Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эритрея экономикасы Тәуелсіздік соғысынан кейін күрт өзгерістерге ұшырады. Соңғы жылдары ол айтарлықтай өсімді көрсетті, бұл 2011 жылы жалпы ішкі өнімнің 8,7 пайызға және 2012 жылы 2011 жылмен салыстырғанда 7,5 пайызға өскенімен расталады. 2020 жылғы деректер бойынша жалпы ішкі өнімнің көлемі 8,090 миллиард долларды құрайды. Алайда, шетелде жүрген жұмыскерлерден түсетін ақшалай аударымдар жалпы ішкі өнімнің 32 пайызын құрайды деп бағаланады. Эритрея мыс, алтын, гранит, мәрмәр және калий сияқты көптеген табиғи ресурстарға ие. 2012 жылға қарай 20 кен өндіру компаниясы кендерді іздеу және игеруге лицензия алған.
The economy of Eritrea has undergone extreme changes after the War of Independence. It experienced considerable growth in recent years, indicated by an improvement in gross domestic product in 2011 of 8.7 percent and in 2012 of 7.5% over 2011, and has a total of $8.090 billion as of 2020. However, worker remittances from abroad are estimated to account for 32 percent of gross domestic product. Eritrea has an extensive amount of resources such as copper, gold, granite, marble, and potash. As of 2012, 20 mining companies had obtained licenses to prospect and exploit mines.
Экономикалық тарих
Эритреяның соңғы өсім көрсеткіштері айтарлықтай құбылмалы болды, бұл оның негізінен жаңбырға тәуелді ауыл шаруашылығы секторына байланысты, ол экономиканың шамамен үштен бір бөлігін құрайды және жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) шамамен 20% құрайтын тарату қызметтеріне, сондай-ақ экономиканың 20% құрайтын тар тау-кен секторына маңызды әсер етеді. 2018 жылы нақты ЖІӨ өсімі шамамен 12%-ға дейін қалпына келді деп есептеледі, ал 2015–2018 жылдары жиі болатын құрғақшылықтар мен тау-кен өндірісінің төмендеуіне байланысты орташа көрсеткіш 2,7% болды. 2016–2018 жылдары инфляция теріс мәнге ие болды, себебі 2015 жылдың қараша айында айналыстағы валютаның алмасуы ақша айналымын қысқартуға әкелді. Эфиопиямен сауданың өсуі бағаларға қосымша төмендеу қысымын көрсеткендіктен, 2018 жылы дефляция жалғасты. Соңғы жылдары Эритрея 1998 жылы аймақтық қауіпсіздіктің нашарлауынан кейін туындаған созылмалы дефицитті жою мақсатында фискалдық саясатын күшейтті. 2018 жылы бюджеттік профицит ЖІӨ-нің шамамен 11%-ына дейін өсті. Бұл, негізінен, капиталдық шығыстардың күрт төмендеуімен және кейбір кіріс шаралары арқылы іске асырылды. Дегенмен, қайталанатын және жалақымен байланысты фискалдық қысымдар күшеюі мүмкін. Фискалдық шектеулер мен қолданыстағы шектеулер аясында қысқа мерзімді өсім перспективалары қиын болып қана қоймай, шектеулі де. Ауыл шаруашылығының жаңаруы баяулауы күтілуде. Ел тұрақсыз борыш жүктемесімен (Дүниежүзілік банк алдындағы қарыздылықты қоса алғанда) және осал қаржылық және сыртқы секторлармен күрделі макроэкономикалық жағдайда қалып отыр.
Eritrea's recent growth performance has been marked by significant volatility in part due to its dependence on a predominantly rain fed agriculture sector, accounting for about one third of the economy and which has a significant impact on distribution services which account for around 20% of gross domestic product (GDP), and on a narrow mining sector which also accounts for 20% of the economy. Real GDP growth is estimated to have recovered to around 12% in 2018, while averaging 2.7% during 2015–18 on account of frequent droughts and a decline in mining production. Reported inflation has been negative during 2016–18, following the exchange of currency in circulation in November 2015 that resulted in a monetary contraction. Deflation continued in 2018 as increased trade with Ethiopia resulted in further put downward pressure on prices. In recent years, Eritrea has significantly tightened fiscal policy to reverse the chronic deficits it suffered after the increase in regional insecurity in 1998. In 2018, the fiscal surplus widened to around 11% of GDP. This was largely achieved by a sharp drop in capital spending as well as some revenue measures. However, fiscal pressures, both recurrent and wage related are likely to mount. Short term growth prospects remain challenging given fiscal constraints and limited opportunities under existing restrictions. The recovery in agriculture is expected to slow. The country remains in a difficult macroeconomic situation with an unsustainable debt burden (including arrears to the World Bank) and vulnerable financial and external sectors.
