Кіріспе

1990-жылдар мен 2000-жылдардағы АҚШ-тың танкке қарсы зымыраны MGM 166 LOSAT (Line of Sight Anti Tank) – Lockheed Martin (алғашқыда Vought) компаниясымен танктер және басқа да жеке мақсаттарды жою үшін жасалған АҚШ-тың танкке қарсы зымыра жүйесі. Басқа танкке қарсы зымырандар сияқты, танкке қарсы жарылғыш (HEAT) оқ-дәрілерін пайдаланудың орнына, LOSAT броньды тесіп өту үшін қатты болаттан жасалған кинетикалық энергияны пайдаланды. LOSAT салыстырмалы түрде жеңіл; ол Humvee жеңіл әскери машинасына орнату үшін жоспарланған, сонымен бірге машинаның әуеде тасымалдануын қамтамасыз етеді. LOSAT ақырында арнайы операцияларда қолданылатын төрт KEM орнатылған, қатты төбесі бар, ауыр жүк көтеретін Humvee машинасының үстінде пайда болды. LOSAT ешқашан "ресми" түрде қолданысқа енбегенімен, ол кішігірім, ықшам кинетикалық энергия зымырасын жасауға пайдаланылды.

HVM

LOSAT – бұрынғы Vought жобасы болған HVM-нен дамытылды. HVM – АҚШ Әуе күштері қолдаған, Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II үшін, сондай-ақ АҚШ Армиясы және АҚШ Теңіз жаяу әскерлері тікұшақтар мен басқа да көлік құралдары үшін қолданылатын көп платформалы қару. HVM, AGM-114 Hellfire сияқты қолданыстағы жүйелермен салыстырылатын өнімділік көрсетті, бірақ FLIR арқылы нысананы бақылап, аз қуатты лазер көмегімен жіберілетін бағытталмалы командалар арқылы жартылай «атып, ұмыт» мүмкіндігін ұсынды. Оны FLIR қолдауы бар кез келген платформада тасымалдауға болады, ал өзіндік бағытталмалы жүйе сырттан орнатылатын немесе қолданыстағы нысана белгілегіштерге енгізілуі мүмкін. Салқын соғыс аяқталғаннан кейін Әуе күштері жобадан бас тартты және HVM-ді дамыту жұмыстары 1980-ші жылдардың соңында тоқтатылды.

AAWS-H

Сол уақытта, 1988 жылы, Армия Advanced Anti Tank Weapon System Heavy, немесе қысқаша AAWS H деп аталатын, құрлықта қолданылатын танкке қарсы жүйеге қатысты жаңа талаптар қойды. AAWS H әуеге көтеріліп, тасымалдануға ыңғайлы, жеңіл салмақты жүйені талап етті, ол өзінің ату қашықтығынан тыс жердегі кез келген қазіргі немесе болашақтағы танкты жоюға қабілетті болу керек еді. TOW зымыраны жасырын орындардан басқарыла алатын болған, бірақ қажетті қашықтыққа ие болмады, ал оның салыстырмалы түрде баяу ұшу жылдамдығы (~250 м/с, HVM үшін 1650 м/с-қа қарағанда) зымыран ұшу кезінде нысана тарапынан қарсы шабуылға ұшырау қаупін тудырды. AAWS H талабын орындау үшін Vought HVM-нің сәл үлкен, ұзартылған нұсқасын, Kinetic Energy Missile (KEM) зымырасын жасады, ал оның серіктесі Texas Instruments TOW зымырасын жаңарту барысында әзірлеген жаңа FLIR нысана табу жүйесін ұсынды. Жүйені орнату үшін бірнеше көлік түрлері қарастырылды, соның ішінде M2 Bradley және M8 бронетранспорттық жүйесі ең перспективті саналды. Алайда, шығындарды төмендету және Суық соғыстан кейінгі кезеңде әуе тасымалдау мүмкіндігін жақсарту мақсатында LOSAT жүйесі ұзынша, күшті Humvee шассисінде орналастырылды. Көліктің үстінде төрт KEM зымыранымен жабдықталған қатты шатыры болды, ал трейлерде тағы сегіз зымыран, екі данадан жинақталған күйде сақталды. Жаңа басқару жүйесі екі зымыранды бір мезгілде екі түрлі нысанаға бағыттап, көлікке бірнеше секунд ішінде танк эскадрильясына қарсы зымырандарды бірден атуға мүмкіндік берді. LOSAT зымыраны іске қосылғаннан бастап максималды қашықтыққа дейін төрт секундтан кем уақытта жетті, бұл қарсы шабуылды өте қиын етті. Зымыранның қашықтығы қазіргі танктердің қаруларының қашықтығынан асып түсті, бұл LOSAT-қа атып, танктарға қарсы шабуылға дайындалуға уақыт берді. Алғашқы KEM зымыралары 1990 жылы сынақтан өтті, содан кейін Армия жүйені одан әрі дамыту үшін келісімшарт жасады. Даму процесі баяу жүрді және 1997 жылы ғана Advanced Technology Concept Demonstrator бағдарламасы жүйені өндіріс деңгейіне жеткізуге бағытталды. Келісімшарт бойынша 12 LOSAT көлігі мен 144 KEM зымыраны 2003 жылға дейін жеткізілуі тиіс болды. Осы келісімшарт аяқталғанға дейін, 2002 жылдың тамызында Армия тағы 108 зымыранды өндіруді сұрады. LOSAT жүйесінің алғашқы 12 данасы 2002 жылдың қазан айында жеткізілді, ал жүйе 2003 жылдың тамызында Нью-Мексико штатындағы Уайт-Сэндс зымыран полигонында 18 өндірістік сынақтан өтті. 2004 жылдың наурызына дейін 18 KEM зымырасы түрлі жағдайларда, күндіз және түнде нысаналарға атылды. Тағы 8 зымыран 2004 жылдың жазында Fort Bliss-те пайдаланушылардың сынақтары аясында атылды.

Күшін жою

Сынақ бағдарламасы аяқталған кезде, 435 зымыраннан тұратын төмендетілген өндіріс басталғыш партиясы (LRIP) жеткізілгеннен кейін, Армия LOSAT бағдарламасын тоқтатуға ниеттенгені анық болды. Осы кезде Армия LOSAT идеяларына негізделген, бірақ кішірек және жеңіл, шынайы қауіптерге жақынрақ жүйе – «Компактты Кинетикалық Энергия Зымыраны» (CKEM) жұмысын бастаған болатын. Ақырында, тіпті LRIP шарты да қаржыландырылмады және LOSAT бағдарламасы тоқтатылды.