол станциясы бар. Ол A10 Тауерн автобанына және B99 Кацхберг Штрассесі арқылы Кацхберг асуына, сондай-ақ B100 Драутал Штрассесі арқылы Шығыс Тирольдегі Лиенцке де жақын орналасқан. Голдек тауына (2 142 м) канат жолы бар.
The city has a railway station on the Tauernbahn railway line from Villach to Salzburg. It lies also near the A10 Tauern Autobahn as well as on the Bundesstraßen highways B99 Katschberg Straße leading to the Katschberg Pass and the B100 Drautal Straße to Lienz in East Tyrol. A cableway runs up to Mount Goldeck (2,142 m).