Жалпы ішкі өнім (ЖІӨ)
2011 жылы Эритреяның жалпы ішкі өнімі 4,037 миллиард долларға бағаланды, бұл 2010 жылғы көрсеткіштен 8,7 пайызға артық. Осы өсімге ауыл шаруашылығы өнімдерінің көбеюі, кен өнеркәсібінің кеңеюі және алтын бағасының өсуі ықпал етті. Эритрея экономикасының салалар бойынша толық мәліметтері қолжетімді емес; алайда, кейбір есептеулерге сәйкес, 2011 жылы қызмет көрсету саласы ЖІӨ-нің 55 пайызын, өнеркәсіп – 34 пайызын, ал ауыл шаруашылығы – қалған 11 пайызын құрады. Дегенмен, ЖІӨ өсімі елдің шекараларындағы қалыптасқан жағдайлар мен шиеленістердің салдарынан бәсеңдеуде.
Eritrea's GDP, estimated at $4.037 billion in 2011, was 8.7 percent above the GDP in 2010. The growth was due to increased agricultural output and the expansion of the mining industry along with increasing gold prices. Breakdowns of the Eritrean economy by sector have not been readily available; however, according to some estimates, in 2011 services accounted for 55 percent of the GDP, industry for 34 percent, and agriculture for the remaining 11 percent. The growth of the GDP, however, is compromised by the ongoing and tensions with the country's borders.
Ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және балық шаруашылығы
2004 жылы ауыл шаруашылығында халықтың шамамен 80 пайызы жұмыс істесе, Эритреяның жалпы ішкі өнімінің (ЖІӨ) тек 12,4 пайызы осы секторға тиесілі болды. Ауыл шаруашылығы саласы заманауи фермалық жабдықтар мен технологияларды, сондай-ақ су тоғандарын пайдалану арқасында жақсарды. Бірақ, қаржылық қызметтер мен инвестициялардың жетіспеуі оның дамуына кедергі келтіруде. Ауыл шаруашылығының негізгі өнімдері: сорго, арпа, бұршақ, сүт өнімдері, жасыл бұршақ, ет, тары, тері, тефф және бидай. Эфиопиямен болған соғыс салдарынан 1 миллион эритреялықтың қоныс аударуы және кеңінен тараған жер миналары ауыл шаруашылығы өнімділігінің төмендеуіне ықпал етті. Елдің ең өнімді жерлерінің шамамен төрттен бір бөлігі 1998-2000 жылдардағы Эфиопиямен соғыстың салдарынан пайдаланылмай жатыр. Орман шаруашылығы Эритреяда маңызды экономикалық сала болып табылмайды. Эритреядағы балық шаруашылығының көлемі мен құны туралы нақты деректер алу қиын. Дегенмен, Эритреяның ұзын жағалауы балық аулау индустриясын қазіргі, көбінесе қолөнершілік деңгейден айтарлықтай кеңейтуге мүмкіндік береді. Эритрея Қызыл теңізден балық және теңіз қияқтарын Еуропа мен Азия нарықтарына экспорттайды. Массавада жаңа, реактивтік ұшақтарды қабылдай алатын әуежай құрылысы және портты жаңғырту жоғары құнды теңіз өнімдерін экспорттау көлемін арттыруға үміттенуде. 2002 жылы экспорт шамамен 14 000 тоннаны құрады, ал тұрақты ең жоғары өнімділік 80 000 тоннаға жуық деп есептеледі. 1998 жылы балық өңдеу зауыты салынды, ол қазір ай сайын 150 тонна мұздатылған балықты Ұлыбритания, Германия және Нидерланды нарықтарына экспорттайды. 1995 және 2002 жылдары Қызыл теңізде балық аулау құқығы үшін Йеменмен шиеленіс туды, ал Эритреяның басқа елдермен қарым-қатынасының қиындығы индустрияның одан әрі дамуына кедергі келтіруі мүмкін. 2011 жылы австралиялық Chalice тау-кен компаниясы 60/40 үлестес кәсіпорны арқылы 18 жылға тау-кен лицензиясына өтініш берді. Сондай-ақ 2011 жылы Nevsun Resources компаниясы Биша алтын кенін өндіру жобасын аяқтады. Жобаның жоспарланған өндірісі алтын кені таусылғанша жылына 350 000 унция алтынды құрады, содан кейін кен мыс және мырыш өндіруге көшірілді. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, Эритреяда Канададан (NGEx Resources), Австралиядан (Chalice Gold Mines, South Boulder Mines, Sunridge Gold Corp), Қытайдан (Sichuan Road and Bridge Group, Zhong Chang Mining Co, China Africa Huakan Investment Co., Land Energy Group (China) Ltd, Beijing Donia Resources Co.), Ұлыбританиядан (London Africa Ltd, Andiamo Exploration Ltd.), БАӘ және Барбадостан тоғыз зерттеу компаниясы жұмыс істеді.
