Кіріспе

Британ жазушысы, әңгімеші және теледиктор

Артур Маршалл, MBE (10 мамыр 1910 – 27 қаңтар 1989) – британ жазушысы, әңгімеші және теледиктор, Ұлыбританиядағы Лондонның Барнс қаласында туған. Ол Бі-Бі-Сидің "Call My Bluff" ойынының команда капитаны ретінде ең көп танылды.

Ерте өмір

Чарльз Артур Бертрам Маршалл – Колчестердегі электр инженері Чарльз Маршалл мен Манчестердегі Дороти Лидің ұлы. 1916 жылы ол екі жылға Хаммерсмиттегі Фробель институтының балабақша бөліміне қабылданды, содан кейін Барнс Комонға көрініс беретін Ranelagh House аралас білім беретін мектебіне барды. 1920 жылдың жазында әкесі отбасын Беркширдегі Ньюбериге көшірді, ал Артур Хампшир жағалауындағы Стирлинг Корт дайындық мектеп-интернатына жіберілді, онда оның ағасы бұрыннан оқып жүрген. Кейін ол оны «травматикалық тәжірибе» деп сипаттады. Ол 1924-1928 жылдары Оундл мектебінде, ал 1928-1931 жылдары Кембридж университетінің Крайст колледжінде білім алды, онда ол заманауи тілдерді оқыды, Кембридж университетінің әуесқой театр клубының президенті болды және актер болғысы келді. Оның театрға деген құмарлығы төрт жасында, Мадж Титерэдж «Питер Пэн» ролін Хэммерсмиттегі Кингс театрында ойнағанда басталды. Кембриджте Маршалл 1929 жылы Сомерсет Моэмнің «The Circle» пьесасында Элизабет рөлін ойнады, ал оның өнерін Джордж Райлендс жоғары бағалады. ADC үшін ол ойнаған соңғы пьесаны Райлендс қойды, ол Джордж Бернард Шоудың «Капитан Брассбоундтың өзгерісі» пьесасы болды, онда Майкл Редгрейв басты рөлді ойнады, ал Ноэль Аннанның айтуынша, «Артур Маршалл Леди Сисли рөлін сахнадан тыс жерде ойнады».

Ерте мансап

Маршалл актерлік жұмысты жеткілікті таба алмағандықтан және ата-анасын театрдағы мансабын қолдауға көндіре алмағандықтан, 1931 жылы ол Оундл мектебінде заманауи тілдер пәнінің мұғалімі болды. Оның ойын-сауық саласындағы алғашқы жұмысы үш минуттық радио-скетчтерге сценарий жазу болды. 1934 жылы BBC продюсері оны түнгі радиолық ревю, "Charlot's Hour" бағдарламасына қатысуға шақырды. 1935 жылы ол Columbia компаниясымен келісімшартқа отырып, директорлар мен мектеп оқушыларын бейнелейтін бес граммофондық жазба жасады. Ол бала кезінен қыздарға арналған кітаптарды жақсы көріп оқыған және 1930-шы жылдардың басынан бері достары үшін скетчтер қойып келген. Сондай-ақ, 1935 жылы әдеби редактор Реймонд Мортимердің шақыруымен "New Statesman" журналына рецензия жаза бастады. Ол әр жылдың соңында жарық көрген қыздарға арналған ең жақсы кітаптар туралы мақала жазуға шақырылды. Анжела Бразил мансабының соңына жақындады, бірақ Виннифред Дарч, Мей Уинн және Дорита Фэрли Брюс әлі де жемісті жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыс оның қыздарға арналған кітаптарды рецензиялауын үзіліске ұшыратты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Маршаллдың француз және неміс тілдерін білуі оның Британдық барлау корпусына қабылдануына себеп болды, және ол көп ұзамай Британдық экспедициялық күштерінің бір бөлігі ретінде Францияның солтүстігіне жіберілді. Германияның жылдам шабуылынан кейін ол Дюнкерк эвакуациясына қатысты. Ол өзінің өмірбаянында былай деп жазды: "Тамақтан гөрі таршылық, әрі шаршаңқылықтан түндер әдеттегіден мұңдырақ сезілді, ал құм төбесінен басқа қорғаныш табу қиын болды. Бала кезімдегі құм мен жағажайға деген сүйіспеншілігім бір сәтте жоғалып кетті". Англияға оралғаннан кейін ол үш ай Камбрия жағалауындағы қауіпсіздік бөлімінде қызмет етті, содан кейін Солтүстік Ирландиядағы Лисбернге жіберілді. 1942 жылдың сәуір айында ол Уайтхоллға жақын Ричмонд Террасадағы Біріккен операциялардың Лондон штаб-пәтеріне ауыстырылды. Ол қауіпсіздік офицері болып тағайындалды және 1943 жылдың соңында Твикенхэмдегі Буши паркіндегі Одақтас экспедициялық күштердің Бас штабына ауыстырылды. 1945 жылы Маршалл Фленсбургте болды және Альфред Йодль мен Вильгельм Кейтельді сұраққа тартып жатқан кезде Адольф Гитлердің яхтасында орналасқан. Соғыс аяқталғаннан кейін, подполковник шынжырғы және MBE орденімен ол Оундл мектебіне үй басшысы ретінде оралды.

