Кіріспе

Адаренд Конструкторс, Инк. Пенаға қарсы, 515 U. S. 200 (1995) – АҚШ Жоғарғы Сотының маңызды ісі, онда федералды үкімет белгілеген нәсілдік жіктелулерді «қатаң тексеру» стандарты бойынша талдау қажет екені анықталды. Бұл – ең жоғары деңгейдегі тексеру, нәсілдік жіктелулердің маңызды мемлекеттік мүдделерді ілгерілетуге қарай нақты бағытталған болуын талап етеді. Сот судьясы Сандра Дей О’Коннор бұл іс бойынша соттың көпшілік пікірін жазды, ол Metro Broadcasting, Inc. v. FCC ісін күштен шығарды, онда сот нәсілдік жіктелулерді талдау үшін екі деңгейлі жүйені құрған болатын. Адаранд федералды үкіметті «кері инкорпорация» процесі арқылы штаттық және жергілікті үкіметтермен бірдей стандарттарға бағындырды, онда 5-ші түзетудің Әділетті сот процесі туралы ережесі федералды үкіметті 14-ші түзету бойынша штаттық және жергілікті үкіметтерге қолданылатын бірдей стандарттармен байланыстырды.

Өмірбаян

Бұл іс сотқа түскен кезде, АҚШ федералды үкіметінің агенттіктері бастаған көптеген келісімшарттарда басты мердігерге "әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан кемсітілген адамдарға" тиесілі немесе басқарылатын қосалқы мердігерлерді жұмысқа алуға қаржылық ынталандырулар қарастырылған. АҚШ Шағын Бизнес Әкімшілігі кейбір кәсіпорындарды кемсітілген деп сертификаттайтын. Әдетте, бұл кәсіпорынның этникалық немесе ұлттық азшылықтардың немесе әйелдердің меншігінде екенін білдіретін. Осы нақты жағдайда келісімшартта "келісімшарт беруші әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан кемсітілген адамдарға афроамерикандықтар, латиноамерикандықтар, американдық индейлер, Азиялық-Тынық мұхиты азаматтары және басқа да азшылықтар кіретінін қарастырады" делінген. 1989 жылы АҚШ Көлік департаменті (DOT) Колорадо штатындағы Mountain Gravel and Construction Company компаниясына тас жол құрылысына келісімшарт берді. Әділет судьясы О'Коннор "кері біріктіру" процесін қарағанда, 5-ші және 14-ші түзетулер арасында үйлесімділік бар екенін анықтады. Әділет судьясы О'Коннор, себебіне қарамастан, қатаң тексеру талдауы штаттық және федералды үкіметтердің нәсілге негізделген барлық жіктемелеріне қолданылатынын мәлімдеді. Сот Metro Broadcasting ісінің бұрынғы шешімдерден ауытқып, "позитивті" нәсілдік жіктемелерге тек аралық тексерудің қанағаттандыруы жеткілікті деген шешім қабылдағанын атап өтті, бұл 5-ші және 14-ші түзетулердің үйлесімділігіне қайшы келеді.

Келіспеушіліктер

Стивенс судьясы, оған Гинзбург және Брейер судьялары қосылды, 5-ші және 14-ші түзетулер арасындағы сәйкестік туралы көпшіліктің пікірімен келіспеді. Стивенс судьясы, сәйкестік концепциясы "федералдық, штаттық және жергілікті шешім қабылдаушылардың маңызды қорғалған және заңдық айырмашылықтарын назарға алмайды" деді. "Біздің үкімет жүйесінің негізгі қағидасы болып табылатын мақсатты сәйкессіздікті" елемейтін "сәйкестік" ережесі қабылдауға болмайды. Комиссияның қорытындысында Қорғаныс, Көлік, АҚШ Білім, Энергетика, Тұрғын үй және қала құрылысы, Сыртқы істер және Шағын бизнес басқармалары федералдық мемлекеттік сатып алу бағдарламаларын іске асырғанға дейін нәсілдік бейтарап баламаларды жеткілікті түрде қарастырмайды деп анықталды. Комиссия Адаранд және Жоғарғы Соттың басқа да шешімдеріне сәйкес, мұндай қарастыру қатаң тексеру стандартымен талап етілетінін тапты. Комиссар Майкл Яки комиссияның есебіне қарсы дауыс берді, комиссияның бұрынғы "расалық прогрессивті саясаттан" "радикалды кері қадам" жасағанын айтты.