Кіріспе

Гершон Ицхок Лейбович Сирота (Гершон Ицхок Лейбович Сирота; 1874 19 сәуір 1943) – «Хазануттың алтын ғасыры» (канториалдық музыка) дәуіріндегі Еуропаның ең көрнекті канторларының бірі, кейде «Яһуди Карузосы» деп аталды.

Өмірбаян

Сирота өзінің канторлық мансабын Одессада бастады, содан кейін Вильняда Штатшул (Мемлекеттік синагога) канторы ретінде сегіз жыл қызмет етті. Вильняда ол хормейстер Лео Лоумен ынтымақтастығын бастады, бұл ынтымақтастық оның мансабының соңына дейін жалғасты. Ол Еуропаның көптеген қалаларында өнер көрсетті, ал 1902 жылы сионистік қозғалыстың негізін қалаушы Теодор Герцльдің құрметіне өткен қабылдауда ән салды. 1907 жылы Сирота Варшавадағы беделді Тломацкий көшесі синагогасының канторы болып тағайындалды. Ол Еуропа бойынша концерттік өнер көрсетулерін жалғастырды, тіпті Нью-Йорктегі Карнеги залында толық залға ән айтты. Тломацкий синагогасында кантор болып жұмыс істеген кезінде ол өзінің музыкасын жаздыра бастады. Вена, Берлин және Санкт-Петербургте жасалған және бүкіл еврей әлеміне тараған алғашқы еврей жазбалары екі белгілі канторға – Гершон Сирота мен Завел Квартинге тиесілі болды. Технология жетілдікке жеткен сайын, ол әндерді қайта-қайта жаздырып отырды, осылайша тыңдаушылар оның дауысының жылдар бойы қалай жетілгенін байқай алатын болды. Сирота жиі өнер көрсетулеріне байланысты туындаған даулар салдарынан синагогадан кетіп қалды, бірақ ол Варшавада тұруын жалғастырды. Дегенмен, ол жиі саяхаттап, оның концерттеріне еврей және бейеврей көрермендер жиналды, ал кейбір деректер бойынша, тіпті Карузо да келген екен. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Польшаға нацистердің басып кіруі кезінде Варшавада тұтқынға алынған ол өзінің соңғы жылдарын Варшава геттосында өткізді және 1943 жылы Варшава геттосының көтерілісінде қаза тапты.