Кейінгі мансап

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін Маршалл радио мен сахнада жетістікке қол жеткізді. Оның соғыс жылдарғы радио бағдарламасы «A Date with Nurse Dugdale» танымал болды, сондай-ақ ол Гермиона Гинголд сияқты артистер үшін көптеген ревю эскиздерін жазды. Ол радио мен теледидарда эпизодтық түрде пайда болып, басқа шығармаларымен қатар, юмористикалық туындылар жинағын шығарды. Олардың ең танымалдары жеке мектептердегі қыздардың өмірі мен қалжың-қалжың әңгімелері туралы комедиялар болды. Ол салыстырмалы түрде ерте жасынан-ақ Анжела Бразильдің қыздар мектебі туралы әңгімелерінің жанкүйері болды. Ол оларды қатты күлкілі деп тапты, бірақ «Бразиль ханым 1906 жылы кітап жазуды бастағанда, әрине, ешқандай комедиялық мақсатта емес еді» деп атап өтті. 1954 жылы ол Оундлдан кетіп, Виктор, Лорд Ротшильдтің жеке хатшысы болғаннан кейін, Лондонның «H. M. Tennent» театр фирмасында жұмыс істеді. 1950-жылдары ол Лондон театрында сценарий жазушы ретінде жұмыс істей бастады және юмористикалық кітаптарын жариялай бастады. Ол американдық жазушы Доротея Малмның «Every Third Thought» романын «Season of Goodwill» пьесасына бейімдеді. Бұл пьесада Сибил Торндайк пен Гвен Ффранкон Дэвис ойнады, бірақ аса сәтті болмады. Ол сондай-ақ француздық «Fleur de Cactus» пьесасының британдық нұсқасын жазды, оны Абе Берроуз американдық сахнаға «Cactus Flower» ретінде бейімдеген еді. Бұл пьесада Маргарет Лейтон мен Тони Бриттон ойнады және Лейтон Бродвейге кеткенге дейін Вест-Энд сахнасында үлкен жетістікке ие болды. Ол радио мен теледидарда танымал бола бастады (алғашқы радио хабарламасы 1934 жылы шыққан), содан кейін 1979 жылы «Call My Bluff» бағдарламасында тұрақты команда капитаны болды, ол өліміне дейін жалғасты. Маршалл Патрик Кэмпбелден орын алды. Олар көп жылдар бойы дос болды, өйткені 1948 жылдан бастап екеуі де «Lilliput» журналына материалдар жазып жүрді. Маршалл сонымен қатар 1970 және 1980 жылдары «The Sunday Telegraph» үшін жазған газет және журнал колонкасы болды. Оның «New Statesman» журналымен байланысы 1981 жылы аяқталды, редактор Брюс Пейдж оны Маргарет Тэтчерге ашық симпатия танытқандығы үшін «Бірінші тұлға» бағанынан жұмыстан босатып жіберді. Ол 1976 жылдың қаңтарынан бастап бұл бағанды жазып келді, ол кезде редактор Энтони Ховард оны «The Spectator» газетіне кеткен Оберон Воның орнына шақырды. Сол уақытта Маршалл апталық «New Statesman» әдеби конкурсының ең жақсы жұмыстарынан бірнеше жинақ құрастырды, олар пародиялар мен пастиштерді қамтыды. 1970 жылы Девонға зейнеткерлікке шыққан ол өмірінің соңғы он бес жылын Кристоуда өткізді, онда ол бұрынғы мектеп мұғалімі Питер Келландпен коттеджде тұрды. Олардың үйі, Паунд Коттедж, «New Statesman» және «Sunday Telegraph» газеттеріне жіберген хабарларының адресі болған «Миртельбанк» еді. 1988 жылы ол жеңіл жүрек шабуына ұшырады; ол өзінің автобиографиясының екінші бөлігін жазуға кірісті, бірақ көп ұзамай ауыр науқастан қайтыс болды. Ол шамамен 1985 жылы түсірілген «Crossroads» британдық телесериалында өзін-өзі сомдап, эпизодтық рөлде ойнады. «Crossroads Motel» қонағы ретінде ол басты кейіпкерлердің бірі Джилл Ченс (Джейн Россингтон сомдаған) бірден таныды.

Жеке өмір

Өзінің өмірбаянында, "Өмірдің көркем галереясы" деп аталатын Маршалл былай деген сөздер келтірілген: "Мен бақытты болмауға тырыса алмаймын. Оған қарсы күрестім, бірақ ешқандай нәтиже болмады. Сирек бес минуттық уақыттан басқа, мен өмірім бойы бақытты болдым. Бұл әдептілік емес екенін жақсы білемін. Бұл мұрагерлік, денсаулық, жақсылық және беткей акылдың үйлесімінен туындайды". Маршаллдың гомосексуал болғанына сенім бар, бірақ ол бұл мәселе бойынша ешқашан ашық түрде пікір білдірген жоқ.