Кіріспе

Евдокия Стрешнева (Ланг ру; 1608 – 18 тамыз 1645) – Ресей патшасы Михаилдың екінші жұбайы болған.

Өмір

Евдокия Стрешнева – Мещовск қаласынан шыққан ақсүйек Лукян Степанович Стрешнев (1630 жылы қайтыс болған) пен Анна Константиновна Волконскаяның қызы. Анасы туғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды, ал әкесі әскерге қызмет етуге кетті. Осылайша ол дерлік жетім қалды және Мәскеудегі патша сарайына жақын бай туысы тәрбиеледі.

Неке

Евдокия Стрешнева патшаның бірінші әйелі қайтыс болғаннан кейін, жаңа патшаны таңдау үшін сарайдағы күйеу жігіттер көрмесіне шақырылған ақсүйек қыздарының бірі болды. Патша Михаил оған таңдау үшін ұсынылған қыздардың ешқайсысын ұнатпады, бірақ ата-анасы оны таңдау жасауға мәжбүр етті. Соңында ол Евдоксияны оның сұлулығы, әдепті мінезі және инабаттылығы үшін таңдады. Патшаның ата-анасы оның таңдауына наразы болды. Оның анасы Ксения Шестова Стрешневаның жеткілікті дәрежелі отбасынан емес екенін, және оның төмен дәрежелі отбасынан келін таңдауы, ең жоғары лауазымды ақсүйек отбасыларын ашуы мүмкін екенін айтты. Алайда, патша өз шешімін өзгертуден бас тартты. Ол тек өзінің сезімдерін ғана емес, сонымен қатар, әйтпесе сарайды тастап, отбасына ашу келтіруге мәжбүр болатын қызға көмектесуге байланысты христиандық парызын да айтты. Ол қарапайым, ізгі мінезді қыз ретінде сипатталды, оның мақтанғақ туыстары оған үстемдік етіп, кейде оны көз жасына келтіргенімен, ол еш шағымданбады. Патшаның оның жағдайына қынжылғаны және оған аяу сезімі болғаны айтылады. Той 1626 жылдың 5 ақпанында өтті. Дәстүр бойынша, Евдоксияға тойдан бұрын патшайым атағы берілді, бірақ бұл әдеттегіден өте қысқа, тойға үш күн қалғанда ғана болды. Оның ата-анасы да рәсімге қатысты. Олар оның атын патша Иванның патшайымы Анастасияның есімімен ауыстыруды қалады, бірақ ол сәтті бас тартты. Тойдан кейін оған бірнеше жер және мол мүлік берілді.

Сарица

Евдокия Стрешнева патша ретінде сол кездегі орыс асыл әйелінен күтілгендей, ер адамдармен қарым-қатынастан уақтап өмір сүрді, бірақ оған қарамастан, ол қоғамдық діни және қайырымдылық міндеттерге қатысуы және император үйін басқаруы тиіс еді. Патшаша Евдокияның патша сарайындағы жағдайы қиын болғаны белгілі, себебі оның қайын енесі Ксения Шестова оған үстемдік етіп, патша сарайының өмірін бақылап отырды. Олар екеуі бір діни кеңесші және диаконмен бірге болды. Ксения Шестова келінін барлық монастырлар мен шіркеулерге ресми сапарларында сүйемелдеп, патша ретіндегі қоғамдық өмірін басқарды. Ол сондай-ақ немерелеріне тәрбиешілерді таңдап, олармен қарым-қатынасына да үстемдік етті. Евдоксия қайын енесінің өлімінен кейін де патша Михаилға ешқандай ықпал ете алмады. Евдоксияға ұл мен тақ мұрагерін дүниеге әкелу үшін үлкен қысым көрсетілді, бұл міндет 1629 жылы Алексей патшаның тууына дейін оны үлкен алаңдатуға себеп болды. 1639 жылы соңғы баласы туғаннан кейін патша Михаил енді онымен төсекте болуды қаламады. Ол тағы бір бала табу үшін шіркеулер мен монастырларға садақа бергені мәлім, бірақ нәтиже болмады. 1642 жылы Евдоксия Мещовск қаласындағы Георгий монастырын қайта құруға қаржы жұмсады. Ол сондай-ақ Иван монастырына бірнеше рет барып, жүктілік кезінде жиі Әулие Мартаға дұға етті. Ол бірнеше қайырымдылық мекемелерін құрды және қайырымдылық пен діни мақсаттарға ашық қайырымдылық жасады.

Өлім

Евдокия Стрешнева күйеуінен кейін көп ұзамай дүниеден озды. Ол Аспенсия монастырында жерленді.