In 2004, agriculture employed nearly 80 percent of the population but accounted for only 12.4 percent of gross domestic product (GDP) in Eritrea. The agricultural sector has improved with the use of modern farming equipment and techniques, and dams. Nevertheless, it is compromised by a lack of financial services and investment. Major agricultural products are sorghum, barley, beans, dairy products, lentils, meat, millet, leather, teff, and wheat. The displacement of 1 million Eritreans as a result of the war with Ethiopia, and the widespread presence of land mines have played a role in the declining productivity of the agricultural sector. Almost a quarter of the country's most productive land remains unoccupied because of the lingering effects of the 1998–2000 war with Ethiopia. Forestry is not a significant economic activity in Eritrea. Reliable figures on the extent and value of the fishing industry in Eritrea are difficult to obtain. However, Eritrea's long coastline offers the opportunity for significant expansion of the fishing industry from its current, largely artisanal, stage. Eritrea exports fish and sea cucumbers from the Red Sea to markets in Europe and Asia, and there is hope that the construction of a new, jet capable airport in Massawa, as well as rehabilitation of the port there, may support increased exports of high value seafood. In 2002, exports were about 14,000 tons, but the maximum stable yield is thought to be nearly 80,000 tons. A fish processing plant was built in 1998 that now exports 150 tons of frozen fish every month to markets in Britain, Germany, and the Netherlands. Tensions with Yemen over fishing rights in the Red Sea flared up in 1995 and again in 2002, and Eritrea's difficult relations with other nations could hamper further development of the industry. In 2011, the Australian Chalice mining company applied through a 60/40 joint venture for a mining license for 18 years. Also in 2011, Nevsun Resources completed construction of its Bisha gold mining project. Estimated production was to be 350,000 ounces of gold per year until the gold ore is exhausted, at which point the mine would produce copper and zinc. As of 2012, nine explorer companies operated in Eritrea from Canada (NGEx Resources), Australia (Chalice Gold Mines, South Boulder Mines, Sunridge Gold Corp), China (Sichuan Road and Bridge Group, Zhong Chang Mining Co, China Africa Huakan Investment Co.,Land Energy Group (China) Ltd, Beijing Donia Resources Co. ) , UK (London Africa Ltd, Andiamo Exploration Ltd.), UAE and Barbados.
Өнеркәсіп және өңдеу
Федерация кезеңінде өнеркәсіптік қуаттың көп бөлігі Эфиопияға көшті, нәтижесінде Эритреяның өнеркәсіптік секторы ескірген жабдықтармен қалды. 2003 жылы өнеркәсіп жалпы ішкі өнімнің 25,3 пайызын құрады. Басты өнімдерге өңделген азық-түлік және сүт өнімдері, алкогольді сусындар, шыны, былғары тауарлары, мәрмәр, мата және тұз кіреді.
During the period of federation, industrial capacity largely shifted to Ethiopia, leaving the Eritrean industrial sector with outmoded capital equipment. In 2003 industry accounted for 25.3 percent of gross domestic product. Major products include processed food and dairy products, alcoholic beverages, glass, leather goods, marble, textiles, and salt.
Сыртқы экономикалық қатынастар
Қытай, Үндістан, Оңтүстік Корея, Италия, Оңтүстік Африка және Германия Эритреядағы нарық мүмкіндіктерін қарқынды түрде пайдалануға тырысып жатыр. АҚШ өнімдері мен қызметтеріне Эритреяда қызығушылық күшейіп келеді, бірақ АҚШ-тың Эритреяға салған инвестициялары әлі де шағын.
China, India, South Korea, Italy, South Africa, and Germany are aggressively pursuing market opportunities in Eritrea. There is growing interest in U. S. products and services in Eritrea, although U. S. investment in Eritrea is still small.